ovqat toksikoinfeksiyasi - botulizm

PDF 31 pages 197.8 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 197.8 KB

File type PDF

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

мавзу: овқатдан захарланиш 1 ovqat toksikoinfeksiyasi. botulizm. 2 kasallik mikroblar va ularning zaxarlari tushgan ovqatlarni iste’mol qilinganidan so‘ng boshlanadi. kuproq stafilokokk etiologiyali ovqatdan zaharlanish turlari uchraydi. bunda kasallikning yashirin davri qisqa (1-3 soatli) bo‘lib kuchli gastrit va toksikoz belgilari bilan boshlanadi. ich ketishi deyarli har vaqt ham bo‘lavermaydi. qisqa muddatli ich ketishi (1-5 martagacha) va najasda patologik aralashmalar bo‘lmasligi bilan farqlanadi. bemor ahvoli yaxshilanishi bilan ich ketishi ham tuxtaydi.shuni 3 ta’kidlab o‘tish kerakki, agar ovqatdan zaharlanish oshqozon ichak faoliyatida qo‘pincha kasalliklari (oshqozon-ichak yarasi, havfli o‘smalar, poliplar) bor odamlarda uchrasa asooiy kasallik belgilari kuchayib ichakdan qon ketishi, intoksikatsiya belgilarining kuchayishi, ovqatdan zaharlanishga xos bo‘lmagan belgilar (ichning qorayib kelishi, anemiya belgilarining kuchayishi, qorin charvi pardasining yallig‘lanish belgilari va hokazo) kuzatilishi mumkin. ovqatdan zaharlanishning shartli- 4 patogen mikrsorfloralar (sitobakteriya, klibsiella, proteylar, ichak tayoqchalari, klostridiylar va boshqalar) keltirib chiqargan shaklida polimorf etiologiyali bo‘lganligidan qat’iy nazar kasallik bir oz yengil- va o‘rtacha darajadagi zaharlanish belgilari …

2 / 31

i. og‘ir xolatlarda (ayniqsa yosh bolalarda) intoksikatsiya va suvsizlanish belgilari kuchli 6 bo‘lib teri oqarinqiragan, bosh aylanishi, shilliq qavatlar quruklashishi, taxikardiya, qon bosimining pasayishi, obmork xolati, mushaklarda tirishishlar, ovozning xirillashi, kollaj, oliguriya kuzatiladi. ovqatdan zaharlanishga tashhis ko‘yishda ko‘proq salmonellez gastroenterit ga ichburug‘ gastroenterokolit shakllarining klinik belgilarini o‘xshashligi bir oz qiyinchilik tug‘diradi. tashxis qo‘yishda maxsus tekshiruv usullari muxim ahamiyatga ega. bakteriologik tekshirish uchun maxsus moddalar yoki 7 oshqozon chayindi suvi, najas, kasallikka sabab bo‘lgan ovqat koldiqlari olinadi. kasallik qo‘zg‘atuvchilari odamlar ichagida va tashki muxitda ko‘proq uchragani uchun quyidagi xollarda bakteriologik tekshiruv ijobiy natija beradi deb, hisoblash mumkin: kasallik qo‘zg‘atuvchisi najasda va qusuq moddalarida ko‘p miqdorda uchrashi; najasda va shubha qilinayotgan ovqat maxsulotlarida bir hil mikroblar topilishi; ommaviy zaharlanganlardan bir hil 8 turdagi mikroblar topilishi; autoshtammlar bilan bir hil serolvgik reaksiyalar tug‘ri kelganda. botulizm botulizm — ovqat toksikoinfeksiyalari ichida og‘ir kechadigan kasallik xisoblanib, botulizm tayoqchasi va uning zaxari tushib qolgan ovqat mahsulotlarini …

3 / 31

i eslatadi. botulizm mikrobi haqiqiy anazrob. u faqat havo yo‘q joyda rivojlanadi. shu sababdan ham konserva qilingan, tuzlangan, dudlangan mahsulotlar va kolbasaga tushib qolgan sporalar davosiz sharoitda o‘sib, bakteriyalarga aylanadi. bakteriyalar esa bunday sharoitda ekzotoksin hosil qiladi. ushbu maxsulotni iste’mol qilgan odam kasal bo‘ladi. botulizm mikrobining toksini juda kuchli xisoblanadi 11 toksin 1 grammning 100 mln dan bir qismi miqdorida dengiz cho‘chqasini o‘ldiradi. ainiqsa, mikrobning a va v turlari toksini g‘oyat kuchli. toksin neyrotoksik — nerv xujairalarini jaroxatlash xususiyatiga ega. botulizm toksini turli ta’sirlarga chidamli 58"s gacha isitilganda — 3 soatdan so‘ng, 80°s — 30 daqiqadan so‘ng parchalanadi. kislotali muxitda turg‘un, ishqoriy muxitda esa parchalanadi. namakob toksinga ta’sir etmaydi. nokulay sharoitda botulizm mikroblari spora xosil qiladi. 12 sporalar tashqi muxitda juda turgun, o‘n yillab saqlanadi. issiq va sovuq harorat sporalarga ta’sir ko‘rsatmaydi. 100°s da qaynatilganida 6-8 soatdan keyiigina nobud bo‘ladi. uzbekistonda odamlarda uchraydigan botulizm ko‘proq mikrobning a, v va ye …

4 / 31

tushib qolsagina, botulotoksin dosil bo‘ladi. bunday sharoit asosan konserva tayyorlaganda, balikni tuzlab yoki dudlab saqlatanda mavjud bo‘ladi. odam botulotoksin tutgan maxsulotni istemol qilish natijasida kasallanadi. katta yaralar spora tuttan tuproq bilan ifloslanganida yara botulizmi kelib chiqadi. u g‘oyat og‘ir o‘tadi va ko‘pincha o‘lim bplan tugaydi. 15 botulotoksin juda kuchli zahar bo‘lgani uchun ilgari bakteriologik qurol sifatida ham tayyorlanar edi. quritilgan toksinni sochilsa, botulotoksin odam organizmiga azrogen yo‘l ~ nafas yullari orqali xam tushishi mumkin. patogenezi. botulizm kasalligi kelib chiqishida 3 ta omil axamiyatga ega: toksin, mikrob va organizmning toksin ta’siriga sezgirligi. eng asosiy ta’sir ko‘rsatuvchi omil toksin hisoblanadi. toksin odam organizmiga og‘iz va nafas yo‘llari orqali tushadi. toksin asosan meda ichakniig 16 boshlang‘ich qismlarida so‘riladi. zaxar dastlab ovqat xazm qilish yo‘llarining nerv-tomir tizilmasiga ta’sir etadi va me’da-ichaklarda parez ro‘y beradi (peristaltika yo‘qoladi). so‘ngra zahar qonga so‘riladi va unda 68 soatgacha saqlanib, barcha organizmni jaroxatlaydi. ayniqsa, bosh mnyaning asos qismi kuchli …

5 / 31

allik to‘satdan boshlanadi. yengilroq kechganida ovqat xazm qilish yo‘llarining jaroxatlanishi yaqqol ifodalansa, og‘ir hollarda nerv sistemasining zaharlaiish alomatlari birinchi o‘rinda turadi. dastlab qorinda og‘riq yoki to‘sh ostida og‘irlik paydo bo‘lishi mumkin. ba’zan qorin kupchiydi va qayt qilish kuzatiladi. qusish 1-2 martadan so‘ng to‘xtab 19 qoladi. ayrim bemorlarda qusish umuman bo‘lmaslti xam mumkin. botulizmda ich surishi deyarli kuzatilmaydi (ba’zan 1-2 marta ich suyuq kelishi kuzatiladi). najas odatda o‘zgarmaydi. ba’zan qabziyat kuzatiladi. ayrim xollarda subfebril (38°s) isitma bo‘lishi mumkin. u qisqa muddatli bo‘ladi. og‘iz qurishi va chanqash xarakterli xisoblanadi. kasallik alomatlari boshlanganidan bir necha soat yoki biror kun o‘tgach, nerv sistemasining jaroxatlanish 20 alomatlari kuzatiladi. bemor ko‘rishi xiralashganidan shikoyat qiladi. turli narsalar yaqqol ko‘rinmaydi., ko‘ziga parda tushib qolgandek tuyuladi., o‘qishga qiynaladi. ba’zan g‘ilaylik rivojlanishi oqibatida bitta narsa ikkita bo‘lib ko‘rinadi. ko‘z qorachig‘lari har xil kattalikda bo‘lishi mumkin. qovoklar ko‘pincha osilgan (ptoz) bo‘ladi. bemor yutish qiyinlashganidan ham shikoyat qiladi. tomog‘iga narsa tikilib turganidek …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqat toksikoinfeksiyasi - botulizm"

мавзу: овқатдан захарланиш 1 ovqat toksikoinfeksiyasi. botulizm. 2 kasallik mikroblar va ularning zaxarlari tushgan ovqatlarni iste’mol qilinganidan so‘ng boshlanadi. kuproq stafilokokk etiologiyali ovqatdan zaharlanish turlari uchraydi. bunda kasallikning yashirin davri qisqa (1-3 soatli) bo‘lib kuchli gastrit va toksikoz belgilari bilan boshlanadi. ich ketishi deyarli har vaqt ham bo‘lavermaydi. qisqa muddatli ich ketishi (1-5 martagacha) va najasda patologik aralashmalar bo‘lmasligi bilan farqlanadi. bemor ahvoli yaxshilanishi bilan ich ketishi ham tuxtaydi.shuni 3 ta’kidlab o‘tish kerakki, agar ovqatdan zaharlanish oshqozon ichak faoliyatida qo‘pincha kasalliklari (oshqozon-ichak yarasi, havfli o‘smalar, poliplar) bor odamlarda uchrasa asooiy kasallik belgilari kuchayib ichakdan qon ke...

This file contains 31 pages in PDF format (197.8 KB). To download "ovqat toksikoinfeksiyasi - botulizm", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqat toksikoinfeksiyasi - botu… PDF 31 pages Free download Telegram