ma’ruza. sifat usullarida faktorli analiz

DOCX 7 sahifa 209,8 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 209,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

7-ma’ruza. sifat usullarida faktorli analiz. reja. 7.1. asosiy tushunchalar. 7.2. faktorli analiz tushunchasi. 7.3. dispersiyali faktorli analiz. 7.1. asosiy tushunchalar. omilli analiz eksperimental malumotlarning katta massivlariga ishlov berishda qo‘llaniladigan statistik usul. omilli analiz maqsadi: o‘zgaruvchanlar sonini qisqartirish (ma’lumotlar reduksiyasi) va ular orasidagi o‘zaro bog‘liqlik strukturasini aniqlash. shuningdek omilli analiz vazifalariga o‘zgaruvlarning struktura jihatdan tasniflanishi ham kiradi deyish mumkin. omilli analizning boshqa statistik usullardan muhim farqi uni birlamchi, yoki aytilishicha “ham”, ya’ni bevosita sinalayotgan ob’ektni tekshirishda olingan eksperimental ma’lumotlarga ishlov berish uchun qo‘llash mumkin emasligidir. omilli analiz uchun material bo‘lib korrelyasion aloqa, aniqrog‘i esa tekshirishga kiritilgan o‘zgaruvchan ko‘rsatkich parametrlar orasida hisoblanadigan pirson korrelyasiyasi koeffitsientlari xizmat qiladi. shunday qilib, omilli analizga korrelyasion matritsalar, yoki boshqacha qilib aytganda interkorrelyasiya matritsalari duchor qilinadi. bu matritsalardagi ustun va qatorlarning nomi bir xil, chunki ular analizga kiritilgan o‘zgaruvchanlar ro‘yxatini ifodalaydi. interkorelyasiya matritsalari har doim to‘rtburchak, ya’ni (matritsaning) ulardagi qatorlar soni ustunlar soniga teng va simmetrik, ya’ni …

2 / 7

dastlabki ma’lumotlar jadvali ixtiyoriy qator va ustunlar sonidan tashkil topishi mumkinligini, biroq interkorrelyasiyalar matritsasi ustun va qatorlarda bir va o‘sha ko‘rsatkichlar yozilishi sababli to‘rtburchak bo‘lishi kerakligini takidlash lozim. omilli analizning asosiy tushunchasi omil. bu korrelyasiya koeffitsientlari jadvalini maxsus o‘zgartirish natijasida yuzaga keladigan sun’iy statistik ko‘rsatkich. omillarni interkorrelyasiya matritsasidan olish protsedurasi matritsalarni omillashtirish deb ataladi. omillashtirish natijasida korrelyasion matritsadan omillarning turli, biroq matritsa ko‘rsatkichlari (qator yoki ustunlar) sonidan oshmaydiganmiqdori olinishi mumkin. biroq omillashtirish natijasida aniqlanadigan omillar odatda, o‘z qiymati bo‘yicha bir xil emas. omilli matritsa elementlari – korrelyasiya koeffitsentlari ko‘pincha “omilli yuklanma” yoki “omilli tarozi” deb ataladi. 7.2. omilli (faktorli) analiz tushunchasi omilli analiz mohiyatini yaxshiroq o‘zlashtirish uchun quyidagi misolni batafsiliroq ko‘rib chiqamiz. yangi avtomobil ishlab chiqarishda uning eshiklarining tuzilishiga bo‘lgan iste’molchi talablarini ishlab chiqarish zarur. aytaylik, ishlab chiqarish taxmin qilinayotgan avtomobil eshiklarining tuzilishiga bo‘lgan iste’molchi talablarini jamoada ishlab chiqishda sotib oluvchilar tomonidan quyidagi talablar bildirilgan: - eshik oson ochilishi kerak …

3 / 7

ffitsientlari iste’molchi talablari orasidagi o‘zaro yaqinligini aks ettiradi. rk korrelyasiya koeffitsienti kattaliklarining tahlilda “eshik” tushunchasining o‘zidan tashqari yaxshi o‘zaro muvofiqlashtirilgan, ya’ni umumiy maqsadga talablar guruhini ajratish oson. bu guruhlarni aytib o‘tamiz: a – eshik foydalanishda qulay bo‘lishi kerak (t1, t2, t3 talablar); b – eshik germetik bo‘lishi kerak (t4, t5, t6 talablar); ehtimol t7 talab (eshik qoplamasining zanglamas materiali) juda muhimdir, biroq u eshik materialga tegishli bo‘lib, eshik tuzilishiga ahamiti yo‘q. ko‘proq bu talab quyidagi turda avtomobil bo‘yicha umumiy talablarga tushadi: avtomobilning material qoplamasi zanglamaydigan materialdan bajarilgan bo‘lishi kerak. shunday qilib barcha talablarning ma’no mohiyatdan analizi ulardan oltitasi ikkita umumlashtirilgan: foydalanishda qulay va germetiklik talablarini tavsiflashini ko‘rsatadi. bu umumlashtirilgan talablarni omillar deb ataymiz va ularga nisbatan omilli analizni qo‘llaymiz. 3-jadvalda shu ikki a va b omillarni ustunlar ko‘rinishida, o‘zgaruvchanlarni (iste’molchi talabalrini) esa qatorlar ko‘rinishida tasavvur qilamiz. bunda qatordagi har bir olingan shu omil bo‘yicha tegishlio‘zgaruvchandar korrelyasiya koeffitsientining o‘rtacha qiymati mos …

