uyg‘onish davri va hayot

DOCX 8 стр. 27,9 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 27,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

savol 1. uyg'onish davri qanday hayotga ega edi? uyg'onish davrida hayot madaniyat, ilm-fan, san'at va falsafadagi ulkan o‘zgarishlar bilan ajralib turardi. bu davr o‘rta asrlardan farqli o‘laroq, insoniy imkoniyatlarga, tafakkur va ijodga bo‘lgan e’tiborning kuchayishi bilan ifodalanadi. quyida uyg‘onish davridagi hayotning asosiy xususiyatlari keltirilgan: 1. insonparvarlik va gumanizm: uyg‘onish davri insonparvarlik (gumanizm) g‘oyasi bilan bog‘liq bo‘lib, bu g‘oya insonning imkoniyatlari, qobiliyati va bilimini qadrlashga asoslangan edi. odamlar o‘z bilimlari va individual yutuqlari orqali jamiyatda katta o‘ringa ega bo‘lishlari mumkin deb hisoblashgan. bu davrda qadimgi yunon va rim madaniyatiga qaytib, insoniyat madaniyati va falsafasini chuqur o‘rganishga kirishilgan. 2. ilmiy taraqqiyot: uyg‘onish davri ilm-fan taraqqiyoti bilan mashhur. ilmiy kashfiyotlar va yangiliklar odamlarning dunyoqarashini o‘zgartirdi. matematik va astronomik tadqiqotlar o‘z cho‘qqisiga yetib, masalan, galileo galilei va kopernik kabi olimlar koinotni tushunishda katta yangiliklar kiritdilar. tibbiyotda ham muhim yutuqlar qayd etildi. shuningdek, leonardo da vinci kabi olim va rassomlar o‘z tadqiqotlari bilan biologiya, anatomiya …

2 / 8

ri xalqaro savdoda katta rol o‘ynab, iqtisodiy o‘sishni ta'minladilar. bu davrda savdogarlar va boy san’at homiylari san’atkorlar va ilmiy tadqiqotchilarni qo‘llab-quvvatlashdi. natijada, san'at va ilm-fan yanada tez rivojlandi. 5. diniy o‘zgarishlar: garchi uyg‘onish davri diniy e'tiqod kuchli bo‘lgan bo‘lsa-da, bu davrda cherkov ta’sirida sezilarli o‘zgarishlar ro‘y berdi. martin lyuterning islohotlari va protestantizmning paydo bo‘lishi cherkovning jamiyat ustidan bo‘lgan nazoratini kamaytirdi. odamlar asta-sekinroq diniy erkinlikka intilib, cherkovning qat’iy qoidalaridan uzoqlashishni boshladilar. uyg'onish davridagi hayot inson va uning imkoniyatlarini qadrlash, ilm-fan va san’atni rivojlantirish bilan boy edi. bu davrda o‘zgarishlar nafaqat intellektual va madaniy, balki iqtisodiy va ijtimoiy jihatdan ham ahamiyatli edi. savol 2. uyg'onish davridagi mashhur shaxslar ilm va san'atda katta qism qo'shgan? uyg'onish davri (xiv-xvii asrlar) san'at, ilm-fan va madaniyatda ulkan rivojlanish davri bo‘lib, ko‘plab mashhur shaxslar o‘z asarlari va kashfiyotlari orqali jamiyatga katta hissa qo‘shdilar. quyida ushbu davrda ilm-fan va san’atga katta hissa qo‘shgan mashhur shaxslar haqida ma’lumotlar keltirilgan: …

3 / 8

ligi va kuchini aks ettirgan. shuningdek, u vatikandagi sikstin kapellasi shiftiga chizilgan "oxirgi hukm" asari bilan mashhur. me’morchilik: u rimdagi avliyo pyotr soborining bosh me’mori bo‘lgan va uning yirik kubbasi mikelanjelo ijodining cho‘qqisi hisoblanadi. 3. galileo galilei (1564–1642) hissasi: galileo ilmiy inqilobning otasi sifatida tanilgan. uning asarlari astronomiya va fizika sohalarida katta ahamiyatga ega: astronomiya: u teleskop yordamida oyning yuzasi, yupiterning yo‘ldoshlari va quyosh dog‘lari kabi obyektlarni kuzatdi. u kopernikning geliosentrik nazariyasini tasdiqladi, bu esa cherkov bilan ziddiyatlarga olib keldi. fizika: u tezlik va harakat qonunlarini ishlab chiqqan, bu esa keyinchalik n’yuton mexanikasiga asos bo‘ldi. 4. rafaello santi (1483–1520) hissasi: rafaello o‘zining nafis va muvozanatli asarlari bilan tanilgan rassomdir: san’at: uning mashhur asarlari – "atena maktabi" va "sikst madonnasi" uyg‘onish davrining eng ulug‘vor san’at asarlaridan hisoblanadi. rafaello inson go‘zalligini va san’atda muvozanatni aks ettirish bilan mashhur bo‘lgan. 5. nikola makiavelli (1469–1527) hissasi: makiavelli siyosiy falsafaning asoschisi sifatida tanilgan. uning "hukmdor" …

