termoelektr hodisalar

PPTX 257.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1681898244.pptx /docprops/thumbnail.jpeg termoelektr hodisalar ppt termoelektr hodisalar ket-maket ulangan turli qattiq oʻtkazgichlardan iborat elektr toki zanjirida elektr va issiqlik jarayonlari orasidagi oʻzaro bogʻlanishga asoslangan fizik gʻodisalar. zeyebek, peltye va tomson effektlari termoelektr hodisalar boʻlib, ular asosida bu hodisalarning miqdoriy kattaliklari aniklanadi. har xil tarkibli va ulanish nuqtalarida temperatura turlicha boʻlgan ikki oʻtkazgichda elektr yurituvchi kuch (e.yu.k.) — termo e.yu.k. qosil boʻlishini nemis fizigi t.i. zeyebek 1821 yilda kashf etgan. 1953 yilda termo e.yu.k.ning yana bir manbai — elektronlarning fononlarga ergashish effekti ochildi. agar qattiq jismda tralar oʻzgarishi yuz bersa, u holda issiq tomondan sovuq tomonga harakat qilayotgan fononlar soni teskari tomonga harakatlanayotganlarga nisbatan koʻproq boʻladi. natijada fononlar elektronlar bilan toʻqnashib, ularni ham oʻziga ergashtiradi va sovuq tomonda manfiy (issiq tomonda musbat) zaryad toʻplana boshlaydi. bu jarayon hosil boʻlayotgan potensiallar ayirmasi fononlar harakatini muvozanat holatga keltirguncha davom etadi. metallarda elektronlar konsentratsiyasi katta va u traga bogʻliq emas. elektronlar energiyasi ham traga …

irdagi tok kuchi ham o’sib boradi. so’ngra esa, uning miqdori to’yinish toki deb ataluvchi maksimal qiymatga etgach, o’sishdan to’xtaydi. bu jarayon, tcmpcraturasi o’zgarmas bo’lgan katoddan ajralib chiquvchi barcha elektronlarning to’liq holda anodga etib borishi ro’y bergunga qadar davom etadi. bu esa to’yinish tokining zichligi katod materialining emissiya qobiliyatini xarakterlaydi degan xulosaga olib keladi. to’yinish tokining zichligi richardson-deshman formulasi bilan aniqlanadi: bunda a elektronning katoddan chiqish ishi, t- termodinamik temperatura, c- barcha metallar uchun bir xil bo’lgan doimiy. bu formuladan ko’rinib turibdiki, katod temperaturasi qanchalik yuqori bo’lsa va katoddan elektronlarning chiqish ishi qanchalik kichik bo’lsa, to’yinish tokning zichligi shunchalik katta bo’ladi. xaqiqatdan xam, sof vol’framdan yasalgan katod temperaturasini 1000 к dan 3000 к gacha ko’tarilishi natijasida to’yinish tokning zichligi deyarli i016 marta ortadi. diodning asosiy xususiyati elektr tokini faqat bir yo’nalishda o’tkazishidir. diodda anod katodga nisbatan musbat potentsialga ega bo’lgandagina katoddan anod tomon elektronlar oqimi o’tadi. dioddan o’zgaruvchan toklarni to’g’rilash maqsadida …

ta’sirida issiqlik hodisalari ro’y berishi mumkin. buni termoelektrik hodisalar deb ataladi. uning hosil bo’lish tabiati bilan bog’liq bo’lgan quyidagi effekt bilan tanishamiz. zeebek effekti. 1821 yilda nemis fizigi t.zeebek berk zanjirni tashkil elgan ikki xil metalning kavsharlangan qismlarini turli temperaturalarda ushlab turilsa, zanjir bo’ylab oquvchi elektr tokni qayd qiladi. kavsharlangan nuqtalardagi temperaturalar farqining ishorasi o’zgartirilsa, tok yo’nalishi ham o’zgaradi. termo eyuk hosil bo’lishining sababi shuki, kavsharlangan turli metallarning qizigan uchidagi yuqori energiyali elektronlar konsentratsiyasi sovuq uchiga nisbatan ko’proq bo’ladi va tez elektronlarning issiqroq uchidan sovuq uchiga qarab diffuzion oqimi vujudga keladi, o’tkazgichlarning issiq uchlari yaqinida esa elektronlarning kamayishi hisobiga ular musbat zaryadlanadilar. sovuq uchlari manfiy zaryadlanadi, natijada o’tkazgichlarning uchlarida potentsiallar farqi vujudga keladi. berk zanjirlarda ko’pgina metallar jufti (masalan cu-bi, ag-cu, au-cu) uchun elektr yurituvchi kuch-kontakdagi temperaturalar farqiga to’g’ri proportsional bo’ladi: bunda -termoelektr yurituvchi kuch deyiladi. t1>t2 hoi uchun tokning yo’nalishi strelka bilan ko’rsaatilgan (6.6-rasm). masalan, uchun temperaturalar farqi 100 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "termoelektr hodisalar"

1681898244.pptx /docprops/thumbnail.jpeg termoelektr hodisalar ppt termoelektr hodisalar ket-maket ulangan turli qattiq oʻtkazgichlardan iborat elektr toki zanjirida elektr va issiqlik jarayonlari orasidagi oʻzaro bogʻlanishga asoslangan fizik gʻodisalar. zeyebek, peltye va tomson effektlari termoelektr hodisalar boʻlib, ular asosida bu hodisalarning miqdoriy kattaliklari aniklanadi. har xil tarkibli va ulanish nuqtalarida temperatura turlicha boʻlgan ikki oʻtkazgichda elektr yurituvchi kuch (e.yu.k.) — termo e.yu.k. qosil boʻlishini nemis fizigi t.i. zeyebek 1821 yilda kashf etgan. 1953 yilda termo e.yu.k.ning yana bir manbai — elektronlarning fononlarga ergashish effekti ochildi. agar qattiq jismda tralar oʻzgarishi yuz bersa, u holda issiq tomondan sovuq tomonga harakat qilayotgan fonon...

PPTX format, 257.4 KB. To download "termoelektr hodisalar", click the Telegram button on the left.

Tags: termoelektr hodisalar PPTX Free download Telegram