antiseptika va aseptika

DOCX 30 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

30 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 30

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 30

antiseptika va aseptika. hindiston, falastin va yunoniston tabiblari jarohat yiringlashining asosiy sabablaridan biri iflos qo'lning ta’siridir, deb bejiz aytishmagan. gippokrat va ibn sino jarohatlami bog'lash va yuvib tozalashda faqat qaynatilgan suvdan, jarohatdan chiqayotgan suyuqlikni tez surib oladigan toza dokadan foydalangan. shuningdek, tozalash sifatini oshirish uchun uni vino bilan to‘yintirgan. 1363-yilda mondevil gi de sholpak va boshqa shifokorlar antiseptik moddalar sifatida spirt, sirka kislota, qoramoy, skipidar, simob kabi moddalardan foydalanishgan va o‘sha davrlarda ham jarohatlar tez va birlamchi bitgan. ammo ko‘p tadqiqotchilarning fikricha,jarohatning yiringlashi tabiiy deb hisoblangan va uning sabablaridan biri chirishni keltirib chiqaradigan infeksiya deb hisoblashgan. bakteriologik davrning (1878) boshlanishigacha operatsiya qilingan bemorlarning yarmi saramas, piyemiya, gazli gangrena yoki jarohat difteriyasidan halok bo'lar edilar. malgani ma’lumotlari bo'yicha xix asr o‘rtalarida parijda 5 yil ichida operatsiya qilingan 500 nafar bemorning 300 tasini, 400 ta katta operatsiyalardan so'ng n.i.pirogov 159 bemorni qutqarib qololmagan. bemorlarning qariyb 80 foizi arzimas xirurgik jarohatlardan nobud b …

2 / 30

h xirurgiyani boshqa yo'nalishga olib boradi≫, deb yozgan edi. venger akusher-ginekologi i.zimmelveys (vena) 1847-yiida akusherning iflos qo'li ko'zi yoriyotgan homilador ayolni og'ir oqibatlarga olib kelishini tushunib yetdi va antiseptika usullariga yondashib ish tuta boshladi. u q o 'ln i, asboblarni, tu g 'ru q yo'llarini, shuningdek tug'ruqda kerak bo'ladigan hamma narsalarni xlorli ohak eritmasi bilan dezinfeksiya qiladigan bo'ldi. u homilador ayollarda uchrab turadigan, tug'ishdan keyin ro'y beradigan sepsisni kamaytirishga erishdi. olim tuqqan ayolning bachadoni katta jarohat ekanligini va uning tez yallig‘lanib, sepsis keltirib chiqarishini tushunib yetgan edi. shunday qilib, i.zimmelveys, d.listerdan 17 yil awal boshlang'ich antiseptikani ochib beradi, yiringlash va chirishning oldini olish uchun doya va vrachlar homilador ayolni tekshirishdan oldin qo‘lni xlorli ohak eritmasi bilan yuvish kerakligini qat’iy talab qildi. bu talab asbob-uskunalarni ishlatishga ham taalluqli ekanligini ta ’kidladi. i.zimmelveys ovro'padagi akusher-ginekologlarga xat yoilab, agar doyalar q o ‘llarini yuvmasalar ularni sudga berish lozimligini uqtirdi. olzi esa operatsiya paytida …

3 / 30

a, xona havosiga purkar edi. operatsiyadan keyin jarohat shu eritma bilan yana yuvilar va unga 5 foiz karbol kislota hamda qarag'ay yelimi shimdirilgan bog'lam qo'yilar edi. bu maxsus bog'lam avval ipak bog'lam, keyin 8 qavat doka, uning ustidan ≪makintosh≫ nomini olgan kleyonkali yoki rezina aralashgan qog'oz bog'lamdan tashkil topgan edi. shunday qilib, d.lister 2,5-5 foizli karbol kislota eritmasi yordamida sterillab, antiseptik usulni kashf qildi. u 2,5-5 foizli karbol kislota eritmasi bilan jarohat atrofini, jarohatni yopishda ishlatiladigan bog'lamni, maxsus xirurgik asboblarni va jarroh qo'llarini yuvishda ishlatib, mikroblardan holi qilish yo'li bilan suyagi singan 10 nafar bemorda qo'llab yaxshi natijaga erishgan. ilmiy izlanishlarga asoslangan antiseptik usul d.lister tomonidan 1867-yilda batafsil tasvirlandi. lister o'zining usulini amaliyotga tatbiq etib jarohatlarni birlamchi bitishi kuchaygani, gospital gangrenalar, piyemiya, saramas va ikkilamchi qon ketishlar keskin kamayganini aniqladi. sirasini aytganda, listerning an tisep tik usuli elementlari i.zimmelveysning amaliyotda qo'llagan usullariga mos kelar edi. lister usulini rus jarrohlaridan birinchi …

