jahon adabiyotida sharq va ga`rb uyg‘onish adabiyoti masalasi. italiyada uyg‘onish davri

PPT 23 pages 1012.5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1012.5 KB

File type PPT

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

diapositiva 1 11-12-13-mavzu: jahon adabiyotida sharq va ga`rb uyg‘onish adabiyoti masalasi. italiyada uyg‘onish davri reja: 1. ovrupa uyg‘onish adabiyoti asoslari, 2. italiya uyg‘onish adabiyoti. 3. dante aligeri ijodi; 4. petrarka ijodi; 5. bokachcho ijodi. adabiyotlar: 1.a.alimuhamedov. antik adabiyot tarixi. toshkent, 2011. 2.normatova sh. jahon adabiyoti. (darslik)-toshkent, 2013. 3.d.quronov va boshq. g‘arb adabiy-tanqidiy tafakkuri tarixidan. toshkent, 2013. 4.sulaymonova f. sharq va g‘arb. toshkent, “o‘zbekiston”,1997. 5.komilov n. tafakkur karvonlari (sharq va g‘arb sivilizatsiyasining o‘zaro aloqalari)-toshkent, “ma’naviyat”, 2010. yevropa uyg‘onish harakatining ilk vatani– italiyada savdo-stiq tez sur’atlar bilan rivojlanadi. venetsiya va genuya savdo bilan mashhur bo‘lgan bir vaqtda florensiya sanoat va bank ishlari bilan shuhrat qozonadi. italiyada shahar respublika tartiblarining g‘alaba qilishi, hunarmandchilikning va savdo-sotiqning tez rivojlanishi rennesans harakatining hammadan oldin shu mamlakatda yuzaga kelishiga zamin hozirladi. uygʻonish davri (renessans) — markaziy osiyo, eron, xitoy (9-12 va 15-asrlar) va gʻarbiy yevropada yuz bergan alohida madaniy va tafakkuriy taraqqiyot davri rennesansning alohida belgilari dante …

2 / 23

sxa holida o‘rgana boshlaydilar. mamlakat madaniy hayotida misli ko‘rilmagan yangiliklar yuz bera boshlaydi. xiii-xvi asrlar mobaynida italiya shaharlarida 22 universitet ochiladi. italyan tasviriy san’atida ham jiddiy burilish sodir bo‘ladi. shaharlarning taraqqiy etishi natijasida arxitektura, haykaltaroshlik va rassomlik san’ati, badiiy adabiyot kamol topadi. yangi mavzularga murojaat etish badiiy tasvir usullarini ham o‘zgartiradi. bu hol, shubhasiz, o‘rta asr adabiyotidagi allegorizmdan realizmga qarab yo‘l ochadi. garchi yangi zamonning birinchi shoiri dante ijodida hali ramziy tasvirlar mavjud bo‘lsa ham, lekin u asta-sekin kamayib boradi. «mamlakat madaniy hayotida misli ko‘rilmagan yangiliklar yuz bera boshlaydi. xiii-xvi asrlar mobaynida italiya shaharlarida 22 universitet ochiladi. italyan tasviriy san’atida ham jiddiy burilish sodir bo‘ladi. shaharlarning taraqqiy etishi natijasida arxitektura, haykaltaroshlik va rassomlik san’ati, badiiy adabiyot kamol topadi. yangi mavzularga murojaat etish badiiy tasvir usullarini ham o‘zgartiradi. bu hol, shubhasiz, o‘rta asr adabiyotidagi allegorizmdan realizmga qarab yo‘l ochadi. garchi yangi zamonning birinchi shoiri dante ijodida hali ramziy tasvirlar mavjud bo‘lsa …

3 / 23

g kelajagi porloq ekanini ta’kidlab, kitobni«yangi oftob» deb ataydi. dantening lotin tilida yozilgan «xalq nutqi haqida»gi traktati(1305) roman tilshunosligi bo‘yicha birinchi ilmiy asardir. bu kitobida yozuvchi roman tillari o‘rtasidagi farqni ko‘rsatadi, ularning lotin tiliga aloqasi haqida to‘xtalib o‘tadi va butun italiya uchun yagona milliy til yaratish kerak, degan fikrni o‘rtaga tashlaydi. bu asar o‘z zamonasi uchun muhim ijtimoiy va madaniy qimmatga ega bo‘ldi. «monarxiya haqida» (1313) nomli lotincha risolasida dante papaning siyosiy hokimiyatga intilishini qoralab, imperiya huquqini himoya qiladi. «ilohiy komediya» - dante ijodining kamolotga erishgan davridagi siyosiy-falsafiy va adabiy faoliyatining yakuni sifatida bunyodga kelgan, uni«o‘rta asrning eng oxirgi shu bilan birga yangi zamonning eng avvalgi shoiri» qilib tanitgan asardir. dante hali ko‘p jihatdan o‘rta asr urf-odatlari ta’siri ostida bo‘lsa ham, lekin bu asarida u zamonaviy masalalarni fantastik bo‘yoqlarda aks ettirib, yangi tanqidiy fikrlar bilan chiqadi, butun o‘rta asr madaniyatiga falsafiy-madaniy yakun yasaydi. gumanistik g‘oyalarni qat’iylik bilan himoya qilgan bu …

