noallel genlarning polimer ta’siri. pleyotropiya

DOCX 8 pages 247.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 247.4 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

muallif: toshkent viloyati zangiota tumani xtb ga qarshli 20-sonli umum o’rta ta’lim maktabining biologiya fani o’qituvchisi aytekova mohira charshamboy qizi dars mavzusi: noallel genlarning polimer ta’siri. pleyotropiya. darsning ta’limiy maqsadi: o’quvchilarga noallel genlarning polimer ta’siri haqida tushuncha berish va genlarning noallel ta’siriga doir masalalarni yechish usullarini o’rgatish. darsning tarbiyaviy maqsadi: o’quvchilarga polimeriya orqali irsiylanishning qonuniyatlari o’rganishning ahamiyatini o’rgatish orqali ularning ilmiy dunyoqarashini kengaytirish, kasbga yo’llash. darsning rivojalntiruvchi maqsadi: o’quvchilarga madaniy o’simliklar va uy hayvonlarining inson uchun foydali miqdoriy belgilari polimer genlar ta’sirida rivojlanishi va irsiylanishini o’rgatish orqali mustaqil g’oya va fikrlarining shakllanishini rivojlantirish. dasrni jihozlash: monitor, kompyuter, plakatlar, doska, har xil rasmlar bilan ishlangan tarqatma materiallar. asosiy tushuncha va tayanch bilimlar: polimeriya, poligen, kumulyativ polimeriya, nokumulyativ polimeriya. darsning vaqt taqsimoti: 1. tashkiliy qism 5 daqiqa 2. oʻtgan mavzuni takrorlash 12 daqiqa 3. yangi mavzu bayoni 15 daqiqa 4. yangi mavzuni mustahkamlash 8 daqiqa 5. baholash 3 daqiqa 6. uyga vazifa …

2 / 8

eriya d. komplementarlik 4. epistaz ta’sirning qanday xillari bor? a. o’ta dominant b. retsessiv c. ko’p allel d. dominant yoki retsessiv 5. tovuqlarda pat rangining irsiylanishi epistaz genlar asosida irsiylanadi. oq tovuqlarning genotipi qaysi javobda to’g’ri ko’rsatilgan? a. iicc b. iicc c. iicc d. barcha javoblar to’g’ri 6. g’ozada chigitning tukli yoki tuksiz bo’lishi qaysi qonuna asosida irsiylanadi? a. epistaz b. komplementarlik c. polimeriya d. kodominantlik 7. cho’chqalarda junning rangi epistaz ta’sir natijasida paydo bo’ladi. f2 ajralish nisbati qanday? a. 12:3:1 b. 13:3 c. 7:6:4 d. 1:1:1:1 8. odamlarda uchraydigan retsessiv epistaz qaysi javobda to’g’ri ko’rsatilgan? a. gemofiliya b. daltonizm c. bo’yning uzunligi d. bombey fenomeni yuqoridagi test javoblari: 1 2 3 4 5 6 7 8 a b a d d a a d 2-topshiriq. biologiyadan mustaqil o’quv-ish daftariga quyidagi masalaning javob yozing. masala sharti. qora aabb va kulrang aabb donli suli o’simliklari chatishtirilib birinchi avlodda qora donlik o’simliklar …

3 / 8

ta’siri deyiladi. genlarning o’zaro ta’siri shakllaridan biri bo’lib, har xil dominant allelmas genlarning bitta belgini kuchaytirishidir. u tabiatda keng tarqalgan. bunday genlar polimer genlar deyiladi, belgi esa poligen deb ataladi. odatda, polimer genlar bir xil shartli belgilar bilan belgilanadi. masalan a₁a₁ va a₁a₁; a₂a₂ va a₂a₂; a₃a₃ va a₃a₃ …. genotipda dominant allellar soni qancha ko’p bo’lsa belgi shuncha kuchli namoyon bo’ladi. polimeriya hodisasini dastavval shved olimi nilson ele o’rgandi. u bug’doyning qizil (a₁a₁a₂a₂) va oq (a₁a₁a₂a₂) navlarini o’zaro chatishtirib f₁ o’simliklarni oldi. p₁ a₁a₁a₂a₂ x a₁a₁a₂a₂ f₁ a₁a₁a₂a₂ p₂ a₁a₁a₂a₂ x a₁a₁a₂a₂ a₁a₂ a₁a₂ a₁a₂ nilson ele 1873-yil 12-fevralda tavallud topgan. 1949-yil 29-dekabrda vafot etgan. gametalar a₁a₂ a₁a₂ a₁a₂ a₁a₂ a₁a₂ a₁a₂ f₂ a₁a₂ a₁a₂ hayvonlarning vazni, o’sishi qoramol sutining miqdori va yog’liligi tovuqlarning tuxum qilishi o’simliklar tarkibidagi vitaminlar miqdori o’simliklarning bo’yi genlarning polimer ta’siri organizmlarning miqdoriy belgilarida uchraydi. bular poligenlar ta’sirida irsiylanagi va rivojlanadi. polimer irsiylanish ikki turga …

4 / 8

o’lmish tola chiqimi (hosildorligi)ning irsiylanishi va rivojlanishi genlarning yanada murakkab, yuqorida bayon etilgan genlarning o’zaro ta’siri xillarining jamlangan ta’siri natijasida namoyon bo’lishi isbotlandi. bu tadqiqotlar natijasida g’o’zaning qator morfologik, biologik, xo’jalikda ahamiyatli belgilarining genotiplari aniqlandi, ularning gomozigotali izogen, mutant liniyalari genetik kolleksiyasi yaratildi. 1-masala. odam bo’yi uzunligi bir nechta juft allelmas genlar tomonidan nazorat qilinadi, bu genlar polimeriya tipida o’zaro munosabatda bo’ladilar. agar uch juft polimer genlarning hammasi retsessiv holatda genotipda uchrasa, bo’y uzunligi 150 sm, hamma genlar dominant holatda bo’lsa, 180 sm atrofida bo’ladi. uchala juft genlar bo’yicha geterozigotali bo’lgan odam bo’yining uzunligini aniqlang. yechilishi. odam bo’yining uzunligi a₁a₁a₂a₂a₃a₃=180 sm a₁a₁a₂a₂a₃a₃=150 sm p a₁a₁a₂a₂a₃a₃ x a₁a₁a₂a₂a₃a₃ f₁ a₁a₁a₂a₂a₃a₃ 180/6=30 150/6=25 a₁a₁a₂a₂a₃a₃=? 30+25+30+25+30+25=165 javob: 165 sm ga teng. iv. o’qituvchi o’quvchilar yordamida yangi mavzudagi o’quv materiallarini qayta ishlab chiqadi. darsda faol ishtirok etgan ishtirokchilar qayd etilib, rag’batlantiriladi. v. yangi mavzu bo’yicha o’quvchilarning o’zlashtirgan bilimlari quyidagi topshiriqlar yordamida aniqlanadi: 1-topshiriq. odam …

5 / 8

chimi toping. 1-masala. jag’-jag’ o’simlioklarining mevasi uchburchakli va oval shaklida bo’ladi. mevaning shakli ikki juft birikmagan, allel bo’lmagan genlar bilan ifodalanadi. ikkita o’simlikni o’zaro chatishtirish natijasida avlodda ajralish namoyon bo’lib, ularning 15 qismi uchburchak va 1 qismi oval shaklli mevalarga ega bo’ladi. ota-ona va olingan duragaylarning genotipini aaniqlang. 2-masala. mo’ynachilik xo’jaligida ko’paytiriladigan norka mo’ynalarning rangi ikki juft birikmagan, noallel genlar bilan ifodalanadi. ikki juftning dominant genlari mo’ynaning qo’ng’ir rangini, ularning retsessiv allellari esa mo’ynaning kumush rangda bo’lishini belgilaydi. a) ikki juft genlar bo’yicha geterozigotali norkalarni o’zaro chatishtirishi natijasida qanday avlod hosil bo’lishini aniqlang. b) ota-onalar genotipi qanday bo’lganda faqat qo’ng’ir mo’ynali duragaylar hosil bo’ladi? 3-masala. makkajo’xorining so’tasi 24 va 12 sm uzunlikda bo’lgan ikkita navi chatishtirilgan. agar har bir dominant gen so’taning 6 sm, retsessiv gen 3 sm uzunligini namoyon qilsa, u holda birinchi avlod duragaylarda so’taning uzunligi qancha bo’ladi? ikkinchi avlodda qanday ajralish kuzatiladi? f₂ dagi 960 ta o’simlikdan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "noallel genlarning polimer ta’siri. pleyotropiya"

muallif: toshkent viloyati zangiota tumani xtb ga qarshli 20-sonli umum o’rta ta’lim maktabining biologiya fani o’qituvchisi aytekova mohira charshamboy qizi dars mavzusi: noallel genlarning polimer ta’siri. pleyotropiya. darsning ta’limiy maqsadi: o’quvchilarga noallel genlarning polimer ta’siri haqida tushuncha berish va genlarning noallel ta’siriga doir masalalarni yechish usullarini o’rgatish. darsning tarbiyaviy maqsadi: o’quvchilarga polimeriya orqali irsiylanishning qonuniyatlari o’rganishning ahamiyatini o’rgatish orqali ularning ilmiy dunyoqarashini kengaytirish, kasbga yo’llash. darsning rivojalntiruvchi maqsadi: o’quvchilarga madaniy o’simliklar va uy hayvonlarining inson uchun foydali miqdoriy belgilari polimer genlar ta’sirida rivojlanishi va irsiylanishini o’rgatish orqali mu...

This file contains 8 pages in DOCX format (247.4 KB). To download "noallel genlarning polimer ta’siri. pleyotropiya", click the Telegram button on the left.

Tags: noallel genlarning polimer ta’s… DOCX 8 pages Free download Telegram