yorug'lik interferensiyasini kuzatish usullari. frenel kuzgulari

DOCX 30.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1693039590.docx 0 0 1 m e = c n e h = 0 c h c h c m l n e = = = f 2 2 0 c < u em u c = yorug'lik interferensiyasini kuzatish usullari. frenel kuzgulari yorug'lik interferensiyasini kuzatish usullari. frenel kuzgulari reja: 1. yorug’lik interferensiyasi. 2. yorug’lik manbaidagi atomlar xaotik ravishda “chaqnab” va “o’chib” turishi 3. frenel kuzgulari 1. yorug’lik interferensiyasi. elektromagnit to’lqin tarqalayotganda fazoning har bir nuqtasida elektr va magnit maydonlar davriy ravishda (masalan w chastota bilan) o’zgarib turadi. bu o’zgarishlar e va h vektorlarining tebranishlari sifatida ifodalanadi. bunda em va hm mos ravishda elektr va magnit maydon kuchlanganligi vektorlarining maksimal (amplituda) qiymatlari e va h vektorlarining tebranishlari bir xil fazada va o’zaro perpendikulyar tekisliklarda sodir bo’ladi. 1-rasmda ox yo’nalish bo’yicha tarqalayotgan to’lqin tasvirlangan. elektromagnit to’lqin e va h vektorlarining fazoda tebranishidan iboratdir. lekin soddalashtirish maqsadida biz bundan keyingi mulohazalarimizda faqat e …

zoni nihoyat keng ekanligini ko’rsatdi. xususan inson ko’zi seza oladigan elektromagnit to’lqinlarning chastotalari ν= (0,75 + 0,40) 1015 gs. (1) diapazonda yotadi. bunday chastotali to’lqinlarning vakuumdagi uzunligi intervalga to’g’ri keladi. elektromagnit to’lqinlarning bu diapazoni yorug’lik to’lqinlar deb yuritiladi. mexanik tebranishlar chastotalarning ma’lum diapazoni inson tovush tarzida qabul qilgandek, elektromagnit to’lqinlar chastotalarning yuqorida keltirilgan diapazonini ko’zimiz yurug’lik sifatida qayd qiladi. chastotalar intervali aa qanchalik kichik bo’lsa, nurlanish monoxromatikroq bo’ladi. har qanday real monoxromatik yorug’lik uchun aa chekli qiymatga ega. yuqoridagi (1) ifoda esa ideal monoxromatik to’lqin uchun o’rinlidir. yorug’lik nurlarining yo’nalishiga perpendikulyar qilib hayolan s yuzni joylashtiraylik. bu yuz orqali birlik vaqtda o’tayotgan yorug’lik to’lqinlarning energiyasi yorug’lik oqimi (f) deb ataladi va j/s yoki vt hisobida o’lchanadi. birli8k vaqt ichida yuz birligi orqali o’tayotgan yorug’lik oqimi , ya’ni i = f/s (2) yorug’lik oqimining zichligi yoki yorug’lik intensivligi deyiladi. yorug’lik intensivligi vt / m2 hisobida o’lchanadi. yorug’lik intensivligi yorug’lik tarqalayotgan muhitning …

’lqinlarining chastotalarini bir xil, fazalarining farqi esa o’zgarmas deb hisoblaganimizni eslaylik ((6) ga q.) . bu shartlar bajarilganda qo’shiluvchi yorug’lik to’lqinlar kogerent to’lqinlar deyiladi. kogerent yorug’lik to’lqinlar ustma-ust tushgandagina turg’un inteoferension manzara kuzatiladi. tabiiy yorug’lik manbalari (xususan, yonib turgan elektr lampochkasi ham) esa kogerent bo’lmagan to’lqinlar nurlantiradi. haqiqatdan, tabiiy yorug’lik manbalari sochayotgan yorug’lik ko’p atomlar nurlanishlarining yig’indisidan iborat. har bir atom boshqa atomlarga bog’liq bo’lmagan holda nurlanish chiqaradi. alohida atomning nurlanish chiqarish vaqti 10-8 sekundlar chamasi davom etadi. bu vaqt davomida atom chiqargan nurlanish (ya’ni elektromagnit to’lqin) bir qator do’nglik va botiqlardah iborat bo’ladi. uni to’lqinlar tizmasi deb ataylik. to’lqinlar tizmasining uzunligini topish uchun yorug’lik to’lqinining tezligi s ni atomning nurlanish vaqti a= 10-8 s ga ko’paytiramiz: l =c a = 3 10-8 m/s 10-8 s =3m (4) 2. yorug’lik manbaidagi atomlar xaotik ravishda “chaqnab” va “o’chib” turishi. yorug’lik manbaidagi atomlar xaotik ravishda “chaqnab” va “o’chib” turadi. shuning uchun turli …

