odam va uning salomatligi fanidan

DOCX 16 pages 444.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 444.1 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o’zbekistоn respublikasi xalq ta`limi vazirligi namangan viloyati xalq ta’limi boshqarmasi viloyat metodika markazi uchko’prik tumani xtmfmtte bo’limi 11-umumta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi o`rinova gulhayoning “odam va uning salomatligi fanidan” 8-sinf uchun “qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar ” mavzusidagi bir saotlik mavzu: qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon , buyrak usti , me’da osti va jinsiy bezlar darsning ta`limiy maqsadi: ichki sekretsiya bezlaridan qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar haqidagi bilimlarni o’quvchilar ongida shakllantirish. darsning tarbiyaviy maqsadi: ichki sekretsiya bezlaridan qalqonsimon, qalqon qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar faoliyatini odam organizmida tutgan o’rni. ularning faoliyatining buzilishi natijasida odamlarda kelib chiqadigan turli xil kasalliklar, ularni oldini olish profilaktik chora-tadbirlarga rioya qilishga sog’lom hayot tarziga ega bo’lishga o’rgatish. darsning rivojlantiruvchi maqsadi: tafakkur, hotira, idrok , erkin fikr, mustaqil qaror qabul qilish, hozir – javoblikka , topqirlikka …

2 / 16

qti 1 tashkiliy qismi 2 daqiqa 2 o’tilgan mavzuni so’rash 10 daqiqa 3 yangi mavzu bayon etish 15 daqiqa 4 yangi mavzuni mustahkamlash 10 daqiqa 5 guruhlarda ishlash 6 daqiqa 6 dars yakuni va o`quvchilarni baholash, uyga vazifa berish 2 daqiqa darsning rejasi: 1. qalqonsimon bezining funktsiyasi va ahamiyati; 2. endomik buqoq; 3. qalqon orqa bezi; 4. ayrisimon bez; 5. buyrak usti bezlari; 6. me’da osti bezi; 7. qandli deabet kasalligi haqida; 8. jinsiy bezlar; darsning borishi: o`quvchilar bilan salomlashib bo`lgandan so`ng, o`qituvchi qisqacha “manaviyat” daqiqasini o’tkazadi. o’qituvchi: o’quvchilar o’tgan darsimizda qaysi mavzuni o’tganmiz? o’quvchilar: ichki sekretsiya bezlari haqida umumiy tushuncha. o’qituvchi tomonidan o’tilgan mavzu yuzasidan o’quvchilar bilan og’zaki tarzda savol- javob o’tkaziladi. (quyidagi savollar asosida) odam tanasida necha hil bez bo’ladi? tashqi sekretsiya bezlarini tushuntiring. nima uchun ichi sekretsiya bezi deb ataladi? aralash bezlar qanday hususiyatga ega? gormon nima ? gipofiz bez haqida tushuncha bering ? epifiz bezi haqida …

3 / 16

z; 3 - qalqon orqa bezi; 4 - jigar; 5 - o’n ikki barmoq ichak; 6 - buyrakning po’st qismi; 7 - moyak; 8 - qalqoiisimon bez; 9 - ayrisimon bez; 10 - me’da (oshqozon); 11—buyrakusti bezi; 12 - me’daosti bezi; 13 - tuxumdon yangi mavzu bayoni: aziz o’quvchilar sizlar tashqi, ichki va aralash sekretsiya bezlari haqida ularning odam organizmidagi ahamiyati haqida tushunchalarga ega bo’ldingiz. qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar ular ishlab chiqaradigan gormonlar, ichki sekretsiya bezlari odam tanasining turli qismlarida joylashgan bo’lib, ularda ishlab chiqarilgan suyuqlik nihoyatda oz miqdorda. ammo shunga qaramay, ular odam organizmdagi barcha moddalar almashinuvi jarayonida muhim ahamiyatga ega ekanligi haqida ma’lumotlarga ega bo’lamiz. darsimizni davra suhbati tarzida davom etamiz. buning uchun biz shahrimiz shifohonalarida faoliyat ko’rsatayotgan eng malakali “endokrinolog” shifokorlarimizni davra suhbatiga taklif etamiz. marhamat joylaringizni egallang. “endokrinologlar” deb yozilgan tablichka qo’yilgan stol atrofidan 8 ta endokrinolog shifokorlar …

