diuretik dori vositalarining klinik-farmakologiyasi

DOCX 13 pages 50.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 50.8 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

diuretik dori vositalarining klinik-farmakologiyasi siydik va tuz haydovchi dori moddalari yurak-qon tomirlari, buyrak, jigar kasalliklari va boshqa sabablardan kelib chiqqan shishlarni va zaharlanishni hamda xafaqon kasalligini davolashda va ko‘zning ichki bosimi oshganda keng qo‘llaniladi. siydik haydovchi dorilar suv va tuzlarning organizmga tushishiga nisbatan chiqishini ko‘paytiradigan kimyoviy moddalar yoki o‘simliklardan tayyorlanadigan dori vositalari hisoblanadi. bular ta’sir qilishi tezligi va davomiyligiga qarab, quyidagi guruhlarga bo‘linadi. 1. tez ta’sir qiluvchilarga furosemid, laziks, furantril, etakrinat kislota, uregit, bumetanid (bufenoks), piretonid (areliks), torasmid (unat), sorbit, mochevina. bular organizmga kiritilgach bir necha daqiqadan keyin samarasi boshlanadi va ta’siri 2 soatdan 8 soatgacha davom etadi, furosemidniki esa 24 soatgacha davom etadi. 2. o‘rtacha tezlikda va uzoq ta’sir qiluvchilar gidroxlortiazid (gipotiazid, dixlortiazid), sikloketiazid, mefruzid, indapamid (arifon), ksipamid (akvafor), klopamid (brinaldiks), metazolon, oksodomin (gigroton, xlortalidon), amilorid midamer, triamteren, atsetozolamid (diakarb), dixlorfenamid (daranid). triamteren samarasi 15-30 daqiqa, metazolon 1 soat, indapamid 1,5 soat, oksodolin 3 kundan keyin, qolganlarining ta’siri 1-4 …

2 / 13

mid, oksodolin), bular natriy reabsorbsiyasini 5-10%ga kamaytiradi. 3. kuchsiz siydik haydovchilar - bular natriy reabsorbsiyasini 3% gacha kamaytiradi (spironolakton, kaliy kanreonat, amilorid, triamteren, atsetozolamid, dixlorfenamid). bular ishlatilganda qonning kislota-ishqor ko‘rsatkichlari buzishi mumkin va uni nazorat qilish katta amaliy axamiyatga ega. siydik haydovchilar qonning bu ko‘rsatkichi ta’siriga qarab quyidagi guruhlarga bo‘linadi: 1. kuchli metabolitik atsidoz chakiruvchilar atsetazolamid, dixlorfenamid. 2. o‘rtacha atsidoz chakiruvchilar amilorid, triamteren, spironolakton, kankreonat kaliy. 3. kuchsiz atsidoz chakiruvchilar hamma qolganlari, katta miqdorlarda, uzoq vaqt ishlatilganda. siydik haydovchi dorilar samarasini kamaytiruvchi omillar 1. giponatriemiya, siydik haydovchilar bilan davolash yoki buyrakdan tashqari natriyni yo‘qotish natijasida kuzatiladi. bu vaqt ichilayotgan suyuqlik hajmini kamaytirish, bemor ovqatiga osh tuzi qo‘shib berish, siydik haydovchi dorilar berishda tanaffus qilish tavsiya etiladi. 2. gipoalbuminemiya, nefrotik sindrom natijasida, jigar kasalliklari, distrofiya natijasida kelib chiqishi mumkin. bu holda dori miqdorini kupaytirish yoki konsentrlangan albumin qo‘yish, osmotik siydik haydovchi dorilardan yuborish tavsiya qilinadi. 3. aldosteron miqdorining oshishi (giperaldosteronizm siydik …

3 / 13

armakodinamik ko‘rsatkichlari dorilarning nomi ta’sirining boshlanishi ta’sirning davomiyligi suv va tuzlarni chikarish kobiliyati n2o na + k+ s1- nso3- dixlortiazid 2 soat 14 soat +++ +++ +++ +++ ++ diakrab (atsetozolamid) 2 soat 10 soat ++ ++ +++ + ++++ spironolakton (aldakton, veroshpiron) 48-72 soat 3-4 kun ++ ++ + ++ + furosemid 30 daqiqa 6 soat ++++ +++ +++ ++++ + etakrin kislota 30 daqiqa 8 soat ++++ +++ ++ ++++ + farmakodinamikasi. qonning osmotik bosimini ko‘paytiradi va shishli to‘qimalardan suyuqlikning qonga o‘tishiga va oqayotgan qon hajmining ko‘payishiga olib keladi. natijada kon oqishi va koptokchalarning siydik ajratish faolligi ko‘payadi, bundan tashqari pretubulyar bushlikda kon okimining ortishi genli xalqasining yuqoriga chiqish qismida xlor, natriyning sustlik bilan qayta so‘rilishini buzadi, bunga qaytishga qarshilik ko‘rsatadigan aylanma tizim ishining izdan chiqishi sabab bo‘ladi. nefron shaklda: 1 – tomirlar chigali va uni o‘rab turuvchi kapsulalar; 2 – nefronning proksimal bo‘limi; 3 – genli qovuzlog‘ini …

