ma’lumotlar bazalari va ularni boshqarish tizimlari

DOCX 5 pages 23.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.4 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

6-ma’ruza:axborotlarni saqlash, saralash va qidirish texnologiyalari. tibbiyot axborot tizimlari. reja: 1.ma’lumotlar bazalari va ularni boshqarish tizimlari. 2.ma’lumotlar bazalari va ularni boshqarish tizimlari ma’lumotlar bazasi asosiy tushunchalari, ma’lumotlar bazasi turlari va axborot tizimlarini qurishdagi roli 3.microsoft access dasturida ma’lumotlar bazasi 4.ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlarida ishlash imkoniyatlari. asosiy tushunchalar, komponentlar va modellar ma’lumotlar bazasi - mb ning o،zi nima, u qanday ishlaydi? dasturchilar tilida mb axborotlarini saqlab, saralab, tizimga solib, tuzatib va to،ldirib turuvchi hamda so،rovlar, tanlanmalar va hisobotlar tuzish uchun zarur vosita va usullarga ega bo،lgan dasturiy tarzda tashkillashtirilgan tuzilmadir. mb dagi ma’lumotlar albatta muayyan bir sohaga, turdosh mavzular turkumiga yoki ma’lum bir masalaga taalluqli bo،ladi. mazkur dastur microsoft office tarkibidandir. microsoft access mb fayli doirasida quyidagi ob’ektlardan foydalaniladi: · ma’lumotlarni saqlashga mo،ljallangan “jadvallar”; · talab qilingan ma’lumotlarnigina qidirish va ajratib olishga hizmat qiluvchi “so،rovlar”; · mb jadvalidagi ma’lumotlarni ko،rish, ularga qo’shimchalar qilish va ularni o،zlashtirishga qaratilgan “shakllar”; · ma’lumotlarni tahlil …

2 / 5

zilmasiini belgilashi bilan bir qatorda, muayyan maydonga tegishli katakchalarga yozilib boruvchi ma’lumotlar uchun umumiy bo،lgan xossani ham aniqlab beradi. maydon xossasi tushunchasi mbga oid iboralar ichida etakchi o،rin tutadi. shu boisdan, maydon xossalarining asosiylarini qisqacha tavsiflab o،tamiz. maydon nomi (imya polya) - baza bilan avtomatik amallar bajarilayotgan paytda mazkur maydonning ma’lumotlariga qay tarzda murojaat etish kerakligini ta’minlovchi xossa. maydon nomlari jadval ustunlarining sarlavhalari sifatida ishlatilishi mumkin. maydon turi (tip polya) - berilgan maydon tarkibidagi ma’lumotlarning turini bildiradi. maydon o’lchami (razmer polya)- berilgan maydon katakchalariga sigishi mumkin bo،lgan ma’lumotlarning maksimal uzunligini belgilovchi xossa. maydon formati (format polya) - maydonga tegishli katakchalaridagi ma’lumotlarni formatlash usulini aniqlab beradi. ma’lumot kiritish niqobi (maska vvoda) – bu xossa ma’lumotlarni kiritishning avtomatlashtirish vositasi bo،lib, maydonga kiritiladigan ma’lumotlarni qanday shakl orqali bajarilishini aniqlaydi. imzo(podpis) - jadvalda maydonga mos ustunning sarlavhasini aniqlovchi xossa. agar imzo alohida ko،rsatilmasa, uning o،rnini “maydon nomi” egallaydi. oldindan berilgan qiymat (znachenie po umolchaniyu) …

3 / 5

lki mb ning boshqa joyida saqlanadi, bu xolat foydalanuvchiga bilinmasligi mumkin. sonli maydon (chislovoe pole)-haqiqiy sonlarni saqlashga mo،ljallangan. sana/vaqt maydoni (pole data/vremya) - kalendar, sana va joriy vaqtni saqlovchi maydon. pulli maydon (denejnoe pole)- pul mablag’larning sonlardagi qiymati saqlanadigan maydon, undagi ma’lumotlar sonli maydon ma’lumotlaridan pullarga xos xususiyatlari borligi bilan farq qiladi va pulga oid amallarni bajarishda foydalanuvchiga yanada qulaylik tug’diradi. hisobchi maydon (schetchik)- qaydlarni tartib bilan raqamlash uchun ishlatiladigan sonlar maydoni. ole ob’ekti maydoni (pole ob’ekta ole)- bog’lash va joriy etish (l&e) texnologiyasi bilan o’rnatiluvchi ob’ektlarning yorliq yoki ko’rsatgichlarini saqlashga mo’ljallangan tabiiy maydon. tabiiyki, bunday ob’ektlar mb fayli tarkibida, biroq baza jadvalidan boshqa joyda saqlanadi. gipermurojaat maydoni (pole “giperssыlka”) – internet web-ob’ektlarining url manzillarini saklashga mo’ljallangan maxsus maydon. undagi kaydlar gipermurojaatlardan iborat. urniga kuyish ustasi (master podstanovok) – bu ob’ektni sozlash tufayli klaviaturadan emas, sichkoncha yordamida ma'lumotlarni yoyiluvchi ro’yxatdan tanlab olish yo’li bilan maydonga ma’lumotlar kiritishni avtomatlashtirish mumkin. mbbt …