4 / 16

yuzaga kelishi mumkin. kasallikning og’ir ko’rinishlarida bemorning tanasi shishadi, aqliy faoliyati zaiflashadi, ya’ni esda saqlash, o’zlashtirish qobiliyati pasayadi. 2-endokrinolog: endemik buqoq ba’zi joylarda, ayniqsa, buloq suvidan foydalaniladigan joylarda suv va tuproq tarkibida yod moddasi kam bo’ladi. shuning uchun bu joylarda yashovchi aholi o’rtasida endemik buqoq ko’p uchraydi. bu kasallikda qalqonsimon bezning hajmi kattalashib, bo’yinning oldingi qismida shish (buqoq) hosil bo’ladi. tireotoksikoz qalqonsimon bez funksiyasining kuchayishi, tiroksin gormoni normadan ko’p sintezlanishi natijasida sodir bo’ladigan kasallikdir. uni aniqlagan olimning nomi bilan bazedov kasalligi deb ham yuritiladi (57- rasm). bu kasallikda qalqonsimon bezning hajmi kattalashib, ba’zan bo’yinning oldingi sohasi bo’rtib chiqadi. bemorda ko’zning chaqchayishi, ko’p terlash, asabiylashish, uyqusizlik, ozish, yurak o’ynash holatlari sodir bo’ladi. kasallik o’z vaqtida davolanmasa, bemor asabiylashadi, juda ozib ketadi. kasallikning og’ir turida bemor jarrohlik yo’li bilan davolanadi (qalqonsimon bezning bir qismi olib tashlanadi). 3-endokrinolog: qalqon orqa bezi bu bez to’rtta bo’lib, qalqonsimon bezning orqa yuzasiga yopishib turadi. ularning umumiy …

5 / 16

ladi, odam umumiy holsizlanadi, tez charchaydi. 4-endokrinolog: ayrimsimon bez bu bez to’sh suyagining orqa yuzasida joylashgan. uning massasi chaqaloqlarda 12 g bo’lib, to balog’atga yetish davrigacha, ya’ni 14-15 yoshgacha kattalashib, 30-40 g ga yetadi. so’ngra bezning hajmi asta-sekin kichiklasha boradi. ayrisimon bez timozin gormonini ishlab chiqaradi. u bolalarning o’sishiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi, jinsiy bezlar funksiyasini pasaytirib, bolaning balog’atga yetishini susaytiradi. bundan tashqari, timozin limfotsitlar hosil bo’lishini kuchaytirib, organizmning immunitet xususiyatini oshiradi. 5-endokrinolog: buyrakusti bezlari buyrakusti bezi (1); buyrak (2). bu bezlar ikkita bo`lib, nomiga monand o’ng va chap buyraklarning ustki qismida joylashadi. ularning birgalikdagi og’irligi 10-20 g. buyrakusti bezlari ikki qavat: ustki - po‘stloq va ichki - miya qavatidan iborat. buyrakusti bezining po’stloq qavatida mineralokortikoid, glukokortikoid, androgen va esterogen gormonlari, ichki qavatida noradrenalin va adrenalin gormonlari ishlab chiqariladi. ularning hammasi odam hayotida muhim ahamiyatga ega. mineralokortikoid gormoni organizmda mineral tuzlar almashinuvi boshqarilishida ishtirok etadi. glukokortikoid gormoni organizmda oqsil va uglevod …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odam va uning salomatligi fanidan"

o’zbekistоn respublikasi xalq ta`limi vazirligi namangan viloyati xalq ta’limi boshqarmasi viloyat metodika markazi uchko’prik tumani xtmfmtte bo’limi 11-umumta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi o`rinova gulhayoning “odam va uning salomatligi fanidan” 8-sinf uchun “qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar ” mavzusidagi bir saotlik mavzu: qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon , buyrak usti , me’da osti va jinsiy bezlar darsning ta`limiy maqsadi: ichki sekretsiya bezlaridan qalqonsimon, qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar haqidagi bilimlarni o’quvchilar ongida shakllantirish. darsning tarbiyaviy maqsadi: ichki sekretsiya bezlaridan qalqonsimon, qalqon qalqon orqa va ayrisimon, buyrak usti, me’da osti va jinsiy bezlar...

This file contains 16 pages in DOCX format (444.1 KB). To download "odam va uning salomatligi fanidan", click the Telegram button on the left.

Tags: odam va uning salomatligi fanid… DOCX 16 pages Free download Telegram