4 / 13

riy, xlor va kaliyning qayta faol so‘rilishini susaytiradi. genli xalqasining shu qismida bular magniy ionlarining faol qayta so‘rilishini buzib, uning siydik bilan ajralib chiqishini oshiradi. qon zardobida magniy ionlarining kamayishi paratgarmon chiqishini susaytiradi, bu esa kalsiy ionlarining qayta so‘rilishini kamaytiradi. bular karboangidraza va elektroneytral pompa ishini falajlash yo‘li bilan organizmdan tuzlar va suvning chiqishini kuchaytiradi. elektroneytral pompa nasosi genli xalqasining yuqoriga ko‘tariluvchi qismidagi apikal membranada organik va noorganik kislotalarni natriy, kaliy va xlor ionlariga almashtirishni nazorat qilib turadi. etakrin kislota esa siydik to‘plovchi naychalarda antidiuretik gormon bilan retseptor uchun raqobat qiladi. farmakologik ta’sirlari: siydikni ko‘paytiradi, venalar tarangligini kamaytirib yurakka zo‘riqishni kamaytiradi, buyrak qon aylanishini va koptokchalar filtratsiyasini ko‘paytiradi, siydik bilan magniyning chiqishini, bu esa o‘z navbatida kalsiyning chiqishini kuchaytiradi. farmakokinetikasi. dorilar venaga, mushakka yuboriladi yoki naxorga ichiladi. oshqozon-ichakdan yaxshi so‘riladi, biologik o‘zlashtirilishi 60-70% ga teng, 95% qon oqsillari bilan birikadi. jigarda glyukuron kislota qoldig‘i bilan birikish yo‘li bilan biotransformatsiyaga uchraydi. …

5 / 13

klar hamda nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilar (farmakodinamik antagonizm) bilan berib bo‘lmaydi. bilvosita qon ivishini susaytiruvchilar, kloflibrat va boshqalar birga ishlatilganda siydik haydovchilarni qon oqsili bilan bog‘dan siqib chiqarish natijasida ularning samarasi ortishi mumkin. salbiy ta’sirlari. 1. qon bosimining tushib ketishi. 2. qurituvchi ta’siri xisobiga qon ivishini kuchaytirishi mumkin. 3. giponatriemiya, asab tizimi ishi buzilishi, ko‘ngil aynish, qayt qilish, ich ketishi, holsizlanishga sabab bo‘ladi. 4. gipokaliemiya belgilari (holsizlanish, ishtaxa yo‘qolishi, ich ketishi, yurak faoliyatining buzilishi, ya’ni ekg da qrst oralig‘ining kengayishi, s-t ning izochizikdan pastga tushishi, (t-tishi inversiyasi) namoyon bo‘ladi. 5. gipomagniemiya va gipokaliemiya quyidagi simptomlar (yurak soxasida og‘riq, talvasalar, yurak ritmining buzilishi, qon ivishining buzilishi, uro- va xolelitiaz) bilan namoyon bo‘ladi. bu belgilarni yo‘qotish uchun bir vaqtda gidroxlartiazid qo‘shib ishlatish kerak. 6. xlor etishmasligidan kelib chiqadigan alkaloz gipoxloremik siydik haydovchi dorilarni uzoq muddat ishlatilganda kelib chiqishi mumkin, chunki uning kelib chiqish sabablaridan biri bular tomonidan karboangidraza fermentining falajlanishidir. gipoxloremik alkalozni …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diuretik dori vositalarining klinik-farmakologiyasi"

diuretik dori vositalarining klinik-farmakologiyasi siydik va tuz haydovchi dori moddalari yurak-qon tomirlari, buyrak, jigar kasalliklari va boshqa sabablardan kelib chiqqan shishlarni va zaharlanishni hamda xafaqon kasalligini davolashda va ko‘zning ichki bosimi oshganda keng qo‘llaniladi. siydik haydovchi dorilar suv va tuzlarning organizmga tushishiga nisbatan chiqishini ko‘paytiradigan kimyoviy moddalar yoki o‘simliklardan tayyorlanadigan dori vositalari hisoblanadi. bular ta’sir qilishi tezligi va davomiyligiga qarab, quyidagi guruhlarga bo‘linadi. 1. tez ta’sir qiluvchilarga furosemid, laziks, furantril, etakrinat kislota, uregit, bumetanid (bufenoks), piretonid (areliks), torasmid (unat), sorbit, mochevina. bular organizmga kiritilgach bir necha daqiqadan keyin samarasi boshlanadi ...

This file contains 13 pages in DOCX format (50.8 KB). To download "diuretik dori vositalarining klinik-farmakologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: diuretik dori vositalarining kl… DOCX 13 pages Free download Telegram