yurak-qon tomir kasalligi va ishemiya

DOCX 4 стр. 31,0 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 31,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

“patologiya” fanidan o’quv uslubiy majmua ishemiya, staz: 5-mavzu. ishemiya, staz: reja: 1. ishemiya, kelib chiqish sabablari, rivojlanish mexanizmlari, ko‘rinishlari va asoratlari. 2. kollateral qon aylanishining ahamiyati. 3. baqaning tilida mahalliy kamqonlikni chakirish. yurak-qon tomir kasalligi g’arb mintaqasida kalalliklar ichida o’limga olib keladigan eng muhim sabablardan biridir. 2008 yilgi ma’lumotlarga ko’ra aqshda 83 million odam bir yoki bir necha xil yurak-qon tomir kasalligi formasi bilan kasallangan bo’lib, bu esa umumiy o’lim ko’rsatgichining 35-40% tashkil qiladi. bu kasallik birinchi o’rinda 3 asosiy tizimdan biriga ya’ni yurak, qon tomir va qon tizimiga ta’sir qiladi.[footnoteref:1] [1: robbins and cotran pathologic basis of disease, ninth edition 2015y. page 113] ishemiya deb, to‘qimaga arteriyadan qon oqib kelishi pasayishi yoki to‘xtab qolishi natijasida yuzaga kelgan maxalliy kamqonlikka aytiladi. ishemiyada oqib kelayotgan qon miqsori bilan unga bo‘lgan talab o‘rtasida mutanosiblik bo‘lmaydi. ishemiyaga uchragan to‘qimaning qon bilan ta’minlanishiga bo‘lgan ehtiyoji haqiqatan oqib kelayotgan qonga nisbatan yuqori bo‘ladi. ishemiya sabablari. …

2 / 4

i. ishemiyaga uchragan soxada gipoksiya rivojlanadi. natijada, atf kam hosil bo‘ladi, hujayrada esa uning zahirasi ko‘p emas. bu holatni kompensatsiyalash uchun atf anaerob glikoliz yo‘li bilan hosil bo‘la boshlaydi. natijada, oxirigacha oksidlanmagan moddalar (sut kislotasi, pirouzum kislota) ko‘payib ketadi va rn kislotali tomonga siljiydi. membranalarning transport funksiyasi buziladi va bir vaqtning o‘zida lizosomalar o‘tkazuvchanligi ortib, gidrolitik fermentlar chiqadi. bu o‘zgarishlar hujayra membranasining na+va suvga nisbatan o‘tka-zuvchanligini oshiradi, fiziologik faol moddalar hosil bo‘lishini oshiradi. oqibatda, qiltomirlar o‘tkazuvchanligi ortadi, qonning suyuq qismi tomirdan chiqadi, hujayralr shishadi, distrofiya va nekroz rivojlanadi. a’zo va to‘qimalarga qon oqib kelishining kamayishi quyidagi mexaiizmlar asosida rivojlanishi mumkin: neyrogen, gumoral va mexanik. neyrogen mexanizm arteriola va prekapillyarlarga parasimpatikka nisbatan simpatoadrenal ta’sir ustun kelishi bilan xarakterlanadi. bunday holat simpatik neyroeffektor ta’sirotlarning kuchayishi, buyrak usti mag‘iz qismidan katexolaminlar ko‘p chiqarilishi yoxud arteriolalar devori adrenoreaktiv xususiyati oshib ketishi natijasi hisoblanadi. birinchisi - stress holatlarda kuzatilsa, ikkinchisi - arteriolalarni vazokonstriktor omillarga sensibilizatsiyasi …

