yorug‘likning kombinatsion sochilishi

DOC 121.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1693039558.doc 0 v ' " , " , ' v v v v d ( ) i v ,... ' ' ' , ' ' , ' 3 0 3 2 0 2 1 0 1 i i i v v v v v v v v v v v v = - = d = - = d = - = d . 0 0 v v v r - = - u n ( ) ( ) t f t + = 0 a a ( ) гц 15 10 » ( ) ( ) [ ] t e t f e t p w a a cos 0 0 + = × = t е е w cos 0 = v p w 2 = w i w w i w w ± v p w 2 = 2 0 2 2 4 4 3 16 e …

ng chastotasi bilan yo‘ldoshlardan har bir chiziqlarning … chastotalari orasidagi farq sochuvchi modda uchun xarakterli bo‘lib, uning molekulalarining xususiy tebranishlari chastotalariga teng: · yo‘ldoshlar uyg‘otuvchi chiziqdan ikki tomonda simmetrik yotuvchi chiziqlarning ikki sistemasidan iborat, (1-rasm) ya’ni bu yerda chapda uyg‘otuvchi chastotalardan uzunroq to‘lqinli tomonda joylashgan yo‘ldoshlarning chastotalarini, o‘ngda esa uyg‘otuvchi chastotalardan ikkinchi tomonda yotgan yo‘ldoshlarning chastotalarini bildiradi. spektrning qizil qismiga yaqin joylashgan va shuning uchun «qizil» yo‘ldoshlar deb ataladigan birinchi yo‘ldoshlar «binafsha» yo‘ldoshlardan ancha intensivdir (1-rasm) · temperatura ko‘tarilganda «binafsha» yo‘ldoshlarning intensivligi tez ortadi. kombinatsion sochilishni birinchi bo‘lib g.s.landsberg va l.i.mandelshtamlar hamda hind olimlari raman va krishnanlar kashf etishgan (1928 yil). hind olimlari nobel mukofotiga sazovor bo‘lishgan. chet el adabiyotlarida raman effekti deb ham yuritiladi. bu sochilish odatda kombinatsion sochilish deyiladi. quyida kombinatsion sochilish bilan batafsilroq tanishamiz. yorug‘likni kombinatsion sochilishining mumtoz nazariyasi kombinsion sochilish hodisasi klassik nazariya nuqtai nazaridan quyidagicha tushuntiriladi. ushbu hodisada yo‘ldoshlarning paydo bo‘lish sabablari yorug‘lik to‘lqinini sochuvchi …

tgan yorug‘lik to‘lqinining monoxromatik maydonida molekulaning dipol momentini o‘zgarishi qonun bo‘yicha ro‘y beradi, ya’ni ampilitudasi modulyatsiyalangan tebranishdan iborat bo‘ladi. bu yerda - yorug‘lik to‘lqinining o‘zgaruchan elektr maydoni, е0 yorug‘lik to‘lqini elektr maydoni kuchlanganligini amplitudasi, - tushayotgan yorug‘likning burchak chastotasi, ( - molekulaning qutblanuvchanligi, faqat uning tuzilishi va xossasiga bog‘liq bo‘lgan doimiy. bu jarayonda sochilgan yorug‘lik maydon kuchlanganligining tebranishi ham modulyatsiyalanadi. bu tebranishlarning eltuvchi chastotasi tushayotgan yorug‘lik to‘lqiningng chastotasi ga teng, modulyatsiya esa - chastotalarda (sochuvchi modda molekulasidagi atomlarning tebranish chastotasi) yuz beradi. amplitudasi modulyatsiyalangan bunday tebranishlarning spektri - chastotali eltuvchi chastota bilan bir qatorda , chastotaga ega bo‘lgan kombinatsion tebranishlar hosil bo‘ladi. boshqa so‘z bilan aytganda sochilgan yorug‘likning spektri shu molekula haqida axborot beradi. bu spektrni o‘rganish va tahlil etish orqali molekula strukturasi va tuzilishini bilishga muvoffaq bo‘lamiz. klassik elektrodinamika qonuniga binoan, chastotada tebranayotgan dipol intensivligi (1) ga teng bo‘lgan monoxromatik nur chiqaradi. hol uchun, ya’ni sochuvchi muhit molekulasining qutblanuvchanligi …

b, klassik elektrodinamika sochilgan yorug‘lik spektrida siljimagan chiziqning () har ikki tomonida i masofaga simmetrik siljigan chiziqlar – yo‘ldoshlarni paydo bo‘lishini to‘g‘ri tushuntirib beradi va ularning intensivligi (2) formula bilan hisoblanadi. bunda - raman chastotasi (stoks va antistoks chiziqlari uchun). klassik elektrodinamika nuqtai nazaridan stoks va antistoks chiziqlarining intensivligi teng ekanligi kelib chiqadi. eksperiment natijalaridan yaxshi bilamizki, ushbu chiziqlarning (yo‘ldoshlarning) intensivligi teng emas, jumladan qizil yo‘ldoshlar - stoks chiziqlarining intensivligi binafsha yo‘ldoshlarning intensivligidan yuqori ekanligini ko‘rsatadi. klassik fizika qizil va binafsha yo‘ldoshlarning intensivliklari orasidagi ushbu miqdoriy farqni tushuntirib bera olmadi. yorug‘likning kombinatsion sochilishdagi intensivliklarning miqdoriy muammosini faqat kvant tasavvurlari asosida to‘g‘ri tushuntirish mumkin. yorug‘likni kombinatsion sochilishini kvant nazariyasi yorug‘lik kvantlari to‘g‘risidagi soddalashtirilgan tasavvurdan foydalanib, kombinatsion sochilish hodisasining mohiyatini anglab etish mumkin. kvant tasavvurlariga asosan, chastotali yorug‘lik ma’lum bir ulushlar (kvantlar) tarzida tarqalib, bo‘larning miqdori ga teng bu erda j(c - plank taklif etgan universal doimiydir. shuning uchun o‘zida chastotali tebranishlar …

kvantlarining chastotasi muhitga tushayotgan yorug‘lik kvantlarining chastotalariga mos keladi. shuning uchun ham releycha sochilishga elastik sochilish ham deyiladi. to‘qnashish noelastik bo‘lgan holda fotonning energiyasi tebranma kvant miqdorida o‘zgaradi. agar yorug‘lik tebranish holatida bo‘lmagan molekula bilan o‘zaro ta’sir qilishsa, yorug‘lik molekulaga energiyasining tegishli qismini berib, h((=h(0 -h(i yoki ((=(0 -(i tenglamaga muvofiq ravishda kichik chastotali nurga (qizil yo‘ldosh, stoks chizig‘iga) aylanadi, bu erda o‘yg‘otuvchi yorug‘lik chastotasi, molekula tebranishlarining chastotasi. agar yorug‘lik tebranish holatida turgan molekulaga, ya’ni - energiyaga ega bo‘lgan molekulaga ta’sir qilsa, u holda yorug‘lik molekuladan bu energiyani tortib olib, yoki tenglamaga muvofiq ravishda katta chastotali nurga (binafsha yo‘ldosh, antistoks chizig‘iga) aylanadi. buni 1-rasmdan osongina tushunish mumkin. yuqorida aytilganlardan kelib chiqib kombinatsion sochilishga quyidagicha ta’rif berish mumkin: sochilgan yorug‘likning chastotasi tushayotgan yorug‘likning chastotasi bilan molekulalar ichida bo‘ladigan tebranishlar chastotasining kombinatsiyasidan tarkib topadi. shuning uchun bu sochilish kombinatsion sochilish deb ataladi. 1- rasm. reley ((0) va kombinatsion ((0-(teb va (0+(teb) sochilish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yorug‘likning kombinatsion sochilishi"

1693039558.doc 0 v ' " , " , ' v v v v d ( ) i v ,... ' ' ' , ' ' , ' 3 0 3 2 0 2 1 0 1 i i i v v v v v v v v v v v v = - = d = - = d = - = d . 0 0 v v v r - = - u n ( ) ( ) t f t + = 0 a a ( ) гц 15 10 » ( ) ( ) [ ] t e t f e t p w a a cos 0 0 + = × = t е е w …

DOC format, 121.0 KB. To download "yorug‘likning kombinatsion sochilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug‘likning kombinatsion soch… DOC Free download Telegram