odam patologiyasi asoslari: tibbiyot institutlarining talabalari uchun darslik

DOC 272 pages 16.8 MB Free download

272 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.8 MB

File type DOC

Pages 272

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 272

тиббиёт институтлари талабалари учун tibbiyot institutlari talabalari uchun o'quv adabiyoti m. s. abdullaxo'jayeva odam patologiyasi asoslari i qism o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan tibbiyot institutlarining talabalari uchun darslik sifatida ruxsat etilgan toshkent abu ali ibn sino nomidagi tibbiyot nashriyoti 1998 52.5 udk 616-01/09 m.s.abdullaxo'jayeva — o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasining muxbir a'zosi, tibbiyot fanlari doktori, professor, ii toshkent tibbiyot instituti patologik anatomiya kafedrasi mudiri, respublika patologoanatomik markazining direktori, xalqaro patologiya akademiyasi va nyu-york fanlar akademiyasi a'zosi, o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligining bosh patologoanatomi. taqrizchilar: tibbiyot fanlari doktori, professor v. a. alimov, tibbiyot fanlari doktori, professor n. g. aleksandrov abdullaxo'jayeva m. s. a 15 odam patologiyasi asoslari: tibbiyot institutlarining talabalari uchun darslik. i qism t.: abu ali ibn sino nomidagi tibbiyot nashr., 1998.— 624. darslikning birinchi kismnda umumny patologik jarayonlar, immun patologiya (autoimmun kasalliklar, immunitet takkislign holatlari), infeksion va irsiy kasalliklarning patologik anatomiyasn, ekologik patologiya, o'smalar paydo bo'lishining …

2 / 272

rga muvofiq yozildi. darslikning birinchi qismi umumpatologik jarayonlarga bag'ishlangan bo'lib, shu jarayonlarning struktura asoslari zamonaviy bilimlar nuqtai nazaridan bayon etilgan. immunopatologik jarayonlar, jumladan autoimmun kasalliklari, immunitet tanqisligi holatlari, infeksion va irsiy kasalliklar, ekologik patologiya va o'smalar tasvirlangan. darslikning ikkinchi qismi nozologik qoidaga muvofiq bayon etilgan kasalliklarning patologik anatomiyasiga bag'ishlangan (organopatologiya). har bir bobda odamda uchraydigan asosiy kasalliklarning etiologiyasi, patogenezi, patologik anatomiyasi, muhim klinik ko'rinishlari to'g'risidagi ma'lumotlar kasalliklarning qayta ko'rib chiqilgan x xalqaro tasnifiga muvofiq keltirilgan. darslik tibbiyot institutlari barcha fakultetlarining talabalari uchun mo'ljallangan. muallif bu kitob tibbiyot institutlarining o'qituvchilari va barcha ixtisosdagi vrachlar uchun ham foydali bo'lar deb umid qiladi. bildirilgan tanqidiy fikr va mulohazalar uchun muallif o'z minnatdorligini izhor etadi. kirish patologik anatomiyaning mazmuni va vazifalari. patologik anatomiyaning usullari autopsiya biopsiya kasalliklarni ilmiy tajribada yuzaga keltirish qisqacha tarixiy ma'lumot o'zbekiston respublikasida patologik anatomiyaning rivojlanish tarixi patologik anatomiyaning mazmuni va vazifalari tibbiy ta'lim sistemasi va bo'lgusi vrachning klinik tafakkurini shakllantirishda …

3 / 272

i), shuningdek qanday bo'lmasin biron shaklda ro'y bergan jarayonni, uning turli davrlari, shakllari, klinik va anatomik xillarini o'rganish (patokinez); 4) kasalliklarning avj olib borishi mahalida qanday struktura o'zgarishlari bo'lishini aniqlash (morfogenez); 5) qanday bo'lmasin biron xildagi kasallik boshlanganida organizmda ro'y beradigan himoyalovchi, kompensator va moslashtiruvchi jarayonlarning struktura asoslarini o'rganish; 6) dori preparatlari ta'siri ostida yoki insonlar turmush sharoitlarining o'zgarishlari ta'siri bilan kasalliklarning klinik-anatomik manzarasida ro'y beradigan o'zgarishlarni tahlil qilish (induksiyalangan patomorfoz yoki tabiiy, spontan patomorfoz). odamda uchraydigan kasalliklarning strukturaviy asoslari organizm, organ, to'qimalar, hujayralar, hujayra ichidagi strukturalar va molekulalar doirasida o'rganiladi. har bir xastalik butun organizmni o'z qabziga oladigan kasallik bo'lib, bunda hamma organ va sistemalar o'sha patologik jarayon komiga tortiladi. kasalliklarni shu nuqtai nazardan o'rganish kasallik davomida organ va sistemalarning o'zaro qanday aloqada bo'lishini aniqlab, turli kasalliklarning o'tishidagi ma'lum bosqichlarni belgilash, shu bosqichlardan har birida asosiy rolni o'ynaydigan qonuniyatlarni bilib olishga imkon beradi. ayni vaqtda kasallikning asosida yotgan struktura …

4 / 272

oglobinidan shu bilan farq qiladiki, uning β-zanjirida 6-holatda bo'ladigan glyutaminat kislota valin bilan almashinib qoladi. bundan tashqari, shunday kasalliklar ham borki (masalan, ruhiy kasalliklar), ularda ma'lum klinik simptomatika bo'lgani bilan, submikroskopik o'zgarishlarni ham topib bo'lmaydi, bunday hodisalarni ilgari «organik» o'zgarishlar bilan birga davom etib bormaydigan «sof funksional o'zgarishlar» deb xisoblanar edi. hozir ruhiy kasalliklar mahalida ko'riladigan «funksional o'zgarishlar» asosida normal nerv hujayralarining fazoda odatdan tashqari, ya'ni nonormal joylashuvi yotadi deb taxmin qilinadi (d.s. sarkisov, 1994). patologik anatomiyaning usullari patologik anatomiya yuqorida aytib o'tilgan razifalarini hal qilish yo'lida uchta asosiy tekshirish usullaridan foydalanadi: autopsiya, biopsiya, insonda uchraydigan kasalliklarni ilmiy tajribada vujudga keltirish. autopsiya (seksiya, murdani yorish, obduksiya) - o'lgan kishida bo'lib o'tgan struktura o'zgarishlarini (anatomik, gistologik, elektron mikroskopik o'zgarishlarni) aniqlash maqsadida uning murdasini yorib tekshirishdir. tabobat ilmi va amaliy sog'liqni saqlash ishida autopsiyaning ahamiyati quyidagilar bilan belgilanadi: 1) autopsiya insonning funksional-struktura tuzilishiga, uning hayotiy funksiyalari va kasallik jarayonlarining mohiyatlariga materialistik qarashlar …

5 / 272

biy yordamni tashkil etishdagi xatolarni) aniqlab olishga yordam beradi. 4) o'lim hodisasini retrospektiv tarzda tahlil qilib chiqish vrachning davolash faoliyati ustidan ilmiy nazorat olib borishga imkon tug'diradi. 5) autopsiya tibbiy ta'lim berish va vrachlar malakasini oshirishda muhim o'rinda turadi. 6) murdalarni yorib tekshirib ko'rish kasallanish va o'lim hollarining strukturasini aks ettiradigan ma'lumotlarni to'plab borishga yo'l ochadiki, bu narsa sog'liqni saqlash organlari ishini rejalashtirishga imkon beradi. 7) autopsiya sanitariya-epidemiologiya jihatidan katta ahamiyatga egadir, chunki infeksion kasaliklarni aniqlab olishga va shu yo'l bilan ularning tarkalib ketishiga (epidemiyalar, pandemiyalar boshlanishiga) yo'l qo'ymaydi. 8) murdalarni yorib tekshirish tufayli kasalliklarning morfogenezi bilan patogenezini o'rganish mumkin bo'ladi. 9) autopsiya uncha ma'lum bo'lmagan va kam uchraydigan kasalliklarni o'rganishga, yangi nozologik xillarini, tabiiy va davoga bog'liq patomorfozni aniqlab olishga, patomorfozning mohiyatini bilib, tushunib olishga yordam beradi. hozir zamonaviy morfologiya usullari talaygina yutuklarga erishgan bo'lishiga karamay, murdalarni yorib tekshirish bugungi kunda ham kasallikning moddiy negizi to'g'risida tasavvur beradigan asosiy …

Want to read more?

Download all 272 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odam patologiyasi asoslari: tibbiyot institutlarining talabalari uchun darslik"

тиббиёт институтлари талабалари учун tibbiyot institutlari talabalari uchun o'quv adabiyoti m. s. abdullaxo'jayeva odam patologiyasi asoslari i qism o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan tibbiyot institutlarining talabalari uchun darslik sifatida ruxsat etilgan toshkent abu ali ibn sino nomidagi tibbiyot nashriyoti 1998 52.5 udk 616-01/09 m.s.abdullaxo'jayeva — o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasining muxbir a'zosi, tibbiyot fanlari doktori, professor, ii toshkent tibbiyot instituti patologik anatomiya kafedrasi mudiri, respublika patologoanatomik markazining direktori, xalqaro patologiya akademiyasi va nyu-york fanlar akademiyasi a'zosi, o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligining bosh patologoanatomi. taqrizchilar: tibbiyot fanlari d...

This file contains 272 pages in DOC format (16.8 MB). To download "odam patologiyasi asoslari: tibbiyot institutlarining talabalari uchun darslik", click the Telegram button on the left.

Tags: odam patologiyasi asoslari: tib… DOC 272 pages Free download Telegram