4 / 23

nna lauraning hayoti” va “madonna lauraning o‘limi” dan iborat bo‘lgan “qo‘shiqlar kitobi” (1358) to‘plamida jamlagan. “afrika” epik dostoni va buyuk rimliklar hayotiga bag‘ishlangan “mashhur kishilar haqida” asari petrarkaning qalamiga mansub. shoir tiriklik chog‘laridayoq italiya adabiy dunyosining yetakchisiga aylandi. biroq petrarka jahon adabiyoti tarixida, avvalo, sonetlar muallifi sifatida nom qozondi. sonet janri xiii asrda italyan she’riyatida paydo bo‘ldi. dantening beatrichega bag‘ishlangan she’rlari sonet shaklida yozilgan bo‘lsa-da, bu janrni xiv asrda petrarka yuqori pog‘onaga ko‘tardi. ovrupa dagi ko‘plab mamlakat shoirlari uning an’analarini davom ettirdilar. sonet janri o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘lib, ular quyidagilardan iborat: sonet o‘n to‘rt misradan iborat bo‘lishi kerak. ular to‘rt bandga bo‘linadi: ikkita birinchi va ikkinchi bandlar to‘rt qatorli bo‘lib, katrena deb ataladi, uchinchi va to‘rtinchi bandlar uch qatorli tersetlardan iborat. . italyan sonetlarida katrenalarning birinchi misra uchinchisi bilan qofiyadosh bo‘lsa, ikkinchisi to‘rtinchi misra bilan qofiyalanadi – abab abab, yoki ikkinchi varianti – abba abba. tersetlarda ham misralar ikki …

5 / 23

hisi bo‘ldi. dantening “ilohiy komediya”si ta’sirida “muhabbat xayollari” poemasini yozib, boqiy baxt-saodat, huzur-halovatga erishish yo‘llarini izlash haqidagi fikr-mulohazalarini bayon qiladi. adib petrarka kabi antik davr madaniyatini chuqur o‘rgandi; “iliada” dostonini asliyatda o‘qish maqsadida qadimgi yunon tilini o‘rgandi. italyan badiiy prozasi va novella janrining asoschisi bo‘lgan bokkachcho, novellada hikoya janriga oid turli xususiyatlarni: afsona va rivoyatlar, ertaklar, masallarni birlashtirdi. xarakteriga ko‘ra novellalar turlicha bo‘lib, “dekameron”da sarguzasht novellalar (landolfo rufalo haqida – ikkinchi kun, to‘rtinchi novella), novella-latifalar (cheska haqida – oltinchi kun, sakkizinchi novella), psixologik novellalar (federigo delya alberiga – beshinchi kun, to‘qqizinchi novella)ni uchratish mumkin. keyingi davrlarda bokachcho novellalari syujetlariga ko‘plab yozuvchilar, jumladan, shekspir, molyer, ispan dramaturgi lope de vegalar murojaat qildilar. rus kompozitori d.bortnyanskiy federigo haqidagi syujet asosida “lochin” operasini yaratdi.

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon adabiyotida sharq va ga`rb uyg‘onish adabiyoti masalasi. italiyada uyg‘onish davri"

diapositiva 1 11-12-13-mavzu: jahon adabiyotida sharq va ga`rb uyg‘onish adabiyoti masalasi. italiyada uyg‘onish davri reja: 1. ovrupa uyg‘onish adabiyoti asoslari, 2. italiya uyg‘onish adabiyoti. 3. dante aligeri ijodi; 4. petrarka ijodi; 5. bokachcho ijodi. adabiyotlar: 1.a.alimuhamedov. antik adabiyot tarixi. toshkent, 2011. 2.normatova sh. jahon adabiyoti. (darslik)-toshkent, 2013. 3.d.quronov va boshq. g‘arb adabiy-tanqidiy tafakkuri tarixidan. toshkent, 2013. 4.sulaymonova f. sharq va g‘arb. toshkent, “o‘zbekiston”,1997. 5.komilov n. tafakkur karvonlari (sharq va g‘arb sivilizatsiyasining o‘zaro aloqalari)-toshkent, “ma’naviyat”, 2010. yevropa uyg‘onish harakatining ilk vatani– italiyada savdo-stiq tez sur’atlar bilan rivojlanadi. venetsiya va genuya savdo bilan mashhur bo‘lgan bir v...

This file contains 23 pages in PPT format (1012.5 KB). To download "jahon adabiyotida sharq va ga`rb uyg‘onish adabiyoti masalasi. italiyada uyg‘onish davri", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon adabiyotida sharq va ga`r… PPT 23 pages Free download Telegram