genlarning o‘zaro ta’siri. 9 - sinf

PPTX 1.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
genlarning o‘.pptx /docprops/thumbnail.jpeg 43-§. irsiyat va o‘zgaruvchanlik 53- §. genlarning o‘zaro ta’siri 9- sinf “biologiya. sitologiya va genetika asoslari” darsligi asosida. 2014 1 irsiyatning tuzilish va funksional birligi genlar hisoblanadi. biz o‘rgangan mavzularda har bir gen boshqa genlardan mustaqil holda bitta belgining rivojlanishiga ta’sir qiladi. bundan shunday xulosa chiqarish mumkin: genotip — genlarning mexanik yig‘indisi, fenotip esa alohida belgilarning xilma­xil ko‘rinishidir. agar ayrim hujayralar hamda organizmlarda biokimyoviy va fiziologik jarayonlar o‘zaro uyg‘unlash gan bo‘lsa, u birinchi navbatda — genlarning o‘zaro ta’sir etuvchi tizimi, ya’ni ge no tip bilan bog‘ liq xromosomalarning ma’lum qismida joylashgan allel va allel bo‘lmagan genlar bir­biriga o‘zaro ta’siri natijasidir. allel genlar domi nant va retsessiv hollarda bo‘ladi. to‘la va to‘la bo‘lmagan dominantlik farq qilinadi. genlarning komplementar ta’siri turli allelga mansub genlar ba’zi belgilarning rivojlanishiga bir muncha mustaqil ta’sir etishi bilan birga, ko‘pin cha turli shaklda o‘zaro ta’sir ko‘rsatadi. natijada organizmda biron belgining rivojlanishi bir necha gen …
2
shtirilganda ikkinchi bo‘g‘in o‘simliklarda ajralish 9:7 nisbatda, ya’ni bir fenotipik sinf (9/16) qizil, ikkinchisi (7/16) oq bo‘ladi, demak, natijaviy nisbat 9:7. ota­ona o‘simlik larning genotipi — aabb va aabb bo‘lib, ularning har biri bittadan dominant (a yoki b) genga ega. bu dominant genlar alohida­alohida holda gulga qizil rang bera olmaydi, shuning uchun ota­ona no‘xat o‘simliklarining guli oq bo‘ladi. genlarning polimer ta’siri. allel bo‘lmagan bir nechta genning bitta belgining rivojlanishiga o‘xshash ta’sir ko‘rsatishi genlarning polimer ta’siri deyiladi. genlarning polimer ta’siri organizmlarning miqdoriy belgilarida uchraydi. masalan, hayvonlarning vazni, o‘sishi, o‘simliklarning bo‘yi, tovuqlarning tuxum qilishi, qoramol sutining miqdori va yog‘liligi, o‘simliklar tarkibidagi vitaminlar miqdori va boshqalar. miqdor belgilarning rivojlanish darajasi unga ta’sir etuvchi polimer genlar soniga bog‘liq bo‘ladi. polimer hodisasini dastavval shved olimi nilson ele o‘rgandi. u bug‘doyning qizil (a1a1a2a2) va oq (a1a1a2a2) navlarini o‘zaro chatishtirib f1 o‘simliklarni oldi f1 da donlarning rangi pushti bo‘ldi. f1 o‘zaro chatishtirilib f2 dagi o‘simliklarning don rangiga …
3
ining irsiylanishi misolidako‘rib chiqaylik. patlari oq rangdagi ikkita tovuq zotlarining fenotipi bir xil bo‘lsa ham ularning bu belgi bo‘yicha genotiplari har xilligi aniqlandi. buni tekshirish uchun har ikkalasi ham oq patli tovuq zotlariga chatishti rildi. f1 da hamma duragaylarning pati oq rangli chiqdi. f1duragay avlodidagi xo‘roz va tovuqlarni o‘zaro chatishtirib olingan ikkinchi avlodda patning rangi bo‘yicha ikkita fenotipik guruhga ajralish kuzatildi. ularning 13/16 qismi oq patli, 3/16 qismi esa qora patli tovuq­xo‘rozlar ekanligi aniqlandi. genlarning ko‘p tomonlama ta’siri. pleyotropiya. biz yuqorida bitta belgining rivojlanishiga bir qancha genlarning ta’sirini ko‘rib chiqdik. shu bilan birga bitta genning bir qancha belgining rivojlanishiga ta’siri ham aniqlangan. bu hodisa pleyotropiya deb ataladi. pleyotropiya hodi sasi tabiatda keng tarqalgan bo‘lib, katta ahamiyatga ega. bu hodisa o‘simliklar bilan hayvon larning ko‘p genida uchraydi. gulli o‘simliklarda gullarning to‘q qizil rangda bo‘lishini ta’min etuvchi gen ularning poya va shoxlarining ham to‘q qizil rangda bo‘lishiga daxldordir. tovuqlarda masalan, jingalak patli …
4
a) for malari butunlay uchramaydi. buning sababi junning sariqliligini ta’min etuvchi gen dominant gomozigotali holatida organizmning nobud bo‘lishiga olib keladi. quyidagi tajribaning natijasi buning isboti bo‘ladi. tajribada sariq, genotipli (aa) ota­ona sichqonlar o‘zaro chatishtirilgan. ularning avlodida sariq va qora rangli sichqonlar hosil bo‘ldi. lekin ularning miqdoriy nisbati odat­dagicha 3:1 emas, balki 2:1 holatida bo‘ldi. buning sababi dominant gomozi gotali (aa) sichqonlar embrional rivojlanish davridayoq nobud bo‘ladi. savol va topshirqlar genlarning o‘zaro ta’sir etishini tushuntirib bering. genlarning o‘zaro ta’sir etishi qanday xillarga bo‘linadi? genlarning komplementar ta’siri nima? misollar bilan tushuntiring. epistaz nima? misollar keltiring. genlarning polimer ta’sirini tushuntirib bering. genlarning ko‘p tomonlama ta’sirining mohiyati nimadan iborat? genlarning o‘zaro ta’siri mendel qonunlaridan nimasi bilam farq qiladi? image2.jpeg image3.png image4.png image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.png image10.jpeg image1.jpeg
5
genlarning o‘zaro ta’siri. 9 - sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "genlarning o‘zaro ta’siri. 9 - sinf"

genlarning o‘.pptx /docprops/thumbnail.jpeg 43-§. irsiyat va o‘zgaruvchanlik 53- §. genlarning o‘zaro ta’siri 9- sinf “biologiya. sitologiya va genetika asoslari” darsligi asosida. 2014 1 irsiyatning tuzilish va funksional birligi genlar hisoblanadi. biz o‘rgangan mavzularda har bir gen boshqa genlardan mustaqil holda bitta belgining rivojlanishiga ta’sir qiladi. bundan shunday xulosa chiqarish mumkin: genotip — genlarning mexanik yig‘indisi, fenotip esa alohida belgilarning xilma­xil ko‘rinishidir. agar ayrim hujayralar hamda organizmlarda biokimyoviy va fiziologik jarayonlar o‘zaro uyg‘unlash gan bo‘lsa, u birinchi navbatda — genlarning o‘zaro ta’sir etuvchi tizimi, ya’ni ge no tip bilan bog‘ liq xromosomalarning ma’lum qismida joylashgan allel va allel bo‘lmagan genlar bir­biriga o‘zaro...

PPTX format, 1.0 MB. To download "genlarning o‘zaro ta’siri. 9 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: genlarning o‘zaro ta’siri. 9 - … PPTX Free download Telegram