4 / 7

lishini hisobga olgan holda yuqorida ko‘rsatilgan interkorrelyasialar matirasi (2-jadval) o‘z navbatida olti iste’molchi talablarini (t7 dan tashqari) belgilaydigan ikki mustaqil omillar bilan aniqlanadi. t7 o‘zgaruvchanni mustaqil omilga ajratish mumkin, chunki u hech qaysi iste’molchi talablari bilan ahamiyatli korrelyasion yuklamaga ega emas (0,4 dan ko‘p). biroq bizning fikrimizcha, bunday qilish kerak emas, chunki “eshik zanglamasligi kerak” omilli eshik tuzilishi bo‘yicha iste’molchi talablariga bevosita taluqli emas. shunday qilib avtomobil eshiklari tuzilishini loyihalash uchun texnik vazifani tasdiqlashda aynan olingan omillar nomi ular bo‘yicha muxandislik tavsiflari ko‘rinishidagi konstruktiv echim topilishi zarur bo‘lgan iste’molchi talablari sifatida yozib qo‘yiladi. 7.3. omillarning (faktorlarning) dispersion analizi o‘zgartkichlar orasidagi korrelyasiya koeffitsientining prinsipial muhim sohalaridan birini ko‘rsatib o‘tamiz: kvadratga ko‘tarilganda u ishora dispersiyasi sochilishining qaysi qismi ikki o‘zgaruvchan uchun umumiy bo‘lishini ko‘rsatadi. yoki soddaroq qilib aytganda, bu o‘zgaruvchanlar qancha kuchli to‘siladi. masalan 0,8 korrelyasiyaga ega ikki t1 va t3 o‘zgaruvchan 0,64 (0,8 kvadratda) daraja bilan to‘silsa, u yoki boshqa o‘zgaruvchan …

5 / 7

’ni 0,83x0,83+0,3x0,3=0,70. shunday qilib, ikki omilga ega t1 o‘zgaruvchanning umumiyligi 70 % ni tashkil qiladi. bu deyarli muhim to‘silish. shu vaqtning o‘zida past umumiylik o‘zgaruvchan analizga kiritilgan boshqa o‘zgaruvchanlardan sifat jihatdan farqlanadigan narsani o‘lchashi yoki aks ettirishidan dalolat berishi mumkin. bu ushbu o‘zgaruvchan quyidagi sabablardan biriga ko‘ra omillar bilan mos kelmasligini ko‘zda tutuadi yo o‘zgaruvchan boshqa tushunchani o‘lchaydi masalan, (t7 o‘zgaruvchan kabi,) yo o‘zgaruvchan katta o‘lchash xatosiga ega, yo dispersiyani buzuvchi belgilar mavjud. har bir omil ahamiyatliligi o‘zgaruvchanlar va omili yuklanma og‘irlik orasidagi dispersiya qatnashchi bilan ham aniqlanishini takidlash lozim. omilning xususiy qiymatini xisoblash uchun omili matritsaning har bir ustunidan (3 - jadval) har bir o‘zgaruvchan uchun omili yuklanma kvadratining yig‘indisini topish kerak. shunday qilib, masalan, a omil dispersiyasi (da) 2,42=0,83x0,83+0,3x0,3+0,83x0,83+0,4x0,4+0,8x0,8+0,35x0,35 b omilning ahamiyatlik hisobi db =2,64, ya’ni b ahamiyatliligi a omildan yuqori ekanligini ko‘rsatdi. omilning xususiy qiymatini o‘zgaruvchanlar soniga bo‘lsa (bizning misolda ular 7) olingan kattalik bu omil dastlabki …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ma’ruza. sifat usullarida faktorli analiz" haqida

7-ma’ruza. sifat usullarida faktorli analiz. reja. 7.1. asosiy tushunchalar. 7.2. faktorli analiz tushunchasi. 7.3. dispersiyali faktorli analiz. 7.1. asosiy tushunchalar. omilli analiz eksperimental malumotlarning katta massivlariga ishlov berishda qo‘llaniladigan statistik usul. omilli analiz maqsadi: o‘zgaruvchanlar sonini qisqartirish (ma’lumotlar reduksiyasi) va ular orasidagi o‘zaro bog‘liqlik strukturasini aniqlash. shuningdek omilli analiz vazifalariga o‘zgaruvlarning struktura jihatdan tasniflanishi ham kiradi deyish mumkin. omilli analizning boshqa statistik usullardan muhim farqi uni birlamchi, yoki aytilishicha “ham”, ya’ni bevosita sinalayotgan ob’ektni tekshirishda olingan eksperimental ma’lumotlarga ishlov berish uchun qo‘llash mumkin emasligidir. omilli analiz uchun materia...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (209,8 KB). "ma’ruza. sifat usullarida faktorli analiz"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ma’ruza. sifat usullarida fakto… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram