ta’lim tizimini boshqarishning ilmiy asoslari va strategiyasi

DOCX 25 pages 327.5 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 327.5 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi a.avloniy nomidagi pedagogik mahorat milliy instituti rahbar kadrlarning bilim darajasi va kasbiy mahoratini baholash markazi “ta’lim menejmenti” o‘quv moduli bo‘yicha ta’lim tizimini boshqarishning ilmiy asoslari va strategiyasi mavzusidan ma’ruza matni toshkent-2024 ta’lim tizimini boshqarishning ilmiy asoslari va strategiyasi reja 1. menejment va ta’lim menejmenti tushunchalari 2. boshqaruvning asosiy tushunchalari 3. boshqaruv tamoyillari 4. boshqaruv uslublari 5. boshqaruv funksiyalari menejment – inglizcha so‘z bo‘lib, boshqaruvni tashkil etish (boshqarish, boshqaruv hokimiyati, tashkil etish), rahbarlik qilish (rejalashtirish, tartibga solish, muvofiqlashtirish, nazorat qilish) ma’nolarini anglatadi. menejment – bu ko‘zlangan maqsadlarga erishish uchun faoliyatni, ya’ni insonlar yoki ularning guruhlari faoliyatini muvofiqlashtirish hamda boshqarish usullari, shakllari va vositalari majmui. sodda qilib aytganda, menejment umumiy holda u yoki bu faoliyat turini tashkil etishni va unga rahbarlik qilishni, ya’ni turli sohalarda faoliyat ko‘rsatayotgan insonlarning xatti-harakatlarini, munosabatlarini muvofiqlashtirish, ularning imkoniyatlari va qobiliyatlaridan to‘g‘ri foydalanishni tashkil etish, nazorat qilish va boshqarishni bildiradi. menejment …

2 / 25

i boshqarish. ta’lim menejmentining asosiy maqsadi – ta’lim muassasalarida tashkil etiladigan ta’lim-tarbiya jarayonini ilmiy asosda tashkil etishda, muassasa oldiga qo‘yilgan maqsadlarga erishish va raqobatbardosh bitiruvchilar tayyorlashda ta’lim-tarbiya jarayoni ishtirokchilari bo‘lgan rahbarlar, mutaxassislar va ijrochilar munosabatlari va faoliayatlarini muvofiqlashtirish, nazorat qilish hamda samarali boshqarishni ta’minlashdan iborat. ma’limki, jamiyat va ta’lim qadriyatlarini avtoritar, zo‘rovonlik yo‘li bilan o‘rnatib bo‘lmaydi, ular ta’lim texnologiyalari va mazmunining rivojlanishi, ijtimoiy-madaniy muhitning va jamiyatning o‘zgarishi bilan birga tadrijiy tarzda taraqqiy topib boradi. ta’lim muassasasini boshqarishda qadriyatlar va maqsadlarga alohida e’tibor berish lozim. “boshqaruv” so‘zi odatda aniq maqsadga erishish uchun boshqariluvchi tizim (yoki boshqaruv obyekti)ga faol ta’sir ko‘rsatish to‘g‘risida gapirilganda qo‘llaniladi. zamonaviy adabiyotlarda boshqaruvning ma’nosi bo‘yicha uch xil yo‘nalishda tushunchalar mavjud. birinchisiga ko‘ra, boshqaruv ma’nosi faoliyat deb keltirilgan. masalan, boshqaruv jarayoni bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib borgan, o‘z vaqtida boshqaruv fanining rivojlanishiga salmoqli hissa qo‘shgan, boshqaruv nazariyasi asoschilaridan biri fransuz olimi a.fayol boshqarishni: -kelajakni ko‘rish; -faoliyatni tashkillashtirish; -faoliyat turlarini muvofiqlashtiruvchi; …

3 / 25

ng orgonik bog‘liqligi degan qarashlar mavjud. s.n.tidor boshqaruv ma’nosini quyidagicha ta’riflaydi: -maqsad yo‘nalishida obyektni muvofiqlashtirish; -maqsadga erishish uchun obyektga ta’sir etish; -maqsadga erishish yo‘nalishida tizimni tashkil etuvchilarga ta’sir etishni vertikal muvofiqlashtirish. a.i.kitovning ta’rif berishiga ko‘ra: “boshqaruv – bu insonlarni boshqarish, ular bilan ishlash”. boshqaruv – bu tanlov, qaror qabul qilish va uning bajarilishini nazorat qilish jarayonidir. amaliyotida boshqaruv insonlarning xatti-harakatini tartibga keltirish bilan bog‘liq bo‘lgan faoliyat sifatida izohlanadi. ko‘pgina adabiyotlarda “menejment” so‘zining ma’nosi bilan “boshqaruv” tushunchalariga ta’rif berilganda, xuddi bir xil ma’noni anglatadi degandek, menejment bu – boshqaruv deb yozilganligi ko‘pchilik o‘quvchilarni chalg‘itishi mumkin. shuni ta’kidlash kerakki, “menejment” so‘zi “boshqaruv” tushunchasidan farqli ravishta boshqaruv faoliyatini tashkil etish degan ma’noni anglatib, u fan sifatida boshqarishning sir-asrorlarini o‘rganadi va tahlil qiladi. “boshqaruv” atamasi nisbatan kengroq ma’noni anglatadi, mazkur tushuncha orqali ma’lum bir shaxs tomonidan biror-bir obyektning boshqarilishini, ya’ni nafaqat insonlarni, balki mashina, dastgoh yoki texnologik qurilmalarni boshqarish, shuningdek, mazkur boshqaruvlarni ham boshqarishni …

4 / 25

rning faoliyatini ifodalaydi. shunday ekan, ixtiyoriy faoliyat boshqaruvni talab etadi, shaxsning individual faoliyatida inson o‘zini-o‘zi boshqaradi va ko‘zlangan natijalarga erishadi, hamkorlikdagi faoliyatni tashkil etish uchun o‘zaro ta’sir yoki shaxsning boshqa shaxslarga nisbatan ta’siri zarur bo‘lib, bu o‘z mohiyatiga ko‘ra boshqaruvni, ya’ni ma’lum bir maqsadga erishish yo‘nalishida insonlar faoliyatini tashkil etish va muvofiqlashtirishni ifodalaydi. shunday ekan, boshqaruvni, ya’ni boshqaruv faoliyatini tashkil etish zaruriyatini belgilovchi bosh mezon bu inson oldiga yoki muassasa oldiga qo‘yilgan maqsad bo‘lib, unga erishish uchun vazifalar belgilash, tashkil etiladigan faoliyatni oldindan rejalashtirish, amalga oshirish yo‘l-yo‘riqlarini tanlash, vazifalarning mazmun va mohiyatiga ko‘ra bajaruvchilar (mutaxassislar)ni tanlash va bajariladigan vazifalarni taqsimlash, belgilangan maqsadga erishish uchun tashkil etiladigan jarayon ishtirokchilari (xodimlar) faoliaytini muvofiqlashtirish zarur hisoblanadi. mazkur faoliyat boshqaruv faoliyatini, uni amalga oshirish boshqaruv funksiyalarini, amalga oshirish izchilligi (ketma-ketligi) boshqaruv algoritmini, amalga oshirish yo‘l-yo‘riqlari boshqaruv metodlarini, xodimlarning faoliyatini tashkil etish va muvofiqlashtirish boshqaruv uslublarini, mazkur yo‘nalishda qabul qilinga qarorlar boshqaruv qarorlarini ifodalaydi. bular …

5 / 25

la olishi va h. boshqaruv strukturasi – “struktura” lotincha so‘z bo‘lib, narsalar tarkibiy qismlarining o‘zaro bog‘liq ravishda joylashishi, tashkiliy tuzilishini bildiradi. boshqaruv maqsadlarini amalga oshiruvchi va fuksiyalarini bajaruvchi bir-biri bilan bog‘langan turli boshqaruv orgonlari va bo‘g‘inlarining majmui tushuniladi. boshqarishning maqsadlari, funksiyalari, vazifalari, obyektlari va uning tashkiliy tuzilishini belgilab beradi. boshqaruv pog‘onasi – tashkiliy tuzilishga ko‘ra ta’lim muassasasining yuqori bo‘g‘ini (rahbarlar) bilan quyi bo‘g‘ini (ijrochilar) o‘rtasidagi masofaning katta-kichikligi – pog‘onaviyligi, ya’ni bu bir zvenoning (xodimning) boshqasiga bo‘ysinish ketma-ketligidir. rahbar bilan oddiy ijrochi o‘rtasidagi masofa qanchalik katta bo‘lsa (darajalar soni) ta’lim muassasasidagi pog‘onaviylik darajasi shunchalik katta bo‘ladi. boshqaruv bosqichi – ta’lim tizimining boshqaruv orgonlari tarkibiy qismlarining o‘zaro bog‘liq ravishda joylashishi, tuzilishi bo‘lgan tashkiliy strukturalarni hosil qiladigan bir boshqarish bo‘g‘ining ikkinchisiga, ya’ni quyi bo‘g‘inning yuqori bo‘g‘inga izchillik bilan bo‘ysunishini ko‘rsatadi. tashkil etuvchi qismlarning yuqoridan quyiga qarab yo‘nalgan tartibda hamda rahbarlar bilan xodimlarning lavozimiga, ya’ni bo‘ysunishiga ko‘ra yuqoridan quyiga qarab joylashuvi grekcha (“hierarchia”) ierarxiya …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta’lim tizimini boshqarishning ilmiy asoslari va strategiyasi"

o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi a.avloniy nomidagi pedagogik mahorat milliy instituti rahbar kadrlarning bilim darajasi va kasbiy mahoratini baholash markazi “ta’lim menejmenti” o‘quv moduli bo‘yicha ta’lim tizimini boshqarishning ilmiy asoslari va strategiyasi mavzusidan ma’ruza matni toshkent-2024 ta’lim tizimini boshqarishning ilmiy asoslari va strategiyasi reja 1. menejment va ta’lim menejmenti tushunchalari 2. boshqaruvning asosiy tushunchalari 3. boshqaruv tamoyillari 4. boshqaruv uslublari 5. boshqaruv funksiyalari menejment – inglizcha so‘z bo‘lib, boshqaruvni tashkil etish (boshqarish, boshqaruv hokimiyati, tashkil etish), rahbarlik qilish (rejalashtirish, tartibga solish, muvofiqlashtirish, nazorat qilish) ma’nolarini anglatadi. menejment – bu ko‘...

This file contains 25 pages in DOCX format (327.5 KB). To download "ta’lim tizimini boshqarishning ilmiy asoslari va strategiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ta’lim tizimini boshqarishning … DOCX 25 pages Free download Telegram