ha million marta o’zgarishga ulguradi. demak, biz bu million manzarani ustma-ust tushishini kuzatamiz, xolos. albatta buning natijasida interferension maksimum va minimumlardan xech qanday iz qolmaydi. shunday qilib, ikki tabiiy yorug’lik manbai tufayli interferension manzara kuzatilmasligining sababi yorug’lik manbalaridan tarqalayotgan nurlarning kogerent emasligidir deya olamiz. u holda yorug’lik interferensiyasini qanday amalga oshirish mumkin degan savol tug’iladi. odatda, to’lqin tizmasining l uzunligi kogerentlik masofasi, atomning nur chiqarib turish vaqti esa kogerentlik vaqti deb ataladi. shu prinsip, ya’ni tabiiy yorug’lik manbaidab chiqayotgan nurning o’zini o’zi bilan interferensiyalashtirish prinsipi asosida yorug’likning bir qator interferensiya usullari amalga oshirilgan. yuqorida muhokama qilingan yung tajribasida m1 va m2 tirqishlar ikki kogerent manbadek xizmat qiladi. kogerent manbalarni hosil qilishda eng ko’p qo’llaniladigan usul frenel’ ko’zgularidan foydalanishdir (6-rasm). ikkita yassi ko’zgu bir-biriga 1800 ga yaqin burchak ostida yondoshtiriladi. m manbadan chiqayotgan yorug’lik nurlari ko’zgulardan qaytib shunday yo’naladiki, bu yo’nalishlarni teskari tomonga davom ettirsak (rasmdagi punktir chiziqlar), ular ko’zgular orqasidagi …

nurlar, ya’ni yassi yorug’lik to’lqini tushayotgan bo’lsin. bu nurlardan hayolan ikkitasini ( rasmda 1 va 2 deb belgilangan) ajratib ular haqida mulohaza yurgizamiz. nurlarga perpendikulyar ravishda o’tkazilgan ab tekislik yassi yorug’ik to’lqinining frontidir. bu tekislikga etib kelgan vaqtda 1 va 2 nurlarning fazalar farqi 2 1 va yo’llar farqi 0 bo’ladi. a nuqtaga tushayotgan 1 nur qisman qaytadi ( rasmda 11 deb belgilangan), qisman sinib ad yo’nalishda davom etadi. singan nur plastinkaning ostki tekisligiga etib borgach qisman siljib plastinkadan havoga chiqadi. boshqa qismi esa dc yo’nalishda plastinka ichiga qaytadi. qaytgan bu nur plastinkaning ustki tekisligidan qisman qaytadi, qisman sinib havoga chiqadi ( nurning bu qismi 1`` deb belgilangan). lekin c nuqtaga yassi yorug’lik to’lqinning 2 nuri ham tushadi. 2 nurning plastinka ustki tekisligidan qaytgan qismi (rasmda 2` deb belgilangan) va 1`` nur interferensiyalashadi, chunki plastinkaning ustki va ostki tekisliklaridan qaytgan bu nurlar o’zaro kogerentdir. agar plastinka a to’lqin uzunligi monoxromatik …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yorug'lik interferensiyasini kuzatish usullari. frenel kuzgulari"

1693039590.docx 0 0 1 m e = c n e h = 0 c h c h c m l n e = = = f 2 2 0 c < u em u c = yorug'lik interferensiyasini kuzatish usullari. frenel kuzgulari yorug'lik interferensiyasini kuzatish usullari. frenel kuzgulari reja: 1. yorug’lik interferensiyasi. 2. yorug’lik manbaidagi atomlar xaotik ravishda “chaqnab” va “o’chib” turishi 3. frenel kuzgulari 1. yorug’lik interferensiyasi. elektromagnit to’lqin tarqalayotganda fazoning har bir nuqtasida elektr va magnit maydonlar davriy ravishda (masalan w chastota bilan) o’zgarib turadi. bu o’zgarishlar e va h vektorlarining tebranishlari sifatida ifodalanadi. bunda em va hm mos ravishda elektr va magnit maydon kuchlanganligi vektorlarining maksimal (amplituda) qiymatlari e va h vektorlarining tebranishlari bir xil fazada va …

DOCX format, 30.4 KB. To download "yorug'lik interferensiyasini kuzatish usullari. frenel kuzgulari", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug'lik interferensiyasini ku… DOCX Free download Telegram