ionlashtiruvchi nurdan foydalanish

DOCX 51.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1698049136.docx ionlashtiruvchi nurdan foydalanish ionlashtiruvchi nurdan foydalanish reja: 1.ionlashtiruvchi nurlanish haqida tushuncha 2.ionlashtiruvchi nurlanishni o’lchash 3.adiatsiya va uning turlari ionlashtiruvchi nurlanish - bu radiatsiya bo’lib, uning modda bilan o’zaro ta’siri ushbu moddada ionlarning paydo bo’lishiga olib keladi. boshqa belgi. ionlashtiruvchi nurlanish zaryadlangan va zaryadsiz zarralardan iborat bo’lib, ular fotonlarni ham o’z ichiga oladi. ionlashtiruvchi nurlanish zarrachalarining energiyasi tizimdan tashqari birliklarda o’lchanadi - elektron volt, ev. 1 ev = 1,6 10 -19 j. korpuskulyar va foton ionlashtiruvchi nurlanish mavjud. korpuskulyar ionlashtiruvchi nurlanish- radioaktiv parchalanish, yadroviy o’zgarishlar paytida hosil bo’lgan yoki tezlatgichlarda hosil bo’lgan tinch massasi noldan farq qiladigan elementar zarralar oqimi. unga: a- va b-zarralar, neytronlar (n), protonlar (p) va boshqalar kiradi. a-nurlanish - geliy atomining yadrolari bo’lgan va ikki birlik zaryadga ega bo’lgan zarralar oqimi. turli radionuklidlar chiqaradigan a-zarrachalar energiyasi 2-8 mev oralig’ida yotadi. bunday holda, berilgan radionuklidning barcha yadrolari bir xil energiyaga ega bo’lgan a-zarrachalarni chiqaradi. b-nurlanish elektronlar yoki …

r, neytronlar) yoki g-nurlanish hosil bo’lib, ionlanishni keltirib chiqaradi. neytron energiyasi darajasiga bog’liq bo’lgan muhit bilan o’zaro ta’sir qilish xususiyatiga ko’ra, ular shartli ravishda 4 guruhga bo’linadi: 1) 0,0-0,5 kev termal neytronlar; 2) oraliq neytronlar 0,5-200 kev; 3) tez neytronlar 200 kev - 20 mev; 4) 20 mev dan yuqori relyativistik neytronlar. foton nurlanishi- vakuumda 300 000 km/s doimiy tezlikda tarqaladigan elektromagnit tebranishlar oqimi. unga g-nurlanish, xarakteristik, bremsstrahlung va rentgen nurlari kiradi radiatsiya. xuddi shu tabiatga ega bo’lgan ushbu turdagi elektromagnit nurlanishlar hosil bo’lish sharoitlarida, shuningdek xususiyatlarida farqlanadi: to’lqin uzunligi va energiya. shunday qilib, g-nurlanish yadroviy transformatsiyalar paytida yoki zarrachalarni yo’q qilish paytida chiqariladi. xarakterli nurlanish - ichki elektron qobiqlarning qayta joylashishi tufayli atomning energiya holati o’zgarganda chiqariladigan, diskret spektrli foton nurlanishi. bremsstrahlung - zaryadlangan zarrachalarning kinetik energiyasining o’zgarishi bilan bog’liq bo’lib, uzluksiz spektrga ega va b-nurlanish manbasini o’rab turgan muhitda, rentgen naychalarida, elektron tezlatgichlarda va boshqalarda sodir bo’ladi. rentgen …

onlanishi havodagi 1 sm yo’l uchun 25 dan 60 ming juft iongacha o’zgarib turadi. ushbu zarrachalarning havodagi yo’l uzunligi bir necha santimetr, yumshoq biologik to’qimalarda esa bir necha o’n mikronlarni tashkil qiladi. b-nurlanish sezilarli darajada pastroq ionlashtiruvchi kuchga va kattaroq kirib borish kuchiga ega. havodagi o’ziga xos ionlanishning o’rtacha qiymati 1 sm yo’lda taxminan 100 juft ionni tashkil qiladi va maksimal diapazon yuqori energiyada bir necha metrga etadi. foton nurlanishlari eng past ionlashtiruvchi kuchga va eng yuqori penetratsion quvvatga ega. elektromagnit nurlanishning muhit bilan o’zaro ta’sirining barcha jarayonlarida energiyaning bir qismi moddadan o’tib, ionlanishni keltirib chiqaradigan ikkilamchi elektronlarning kinetik energiyasiga aylanadi. foton nurlanishining materiya orqali o’tishini diapazon tushunchasi bilan tavsiflab bo’lmaydi. moddada elektromagnit nurlanish oqimining zaiflashishi eksponensial qonunga bo’ysunadi va nurlanish energiyasiga va moddaning xususiyatlariga bog’liq bo’lgan zaiflashuv koeffitsienti p bilan tavsiflanadi. ammo modda qatlamining qalinligi qanday bo’lishidan qat’i nazar, foton nurlanish oqimini to’liq o’zlashtira olmaydi, lekin uning intensivligini faqat …

o’ynaydi. suvga ionlashtiruvchi nurlanish ta’sirida h va oh erkin radikallari, kislorod ishtirokida esa kuchli oksidlovchi moddalar bo’lgan gidroperoksid (ho 2) va vodorod periks (h 2 o 2) erkin radikallari hosil bo’ladi. radioliz mahsulotlari to’qimalar molekulalari bilan kimyoviy reaktsiyaga kirishib, sog’lom organizmga xos bo’lmagan birikmalar hosil qiladi. bu individual funktsiyalar yoki tizimlarning, shuningdek, butun organizmning hayotiy faoliyatining buzilishiga olib keladi. erkin radikallar tomonidan qo’zg’atiladigan kimyoviy reaktsiyalarning intensivligi oshadi va ularda nurlanishdan ta’sirlanmagan ko’p yuzlab va minglab molekulalar ishtirok etadi. bu ionlashtiruvchi nurlanishning biologik ob’ektlarga ta’sirining o’ziga xosligi, ya’ni nurlanish natijasida hosil bo’lgan ta’sir nurlangan ob’ektdagi so’rilgan energiya miqdori bilan emas, balki bu energiyaning uzatilish shakli bilan bog’liq. biologik ob’ekt tomonidan bir xil miqdorda so’rilgan boshqa energiya turlari (issiqlik, elektr va boshqalar) ionlashtiruvchi nurlanish kabi o’zgarishlarga olib kelmaydi. ionlashtiruvchi nurlanish inson tanasiga ta’sir qilganda, klinik tibbiyot kasalliklarga taalluqli bo’lgan ikki xil ta’sirga olib kelishi mumkin: deterministik chegara ta’siri (radiatsiya kasalligi, radiatsiya kuyishi, …

ostida o’lim"). o’tkir nurlanish kasalligi ham yutilgan bo’lsa paydo bo’lishi mumkin katta miqdorda radionuklidlar. o’tkir lezyonlar butun tananing yagona yagona gamma nurlanishi va 0,5 gy dan yuqori so’rilgan dozada rivojlanadi. 0,25 ... 0,5 gy dozada qonda vaqtinchalik o’zgarishlar kuzatilishi mumkin, bu tezda normallashadi. 0,5...1,5 gy doza oralig’ida charchoq hissi paydo bo’ladi, ta’sirlanganlarning 10% dan kamrog’ida qusish, qonda o’rtacha o’zgarishlar bo’lishi mumkin. 1,5 ... 2,0 gy dozada o’tkir nurlanish kasalligining engil shakli kuzatiladi, bu uzoq muddatli limfopeniya (limfotsitlar sonining kamayishi - immunokompetent hujayralar) bilan namoyon bo’ladi, 30 ... 50% hollarda - ta’sir qilishdan keyingi birinchi kuni qusish. o’limlar qayd etilmagan. o’rtacha og’irlikdagi radiatsiya kasalligi 2,5 ... 4,0 gy dozada sodir bo’ladi. deyarli barcha nurlangan odamlar birinchi kunida ko’ngil aynishi, qusish, qondagi leykotsitlar miqdorining keskin pasayishi, teri osti qonashlari paydo bo’ladi, 20% hollarda o’lim bilan yakunlanishi mumkin, nurlanishdan 2-6 hafta o’tgach o’lim sodir bo’ladi. 4,0...6,0 gy dozada nurlanish kasalligining og’ir shakli rivojlanib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ionlashtiruvchi nurdan foydalanish"

1698049136.docx ionlashtiruvchi nurdan foydalanish ionlashtiruvchi nurdan foydalanish reja: 1.ionlashtiruvchi nurlanish haqida tushuncha 2.ionlashtiruvchi nurlanishni o’lchash 3.adiatsiya va uning turlari ionlashtiruvchi nurlanish - bu radiatsiya bo’lib, uning modda bilan o’zaro ta’siri ushbu moddada ionlarning paydo bo’lishiga olib keladi. boshqa belgi. ionlashtiruvchi nurlanish zaryadlangan va zaryadsiz zarralardan iborat bo’lib, ular fotonlarni ham o’z ichiga oladi. ionlashtiruvchi nurlanish zarrachalarining energiyasi tizimdan tashqari birliklarda o’lchanadi - elektron volt, ev. 1 ev = 1,6 10 -19 j. korpuskulyar va foton ionlashtiruvchi nurlanish mavjud. korpuskulyar ionlashtiruvchi nurlanish- radioaktiv parchalanish, yadroviy o’zgarishlar paytida hosil bo’lgan yoki tezlatgichlarda hos...

DOCX format, 51.1 KB. To download "ionlashtiruvchi nurdan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: ionlashtiruvchi nurdan foydalan… DOCX Free download Telegram