o‘quv uslubiy majmua

DOCX 436 pages 5,3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 436
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsialar vazirligi o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi qarshi davlat universiteti tibbiyot fakulteti davolash va pediatriya ishi kafedrasi patologiya: patologik anatomiya fanidan o‘quv uslubiy majmua bilim sohasi: 900 000- sog’liqni saqlash va ijtimoiy ta’minot ta’lim sohasi: 910 000- sog’liqni saqlash ta’lim yo‘nalishi: 60910200- davolash ishi 60910300 - pediatriya ishi qarshi – 2023 o‘quv uslubiy majmua о‘zbekiston respublikasi oliy va о‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2017 yil “1” martdagi №107 buyrug‘i asosida tayyorlangan tuzuvchilar: __________________________ o’qit. e.baratov taqrizchilar: _________________________ dots. m.e.tursunqulova ________________________ o’qit. a.sh. ro’ziyev kafedra yig‘ilishi qarori № _____ “ _____” ____________________ 2023 yil davolash va pediatriya ishi kafedrasi mudiri____________________________t.f.n. t.m. mamarasulov fakultet kengashi qarori № _____ “ _____” ___________________ 2023 yil fakultet kengashi raisi ___________________________ m.m.alikulova universitet kengashi qarori № _____ “ _____” _________________ 2023 yil universitet o‘ubb _____________________________ dots. z.x.fayziyev mundarija: № bo’limlar betlar 1. o’quv materiallari 1.1. ma’ruzalar matni 1.2. amaliy mashg’ulotlar 2. …
2 / 436
’qituvchi talabalarga tushuntirish kerak: -patologiyaga kirish. - zararli tasirlar va stressga hujayra reaksiyasi. -differensiyalanish va o‘sishga hujayra moslashuvi. -hujayra shikastlanishi sabablari. -hujayra shikastlanishi mexanizmlari. -hujayraning qaytar va qaytmas shikastlanishlari. -hujayralar shikastlanishlar morfologiyasi va nekroz. -apoptoz. shikastlanishga hujayra ichi javoblari. -hujayra ichi toplanishlar. -patologik kalsifikatsiya. -hujayra qarishi. -yallig‘lanishning umumiy xarakteristikasi. o’rgatish metodlari ma’ruza mashg’ulotini aqliy xo’jum metodi bilan o’tkazish o’rgatish yo’li mavzu buyicha slaydlar o’rgatish shakli talabalar bilan ishlash monitoring va baxo hujayra alteratsiyasi. yallig‘lanish va reparatsiya. o‘tkir va surunkali yallig‘lanish. hujayra alteratsiyasi hujayra qaytar va qaytmas hujayra zararlanishining zararlanishining morfologiyasi sabablari va patogenezi hujayra distrofiyasi gipoktsiya oqsil distrofiyasi kimyoviy birikmalar va yog' distrofiyasi dorilar uglevod distrofiyasi tabiiy omillar nekroz biologik omillar immun reaktsiyalar hujayraning moslanishi irsiy kamchiliklar (adaptatsiyasi) ovqatlanishning buzilishi atrofiya hujayraning qarishi gipertrofiya kasalliklarning ultra- struktura asoslari r. v irxov (1855 y . ) hujayra patologiyasi nuqtai nazaridan qaraganda normal va patologik sharoitlardagi hayotning dastlabki va eng m uhim …
3 / 436
tishga imkon berdi, shu organellalarning har biri hujayra ichida tinm asdan ishlab turadigan «konveyer» da muayyan bir vazifani bajaradi, hujayraga tirik narsaning qanday xususiyatlari xos bo'lsa, organellalarga ham xuddi shunday xususiyatlar xosdir. u lar to'xtovsiz ravishda o'z-o'zidan yangilanib turish layoqatiga ega bo'lib, noqulay om illar tasiri ostida shikastlanadi, regeneratsiyalanadi, proliferatsiyalana oladi, ya’ni osish i m um kin va hokazo. hujayra organellalari juda ko'p-hujayra yadrosi, yadrochasi, mitoxondriyalari, ribosom alari, polisom alari, goljip lastinkasim on kompleksi, donador va silliq sitoplazmatik tor shular jum lasidandir. bular tuzilishi jihatidangina emas, balki ozlaridagi biologik faol m oddalarning joylashuvi jihatidan ham bir-biridan farq qiladi. chunonchi, yadrochada rnk-polim erazalar, ya’ni rnk hosil bo'lishini katalizlaydigan fermentlar jo bo'lgan. yadroda dezoksiribonuklein kislota (d n k ) replikatsiyasi jarayonlarida ishtirok etadigan ferm entlar bor. hujayra yadrosining pardasida zaharlar kuchini qirqish, yani detoksikatsiya jarayonlarida ishtirok etadigan, shuningdek gormonlar bilan boshqarish ishini tam inlaydigan fermentlar topiladi (adenilatsiklaza, insulin retseptorlari). biologik oksidlanish (to’qima …
