jismlarning muvozanatda bo‘lish shartlari 10 - sinf

PPT 799,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1650913880.ppt slide 1 10-sinf fizika darsligi asosida 17-mavzu: jismlarning muvozanatda bo‘lish shartlari * uyning shiftiga osilgan qandil misolida qo‘yilgan kuchlarni qaraylik (4.1- rasm). buning uchun, avvalo, 6-sinfda o‘rganilgan jismlarning massa markazi haqidagi tushunchani eslaylik. massa markazi deyilganda jismning barcha massasi mujassam bo‘lgan xayoliy nuqta tushuniladi. shunga ko‘ra jismga ta’sir etayotgan kuchlarni massa markaziga nisbatan olamiz. osib qo‘yilgan lampaga pastga yo‘nalgan og‘irlik kuchi ta’sir qiladi. natijada uni tutib turuvchi ip tarang bo‘lib tortiladi. ipda hosil bo‘lgan taranglik kuchi va og‘irlik kuchi massa markazidan o‘tuvchi to‘g‘ri chiziqda yotadi va yo‘nalishi jihatidan qarama-qarshi bo‘ladi. bu kuchlar son qiymati jihatidan teng bo‘ladi. bu kuchlarni vektorlarni qo‘shish qoidasiga binoan qo‘shilsa, natijaviy kuch nolga teng bo‘ladi. shunga ko‘ra lampa muvozanatda qo‘ladi. biror-bir jism qiya tekislikda muvozanatda turgan holni ko‘raylik (4.2-rasm). bunda jismga qo‘yilgan kuchlarni massa markaziga nisbatan qaraylik. jismga avvalo og‘irlik kuchi mg→ ta’sir qiladi. bu kuchni f1 va f→2 tashkil etuvchilarga ajrataylik. bunda f→1 kuch …
2
ladi. bunday turtkilardan jismlarni to‘la xoli qilishning imkoni yo‘q. muhimi shunday turtkilardan so‘ng jism muvozanatda qoladimi yoki muvozanat buziladimi shuni bilish kerak. buning uchun tashqi turtki vositasida muvozanat vaziyatidan chetlashgan jismga ta’sir etuvchi natijaviy kuch yo‘nalishini aniqlash kerak. hosil bo‘ladigan natijaviy kuch yo‘nalishiga ko‘ra muvozanat uch turda bo‘ladi. 1. turg‘un muvozanat. jismni muvozanat holatidan chetga chiqarilganda, uni dastlabki vaziyatiga qaytaruvchi kuch hosil bo‘ladigan muvozanatga turg‘un muvozanat deyiladi (4.4-a rasm). bunda yarim sfera ichiga qo‘yilgan sharcha muvozanat vaziyatidan chetlashtirilganda, unga ta’sir etayotgan kuchlarning teng ta’sir etuvchisi uni yana muvozanat holatiga qaytaradi. 2. turg‘unmas muvozanat. jismni muvozanat holatidan chetga chiqarilganda, uni dastlabki vaziyatidan uzoqlashtiruvchi kuch hosil bo‘ladigan muvozanatga turg‘unmas muvozanat deyiladi (4.4-b rasm). bunda yarim sfera ustiga qo‘yilgan sharcha muvozanat vaziyatidan chetlashtirilganda, unga ta’sir etayotgan kuchlarning teng ta’sir etuvchisi uni muvozanat holatidan yanada chetlashtiradi. 3. farqsiz muvozanat. jismni muvozanat holatidan chetga chiqarilganda, uning holatini o‘zgartiradigan hech qanday kuch hosil bo‘lmasa farqsiz muvozanat …
3
di. shunday qilib jismning turg‘unligi (barqarorligi): jism og‘irligiga; jism asosi yuzining kattaligiga; ag‘daruvchi kuchning og‘irlik markazidan qanchalik quyiga qo‘yilganligiga bog‘liq. masala yechish namunasi 1. massasi 10 kg bo‘lgan jism ikkita cho‘zilmas arqonga osilgan. ular o‘zaro 60° burchak hosil qilgan holda muvozanatda qoladi. arqonlarning taranglik kuchlarini hisoblang.
4
jismlarning muvozanatda bo‘lish shartlari 10 - sinf - Page 4
5
jismlarning muvozanatda bo‘lish shartlari 10 - sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jismlarning muvozanatda bo‘lish shartlari 10 - sinf"

1650913880.ppt slide 1 10-sinf fizika darsligi asosida 17-mavzu: jismlarning muvozanatda bo‘lish shartlari * uyning shiftiga osilgan qandil misolida qo‘yilgan kuchlarni qaraylik (4.1- rasm). buning uchun, avvalo, 6-sinfda o‘rganilgan jismlarning massa markazi haqidagi tushunchani eslaylik. massa markazi deyilganda jismning barcha massasi mujassam bo‘lgan xayoliy nuqta tushuniladi. shunga ko‘ra jismga ta’sir etayotgan kuchlarni massa markaziga nisbatan olamiz. osib qo‘yilgan lampaga pastga yo‘nalgan og‘irlik kuchi ta’sir qiladi. natijada uni tutib turuvchi ip tarang bo‘lib tortiladi. ipda hosil bo‘lgan taranglik kuchi va og‘irlik kuchi massa markazidan o‘tuvchi to‘g‘ri chiziqda yotadi va yo‘nalishi jihatidan qarama-qarshi bo‘ladi. bu kuchlar son qiymati jihatidan teng bo‘ladi. bu kuchlarni ...

Формат PPT, 799,0 КБ. Чтобы скачать "jismlarning muvozanatda bo‘lish shartlari 10 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jismlarning muvozanatda bo‘lish… PPT Бесплатная загрузка Telegram