4 / 30

llarni nemis xirurglari trendelenburg (1882), bergman va shimmelbush, esmarx va noyberg rivojlantirdilar. shunday qilib, xirurgiyaning rivojlanish tarixi ikki davrni o'z ichiga oladi. ming yillargacha davom etgan antiseptikagacha bo‘lgan davr va bir asrdan ko'proq bo'lgan antiseptika davri. keyingi davr ichida xirurgiya jadal sur’atlar bilan rivojlandi. lister antiseptik usulining salbiy tomonlari ham ma’lum bo'lib qoldi. bakteriyalarni yo'qotish maqsadida qo'llaniladigan 2,5-5 foizli karbol kislota eritmalari tirik to'qimaga ham salbiy ta ’sir qilib, uning o'limiga sabab bo'lishi, ko'p miqdorda ishlatiladigan 5 foiz karbol kislota eritmasi bemor bilan birga jarrohlarga ham salbiy ta ’sir ko'rsatishi mumkin. operatsiyadan keyin vafot etgan bemorlarning buyragi karbol kislota ta ’sirida ishdan chiqqanligi va zaharlanib qolganligi ma’lum bo'ldi. jarrohlarning qo'li karbol kislota bilan yuvish natijasida ekzema, kuyish, yallig'lanishga uchrar edi. xonada fenol bug'lari ko'pligi tibbiyot xodimlarida ham nafas olish yo'llarini kasallantirar edi. shu bilan birga karbol kislota bog'lam ostidagi bakteriyalarning hammasini ham yo'qota olmaganligi aniqlandi. shuning uchun jarrohlar uning 1:1000, …

5 / 30

t va bug' bilan amalga oshiriladi. amaliy xirurgiya sohasida hozirgi kunda qo'llaniladigan aseptikasterilizatsiya usullari - instrumentlar, bemorga operatsiya vaqtida ishlatiladigan kiyim-kechaklar, yoping'ich, bog'lamlar va boshqa narsalarni zararsizlantirish yo'llaridan iborat. bu usulning keng tarqalishida n.i.pirogovning shogirdlari professor e.bargman, uning yordamchisi shimmelbushning xizmati kattadir. 1890-yilda berlinda bo‘lib o'tgan x xalqaro xirurglar anjumani jarohatlami davolashda aseptika prinsiplarini qo‘llab-quvvatladi. bu anjumanda bergman lister usulisiz aseptika sharoitida operatsiya qilingan bemorni namoyish qilib muvaffaqiyat qozondi. aseptika usulining rivojlanishi antiseptik moddalami xirurgiyadan chetlashtirib qo‘ydi. ammo bu yo‘nalish 10-15 yil davom etdi va yana amaliyotda ishlatila boshlandi. chunki jarroh qo‘lini, bemorda operatsiya qilinadigan maydonni tozalash uchun odam to ‘qimasida bezarar moddalami topish kerak edi. birinchi jahon urushida (1914-1917) xirurgik bemorlarni tekshirish faqat aseptikani ishlatish kifoya qilmasligini ko'rsatdi. rossiyada k.m.sapejko, chet elda karrel-daken jarohatni antiseptik usullar bilan yuvib turish usullarini amaliyotga tatbiq qildilar. jarohat faqat infeksiya tushadigan joy bo'lmasdan, balki tirik to‘qima ekanligi, unda infeksiyaga javoban fiziologik o‘zgarishlar ro‘y …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 30 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "antiseptika va aseptika"

antiseptika va aseptika. hindiston, falastin va yunoniston tabiblari jarohat yiringlashining asosiy sabablaridan biri iflos qo'lning ta’siridir, deb bejiz aytishmagan. gippokrat va ibn sino jarohatlami bog'lash va yuvib tozalashda faqat qaynatilgan suvdan, jarohatdan chiqayotgan suyuqlikni tez surib oladigan toza dokadan foydalangan. shuningdek, tozalash sifatini oshirish uchun uni vino bilan to‘yintirgan. 1363-yilda mondevil gi de sholpak va boshqa shifokorlar antiseptik moddalar sifatida spirt, sirka kislota, qoramoy, skipidar, simob kabi moddalardan foydalanishgan va o‘sha davrlarda ham jarohatlar tez va birlamchi bitgan. ammo ko‘p tadqiqotchilarning fikricha,jarohatning yiringlashi tabiiy deb hisoblangan va uning sabablaridan biri chirishni keltirib chiqaradigan infeksiya deb hisoblash...

Этот файл содержит 30 стр. в формате DOCX (1,2 МБ). Чтобы скачать "antiseptika va aseptika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: antiseptika va aseptika DOCX 30 стр. Бесплатная загрузка Telegram