3 / 4

vazopressin, prostaglandinlarning e gruppasi, tromboksan a2, katexolaminlar) yoki tomir devorining ularga bo‘lgan sezgirligi oshib ketishi (tomir devorida №+, sa++ oshganda )asosiy rol o‘ynaydi. a’zo yoki to‘qimaga qon oqib kelishining kamayishi qon oqimiga quyidagi to‘sikdar bo‘lganda rivojlanishi mumkin: tomirning qisilishi – kompressiya (o‘sma, chandiq, shishgan to‘qima, jgut); arteriolaning ichdan yopilishi - obturatsiya (tromb, embol, qon hujayralarining agregati bilan). yuqoridagi mexanizmlardan tashqari, a’zo va to‘qimalarda kislorodga va modda almashinuvi mahsulotlariga bo‘lgan talabi me’yoridan oshib ketganda ham ishemiya rivojlanadi. bunda aytilgan mahsulrtlarning ishlatilishi ularning qon orqali oqib kelishidan yuqori bo‘ladi. bunday holat ko‘pincha a’zo yoki to‘qimaning faoliyati kuchayganda yoki modda almashinuvi tezlashganda bo‘ladi.bunday ishemiyaga kuchli jismoniy ish bajarganda yoki emotsional zo‘riqishlarda rivojlanadigan miokard ishemiyasini misol qilib ko‘rsatish mumkin. emotsionad zo‘riqishda ortiqcha ishlab chiqarilgan katexolaminlar ta’sirida yurak ishi kuchayib ketadi. bunday sharoitda koronar arteriyalar orqali miokardga qon oqib kelishi ortadi. lekin yurakning ishlashi bunga qaraganda ko‘proq oshadi. natijada, miokard ishemiyasi stenokardiya xurujlari ko‘rinishida namoyon …

4 / 4

esa sistemalar va deyarli butun organizm faoliyatining buzilishi (ayniqsa, mns ishemiyasida bunday o‘zgarishlar g‘oyat tez va kuchli bo‘lib, jiddiy tus oladi, parez va falajlar rivojlanadi); modda almashinuvining buzilishi natijasida chala oksid- langan oraliq moddalarning to‘planishi ekstra va intraretsep- torlarni betartib va kuchli qo‘zg‘alishga olib keladi va bu o‘z nav- batida «uvishib qolishi», «et jimirlashi», sanchiqli og‘riq kabi turli noxush hissiyotlarga olib keladi. ishemiyaning asoratlari. ishemiyaning asosiy patogen omili bo‘lib, gipoksiyaga va ishemiyaga uchragan sohada to‘planib qolgan modda almashinuvining keraksiz mahsulotlari, ionlar va biologik faol moddalar hisoblanadi. aytilgan omillar quyidagi o‘zgarishlarga olib kelishi mumkin: ishemiyaga uchragan a’zo va to‘qimaning spetsifik (maxsus) faoliyatining buzilishi; nospetsifik faoliyat va jarayonlarning (mahalliy himoya reaksiyasi, limfa hosil bo‘lishi, hujayralarning etilishi va bo‘linishi) buzilishi; a’zo va to‘qimalarda distrofik jarayonlar, gipotrofiya va atrofiya rivojlanishi; to‘qima nekrozi. ishemiyaning asoratlari har xil bo‘lishi mumkin. asoratlar quyidagi omillara bog‘liq: yopilan yoki toraygan arteriyaning o‘lchamiga bog‘liq: arteriya qancha katta bo‘lsa, asorati shuncha …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yurak-qon tomir kasalligi va ishemiya"

“patologiya” fanidan o’quv uslubiy majmua ishemiya, staz: 5-mavzu. ishemiya, staz: reja: 1. ishemiya, kelib chiqish sabablari, rivojlanish mexanizmlari, ko‘rinishlari va asoratlari. 2. kollateral qon aylanishining ahamiyati. 3. baqaning tilida mahalliy kamqonlikni chakirish. yurak-qon tomir kasalligi g’arb mintaqasida kalalliklar ichida o’limga olib keladigan eng muhim sabablardan biridir. 2008 yilgi ma’lumotlarga ko’ra aqshda 83 million odam bir yoki bir necha xil yurak-qon tomir kasalligi formasi bilan kasallangan bo’lib, bu esa umumiy o’lim ko’rsatgichining 35-40% tashkil qiladi. bu kasallik birinchi o’rinda 3 asosiy tizimdan biriga ya’ni yurak, qon tomir va qon tizimiga ta’sir qiladi.[footnoteref:1] [1: robbins and cotran pathologic basis of disease, ninth edition 2015y. page 113] ishe...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (31,0 КБ). Чтобы скачать "yurak-qon tomir kasalligi va ishemiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yurak-qon tomir kasalligi va is… DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram