elektr qarshilik 8 - sinf

PPT 1.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662487229.ppt powerpoint presentation 8-sinf fizika darsligi asosida 15-mavzu: elektr qarshilik elektr qarshilik haqida tushuncha tok manbai, lampochka va ampermetrni kalit orqali ketma-ket ulab, elektr zanjirni yig'amiz (48-a rasm). kalitni ulasak, lampochka ravshan yonadi, ampermetr undan tok o'tayotganini ko'rsatadi. 48-rasm. kalitni uzaylik. shu zanjirga uzunligi 1,5-2 metr bo'lgan mkelin'dan tayyorlangan simni spiral shakliga keltirib, uni lampochkaga ketma-ket qilib ulaylik (48-b rasm). kalit ulanganda lampochka xira yonadi va ampermetr zanjirdan o'tayotgan tokning kamayganligini ko'rsatadi. demak, nikelin sim zanjirdagi tokni kamaytiradi, ya'ni zanjirdan tok o'tishiga qarshilik qiladi. o'tkazgichning zanjirda tok o'tishiga qarshilik qilish xossasini tavsiflaydigan fizik kattalikka elektr qarshilik deb ataladi va r harfi bilan belgilanadi. elektr qarshilikning asosiy birligi qilib qarshilik tushunchasini kiritgan va elektr zanjirning asosiy qonunini kashf etgan nemis fizigi georg simon om sharafiga om (q) qabul qilingan. qarshilikning milliom (mq), kiloom (kq), megaom (m£2) kabi birliklari ham qo'llaniladi. georg simon om (1787-1854) taniqli nemis fizigi. u tok kuchi, kuchlanish …

bundan quyidagi xulosalar kelib chiqadi: elektr qarshilik o'tkazgichdagi erkin zarralarning tartibli harakati yo'nalishiga to'sqinlik qilishi bilan xarakterlanadi; elektr qarshilikning vujudga kelishiga zaryadlangan zarralarning o'tkazgich zairalari bilan to'xtovsiz to'qnashuvlari sabab bo'ladi. elektr qarshilikning o'tkazgich uzunligiga bog'liqligi 50-rasmda tasvirlangan elektr zanjirni yig'aylik. bunda 1 va 2; 2 va 3; 3 va 4; 4 va 5 qisqichlar bir xil - 15 cm uzunlikdagi nixrom o'tkazgich (sim)lar bilan tutashtirilgan. tok maribaining musbat qutbi ampermetr orqali 1 qisqichga, manfiy qutbi esa kalit orqali 2 qisqichga ulangan bo'lsin. kalit yordamida zanjirni ulasak, ampermetr 2 ma tokni ko'rsatgan bo'lsin agar tok manbaining manfiy qutbini 3 qisqichga ulasak, ampermetr 1 ma ni, 5 qisqichga ulasak, 0,5 ma ni ko'rsatadi. bunga sabab, zanjir 3 qisqichga ulanganda nixrom simning uzunligi 2 marta, 5 qisqichga ulanganda esa uning uzunligi 4 marta ortdi. tajribadan shunday xulosa chiqarish mumkin: o'tkazgichning uzunligi necha marta ortsa, zanjirdagi tok kuchi shuncha marta kamayadi, ya'ni o'tkazgichning elektr …

yuzasini ham 2 marta oshiramiz. manbaning manfiy qutbiga ulangan simni 4 qisqichga mahkamlab kalitni ulasak, ampermetr zanjirda 1a tok o'tayotganini ko'rsatadi. agar 4 va 6 qisqichlarni ham tutashtirib tajribani takrorlasak, ampermetr 1,5 a tokni ko'rsatadi. bu gal biz nixrom shrining ko'ndalang kesimi yuzasini birinchi galdagiga nisbatan 3 marta oshirdik. tajribadan xulosa chiqarish mumkinki, o'tkazgichning ko'ndalang kesimi yuzasi necha marta ortsa, uning elektr qarshiligi shuncha marta kamayar ekan. o'tkazgichning elektr qarshiligi uning ko'ndalang kessim yuzasiga teskari proporsional: solishtirma qarshilik elektr zanjirga uzunliklari va ko'ndalang kesimi yuzalari bir xil, lekin turli materiallardan yasalgan uch xil sim, masalan, mis, nikelin va nixromga navbatma-navbat ulaylik. bunda har gal ampermetrning ko'rsatishi har xil bo'ladi. bu tajriba turli moddalarning elektr qarshiligi har xil ekanligini ko'rsatadi (52-rasm). o'tkazgichning elektr qarshiligi o'tkazgich tayyorlangan materialga ham bog'liq: r~p. (3) yuqondagi (1), (2) va (3) ifodalarni umumlashtirib, qarshilikning quyidagi formulasini hosil qilamiz: bunda p (ro) - moddaning elektr xossasini ifodalovchi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elektr qarshilik 8 - sinf"

1662487229.ppt powerpoint presentation 8-sinf fizika darsligi asosida 15-mavzu: elektr qarshilik elektr qarshilik haqida tushuncha tok manbai, lampochka va ampermetrni kalit orqali ketma-ket ulab, elektr zanjirni yig'amiz (48-a rasm). kalitni ulasak, lampochka ravshan yonadi, ampermetr undan tok o'tayotganini ko'rsatadi. 48-rasm. kalitni uzaylik. shu zanjirga uzunligi 1,5-2 metr bo'lgan mkelin'dan tayyorlangan simni spiral shakliga keltirib, uni lampochkaga ketma-ket qilib ulaylik (48-b rasm). kalit ulanganda lampochka xira yonadi va ampermetr zanjirdan o'tayotgan tokning kamayganligini ko'rsatadi. demak, nikelin sim zanjirdagi tokni kamaytiradi, ya'ni zanjirdan tok o'tishiga qarshilik qiladi. o'tkazgichning zanjirda tok o'tishiga qarshilik qilish xossasini tavsiflaydigan fizik kattalikka ...

PPT format, 1.0 MB. To download "elektr qarshilik 8 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr qarshilik 8 - sinf PPT Free download Telegram