4 / 436
ar sitozolda (gialoplazm ada) joylashgan. mavjud ferment sistem alarining hujayralar ma’lum qismlariga shu tariqa joylashuvi (kom partm entalizatsiyasi) hujayra ichki funktsiyalarining taqsimlanishini ham, muvofiqlanishuvini ham, shuningdek hujayradagi moddalar va energiya almashinuvi jarayonlarining tegishlicha idora etilishini ham ta’minlaydi. chunonchi, nafas jarayoni, energiya zahiralari va kalsiyni tashib berish ishlari mitoxondriyalar bilan bog'liq. ribosom alar bilan donador sitoplazmatik torda oqsil tarkib topib boradi (sintezlanadi). silliq endoplazm atik to‘r lipidlar bilan glikogenni toplab, tashib berish vazifalarini, shuningdek zaharlar kuchini qir qish ishini (detoksikatsion funktsiyani) bajaradi. plastinkasimon kompleksda bir qancha mahsulotlar sintez qilinib, tashqariga chiqarib turiladi (sekretsiya). hujayra ichida ovqatni hazm qilish va himoya funktsiyasi lizosom alarga xos. bundan tashqari, hujayralarda xususiy funktsiyalarni ado etib boradigan maxsus, ya’ni ixtisoslashgan metaplazmatik tuzilmalar bor. jumladan, tonofibrillalar hujayraning tayanch funktsiyasini bajarsa, miofibrillalar hujayraning qisqarishiga sabab bo’lib, uning harakatlanishiga yordam beradi. mikrovorsinkalar, cho‘tkasimon jiyak so‘rilish jarayonlarida ishtirok etadi va hokazo. barcha organellalar bir-biri bilan mahkam bog’langan, shu munosabat bilan …
5 / 436
an bo'ladi. hujayraning shikastlanishi (alteratsiya) ham turli patogen omillar ta’siriga javoban hujayra reaktsiyasi bo'lib, moddalar almashinuvining izdan chiqishi, hujayra tuzilishi va funktsional holatining o'zgarishi bilan birga davom etadi. hujayraning moslanish (adaptatsiya), shikastlanish va olish jarayonlari stressning tabiati bilan kuchigagina bog‘iiq bo‘lib qolmasdan, balki qon bilan ta’minlanish, moddalar alm ashinuvi qanday holatda ekanligiga, hujayraning avval qanday holatda bo'lgani va nechog’liq tabaqalashgani hamda sezgirligiga ham bog ‘liqdir. hujayralarning qanday bo‘lmasin biror xil tasirlarga ayniqsa sez gir (trop) bo'lishini bir qancha hollarda osongina izohlab bersa bo’ladi. masalan, uglerod tetraxlorid organizm ga qanday yo'l bilan yuborilm asin, jigarda parchalanadi. ayni vaqtda hosil bo'ladigan erkin radikallar uglerod tetraxloridga qaraganda ancha zaharli bo‘ladi. mana shuning uchun ham gepatotsitlar asosiy zarbani o'ziga olib, erkin radikallar tasirida tez zararlanadi. kardiom iotsitlar ularda modda alm ashinuv jarayonlari nihoyat darajada yuqori bo'lishi bilan xarakterlanadiki, bu hujayralarning kislorod tanqisligi, ya’ni gipoktsiyaga nihoyat darajada sezgir bo'lishi shunga bog'liq. shu bilan birga poliomielit …

Want to read more?

Download all 436 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "o‘quv uslubiy majmua"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsialar vazirligi o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi qarshi davlat universiteti tibbiyot fakulteti davolash va pediatriya ishi kafedrasi patologiya: patologik anatomiya fanidan o‘quv uslubiy majmua bilim sohasi: 900 000- sog’liqni saqlash va ijtimoiy ta’minot ta’lim sohasi: 910 000- sog’liqni saqlash ta’lim yo‘nalishi: 60910200- davolash ishi 60910300 - pediatriya ishi qarshi – 2023 o‘quv uslubiy majmua о‘zbekiston respublikasi oliy va о‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2017 yil “1” martdagi №107 buyrug‘i asosida tayyorlangan tuzuvchilar: __________________________ o’qit. e.baratov taqrizchilar: _________________________ dots. m.e.tursunqulova ________________________ o’qit. a.sh. ro’ziyev kafedra yig‘ilishi qarori № _____...

This file contains 436 pages in DOCX format (5,3 MB). To download "o‘quv uslubiy majmua", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘quv uslubiy majmua DOCX 436 pages Free download Telegram