4 / 5

deganda, odatda, qulanilishi nuqtai nazaridan uzi bilan bir butunlikni ifoda etuvchi mavjudlik tushiniladi. mbbtlarda ob’ektlar iborasiga alohida ma’no yuklatilgan bo’lib, tuzilishi o’ziga xos murakkablik kasb etuvchi mbda ob’ektlar axborot oqimini boshqarish, ma’lumotlarni kiritish, saqlash, saralash, himoyalash, tahlil qilish va uzatish bilan bogliq qiyin amallarning bajarilishida ma’lum bir tartib o’rnatishga va shu asnoda foydalanuvchilar uchun etarlicha engillik yaratishga xizmat qiladilar. siz bilan biz o’rganishga kirishgan microsoft access dasturida asosiy ob’ektlarning etti xili mavjud. ular bilan bir qator tanishib chiqamiz. jadvallar -har qanday mbning asosiy ob’ektlari hisoblanadi. mbda saqlanishi kerak bo’lgan barcha ma’lumotlar jadvallarga jo bo’ladi, shuningdek, jadvallar maydonlardan, maydonlarning turlari va xossalaridan iborat tuzilmani-mb tuzilmasini ham o’zlarida ifoda etadilar. so’rovlar kerakli ma’lumotlarni mb jadvallaridan foydalanuvchiga qulay tarzda tanlab beruvchi vositadir. so’rovlar yordamida mb jadvallari ustida ko’pgina amallar bajariladi, ya’ni so’rovlar orqali ma’lumotlarni saralash, ya’ni filtrlash, ma’lumotlarni berilgan tartibda o’zgartirish, ma’lumotlar ustida hisob-kitoblar, jadvallarni boshqa manbalardan avtomatik tarzda chaqirib olingan ma’lumotlar bilan …

5 / 5

lari ma’lumotlarni to’ldirilgan blanklar orqali kiritish amalga oshirilganda yanada yakkol nomoyon bo’ladi. bu xolda tayyor blankdagi barcha narsalar (bezaklar va boqalar) grafik vositalar ko’magi bilan shaklda mutloqo aynan aks etiriladi. demak shakllar yordamida nafaqat ma’lumotlar kiritilar ekan, balki ularda mb dagi mavjud qoydalar ko’rgazmali tarzda aks etirilar xam ekan. hisobotlar – o’zlarining xossalari va tuzilishiga ko’ra ko’proq shakllarga o’xshab ketadi. hisobotlar bazadagi ma’lumotlarni qog’ozga chiqarish uchun xizmat qiladi. shu boyisdan, ular boshqa ob’ektlardan, chop etiluvchi ma’lumotlarni turkumlash imkoniyatlari borligi bilan, shuningdek, boshqa xujjatlarga xos bo’lgan yuqori va quyi kalontitullar, saxifa raqamlari, xisobot tuzilgan sana xamda vaqt kabi maxsus rasmiylashtirish elementlarini xam asosiy ma’lumotlar qatori kogozga chiqarish uchun mo’ljalangan aloxida jixatlari mavjudligi bilan ajralib turadi. saxifalar – aslida “ma’lumotlarga kirish saxifalari” deb atalivchi bu ob’ekt internetda www xizmatining juda xam tez omaviylashuvi natijasida xosil bo’lgan desak yanglishmaymiz. bu ob’ekt web – saxifada joylashadi va u bilan birga foydalanuvchiga uzatiladi. makroslar mbbt …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’lumotlar bazalari va ularni boshqarish tizimlari"

6-ma’ruza:axborotlarni saqlash, saralash va qidirish texnologiyalari. tibbiyot axborot tizimlari. reja: 1.ma’lumotlar bazalari va ularni boshqarish tizimlari. 2.ma’lumotlar bazalari va ularni boshqarish tizimlari ma’lumotlar bazasi asosiy tushunchalari, ma’lumotlar bazasi turlari va axborot tizimlarini qurishdagi roli 3.microsoft access dasturida ma’lumotlar bazasi 4.ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlarida ishlash imkoniyatlari. asosiy tushunchalar, komponentlar va modellar ma’lumotlar bazasi - mb ning o،zi nima, u qanday ishlaydi? dasturchilar tilida mb axborotlarini saqlab, saralab, tizimga solib, tuzatib va to،ldirib turuvchi hamda so،rovlar, tanlanmalar va hisobotlar tuzish uchun zarur vosita va usullarga ega bo،lgan dasturiy tarzda tashkillashtirilgan tuzilmadir. mb dagi ma’lumotl...

This file contains 5 pages in DOCX format (23.4 KB). To download "ma’lumotlar bazalari va ularni boshqarish tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’lumotlar bazalari va ularni … DOCX 5 pages Free download Telegram