nemis tilidan o’zbek tiliga o’zlashgan qo’shma so’zlar tahlili

DOCX 4 sahifa 18,0 KB Bepul yuklash

4 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 18,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 4

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 4

nemis tilidan o’zbek tiliga o’zlashgan qo’shma so’zlar tahlili po’latova gulirano rashidovna annotatsiya: maqolada nemis tilidan o’zbek tiliga o’zlashgan qo’shma so’zlarning son va sifat tahlili, o’zlashish jarayonida qo’shma so’zlarda uchragan o’zgarishlar haqida haqida ma’lumotlar berilgan. kalit so’zlar: qo’shma so’zlar, o’zlashma, komponent, morfologik analiz, bog’lovchi element, struktura- genetik, son kategoriyasi; nemis tilida qo’shma so’zlar va ularning yasalishi o’ziga xos hodisadir. o’zlashgan qo’shma so’zlarning barchasi ot so’z turkumiga kiradi.ot yasashda sintaktik, ya’ni kompozitsiya usuli. sintaktik usulda birdan ortiq so’zning negiziga qo’shiluvidan yangi qo’shma so’z hosil bo’ladi: die gastrolle, die zeitnot. qo’shma otlar nemis tilida ikki, uch, to’rt, hatto besh va undanam ortiq so’zdan yasalishi mumkin. “qo’shma so’z komponentlari aniqlovchi va aniqlanmishli bo’ladi. masalan: halstuch- galstuk so’zini olsak, bu yerda tuch- ro’mol so’zi asosiy so’z, aniqlanmishdir. hals – bo’yin so’zi esa uni aniqlab, uning bo’yin ro’moli ekanini bildirip kelgan. bu xususiyat o’zlashgan qo’shma so’zlarning barchasi uchun taalluqlidir”.[footnoteref:2] [2: jumaniyozov a. o‘zbek tilidagi german tillari …

2 / 4

i o’zgarishlarga uchragan holda o’zbek tili lug’at boyligiga qo’shilgan va bu o’zgarishlarni quyidagi guruhlarga ajratamiz: 1. qo’shma so’zning komponentlaridan biri tushirilgan tarzda o’tgan o’zlashmalar: nemischa o’zbekcha kupfernickel nikel drillbohrer drel o’zlashma nikel so’zi nemischa kupfernickel qo’shma so’zidan o’zlashgani qayd etilgan, biroq nemis tilida nikel so’zi nickel sodda so’z shaklida ham uchratishimiz mumkin. 2. shaklan hech qanday o’zgarishlarsiz o’zlashgan qo’shma so’zlar: nemischa o’zbekcha oberton oberton kurort kurort nemis va o’zbek tillarida ham qo’shma otlarning komponentlari turli so’z turkumlariga oid bo’lishi mumkin. qo’shma so’zlarni morfologik analiz qilish uchun, ularni quyidagi guruhlarga bo’lib o’rganamiz: ot+ot: ballett+meister, buch+halter, zeit+not, gast+rolle, feld+ jäger, feld+marschall, hals+tuch, kammer+ton, kraft+mehl, kolumnen+titul; fe’l+ot: kragen+ stein (kragstein), leiten+ motiv (leitmotiv), malen+brett (malbrett), schlagen+ baum (schlagbaum), werken+ statt (werkstatt), drillen+ bohrer (drillbohrer); sifat+ot: ober+ton, unter+offizier, groß+meister; qo’shma so’zlarning bir-biriga bog’lanib kelishi bog’lovchili va bog’lovchisiz tarzda amalga oshadi: 1) bog’lovchi vosita orqali bog’langan qo’shma otlar: nemischa o’zbekcha flagge-n-stock flagshtok kolumne-n-ziffer kolonsifra kolumne-n-titul …

3 / 4

ida o’zlashgan. biroq kolumne+n+titel va kolumne+n+ziffer so’zlari rus tili ta’siri ostida quyidagi shaklda o’zlashgan: kolontitul, kolonsifra. bog’lovchi element yordamida qo’shma otlar qo’shilishi nemis tiliga xos bo’lib, bunday holat o’zbek tilida mavjud emas. faqat ayrim so’zlardagina qo’shma so‘zlarni bog’lovchi komponentlar tushib qolish holatlarini uchratishimiz mumkin: flaggenstock- flagshtok; nemis tilidan o’zbek tiliga o’zlashgan so’zlarning son kategoriyasi jihatdan qabul qilinishiga to’htalsak, deyarli barcha o’zlashmalar birlikda qabul qilingan. ayrim so’zlarda quyidagi o’zgarishlarni ko’rishimiz mumkin. o’zlashmalar ichida die obertöne so’zi nemis tilida ko’plikda ishlatiladi, ammo o’zbek tiliga ularning birlik shakli o’zlashib, ko’pligi o’zbek tilining ko’plik qo’shimchalari bilan yasaladi. foydalanilgan adabiyotlar: 1. jumaniyozov a. o‘zbek tilidagi german tillari o’zlashmalari. toshkent, fan, 1987, 82 b. 2. duden. “grammatik der deutschen gegenwartssprache”.leningrad, 1962. 3.duden. die deutsche sprache. kleine enzyklopädie. bd. i.ii. leipzig, 1969. 4. мирсоатов т.з. немис тили грамматикаси. тошкент, ўкитувчи, 1987. 5. “o’zbek tilining izohli lug’ati”- a. madvaliyev tahriri ostida”o’zbekiston milliy ensiklopediyasi” davlat ilmiy nashriyoti, toshkent, 2006-2008.

4 / 4

nemis tilidan o’zbek tiliga o’zlashgan qo’shma so’zlar tahlili - Page 4

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 4 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nemis tilidan o’zbek tiliga o’zlashgan qo’shma so’zlar tahlili" haqida

nemis tilidan o’zbek tiliga o’zlashgan qo’shma so’zlar tahlili po’latova gulirano rashidovna annotatsiya: maqolada nemis tilidan o’zbek tiliga o’zlashgan qo’shma so’zlarning son va sifat tahlili, o’zlashish jarayonida qo’shma so’zlarda uchragan o’zgarishlar haqida haqida ma’lumotlar berilgan. kalit so’zlar: qo’shma so’zlar, o’zlashma, komponent, morfologik analiz, bog’lovchi element, struktura- genetik, son kategoriyasi; nemis tilida qo’shma so’zlar va ularning yasalishi o’ziga xos hodisadir. o’zlashgan qo’shma so’zlarning barchasi ot so’z turkumiga kiradi.ot yasashda sintaktik, ya’ni kompozitsiya usuli. sintaktik usulda birdan ortiq so’zning negiziga qo’shiluvidan yangi qo’shma so’z hosil bo’ladi: die gastrolle, die zeitnot. qo’shma otlar nemis tilida ikki, uch, to’rt, hatto besh va undan...

Bu fayl DOCX formatida 4 sahifadan iborat (18,0 KB). "nemis tilidan o’zbek tiliga o’zlashgan qo’shma so’zlar tahlili"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nemis tilidan o’zbek tiliga o’z… DOCX 4 sahifa Bepul yuklash Telegram