4 / 8

hissasi: lyuter uyg‘onish davrida diniy islohotlarning boshida turgan: diniy islohotlar: lyuterning 95 ta tezi protestantizmning asosini qo‘ygan va cherkovdagi korruptsiya va noto‘g‘ri amaliyotlarga qarshi chiqish orqali yevropada diniy inqilobni boshlab bergan. bu esa rim-katolik cherkovining hukmronligini zaiflashtirdi va yangi diniy oqimlarning paydo bo‘lishiga olib keldi. 8. tyuriy brahe (1546–1601) hissasi: brahe astronomiyada kuzatishlar olib borishda yetakchi olim bo‘lgan: astronomiya: u o‘zining aniqlik bilan olib borgan yulduzlar va sayyoralarning harakati haqidagi kuzatuvlar orqali zamonaviy astronomik nazariyalarga asos yaratdi. brahe yerdan osmon jismlarini kuzatishda ilg‘or optik usullardan foydalangan. uyg‘onish davrining ilm va san’atda mashhur shaxslari o‘z davrlarida yangi g‘oyalar, texnikalar va falsafalarni joriy etish orqali jamiyat rivojlanishiga katta hissa qo‘shdilar. ushbu shaxslar olamni yangicha tushunishga yo‘l ochdilar va ularning asarlari hozirgi zamon ilm-fan va san’atiga katta ta’sir ko‘rsatdi. savol 3. uyg'onish davri yevropa jamiyatiga qanday ta'sir ko'rsatadi? uyg‘onish davri (renessans) yevropa jamiyatiga chuqur ta’sir ko‘rsatgan bo‘lib, bu ta’sir jamiyatning madaniy, ilmiy, ijtimoiy …

5 / 8

sh davrida san’atning rivojlanishi yevropa madaniyatini tubdan o‘zgartirdi. realistik san’at asarlari, yangi me’moriy uslublar va san’atda muvozanat va perspektivani aks ettirish uyg‘onish davri san’atining asosiy xususiyatlari edi. leonardo da vinci, mikelanjelo, va rafaello kabi buyuk san’atkorlar inson go‘zalligi va tabiiylikni ifodalashda yangi usullarni yaratdilar. ta’siri: - san’at orqali jamiyatda estetika va ijodkorlik rivojlandi. - yangi san’at uslublari shaharlarni boyitdi, katta me’moriy inshootlar, cherkovlar va saroylar qurildi, bu esa yevropaning madaniy merosiga katta hissa qo‘shdi. 3. gumanizmning paydo bo‘lishi va tarqalishi: uyg‘onish davrining asosiy falsafiy oqimi – gumanizm (insonparvarlik) edi. bu oqim insoniyatni, uning qobiliyatlari va erkinligini qadrlashga asoslangan bo‘lib, qadimgi yunoniston va rim madaniyatiga qaytishni ifoda etdi. gumanistlar insonni tabiatning markazida deb bilib, insonning bilim olishga bo‘lgan intilishini qo‘llab-quvvatladilar. ta’siri: - gumanizm o‘rta asrlarning diniy dogmalariga asoslangan dunyoqarashdan uzoqlashishga va ilmiy-falsafiy fikrlashga yo‘l ochdi. - insoniyatning imkoniyatlarini ko‘rib chiqishga bo‘lgan intilish inson va jamiyatning rivojlanishi uchun yangi g‘oyalarni targ‘ib qildi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "uyg‘onish davri va hayot"

savol 1. uyg'onish davri qanday hayotga ega edi? uyg'onish davrida hayot madaniyat, ilm-fan, san'at va falsafadagi ulkan o‘zgarishlar bilan ajralib turardi. bu davr o‘rta asrlardan farqli o‘laroq, insoniy imkoniyatlarga, tafakkur va ijodga bo‘lgan e’tiborning kuchayishi bilan ifodalanadi. quyida uyg‘onish davridagi hayotning asosiy xususiyatlari keltirilgan: 1. insonparvarlik va gumanizm: uyg‘onish davri insonparvarlik (gumanizm) g‘oyasi bilan bog‘liq bo‘lib, bu g‘oya insonning imkoniyatlari, qobiliyati va bilimini qadrlashga asoslangan edi. odamlar o‘z bilimlari va individual yutuqlari orqali jamiyatda katta o‘ringa ega bo‘lishlari mumkin deb hisoblashgan. bu davrda qadimgi yunon va rim madaniyatiga qaytib, insoniyat madaniyati va falsafasini chuqur o‘rganishga kirishilgan. 2. ilmiy taraq...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (27,9 КБ). Чтобы скачать "uyg‘onish davri va hayot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: uyg‘onish davri va hayot DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram