elektr o’zaro ta’sir

DOCX 109.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1698819425.docx 12 2 2 1 12 a r q q k f r r - = 12 a r 12 f r 12 a r 21 f r 12 f r 12 2 2 1 21 a r q q k f r r = 12 f r 21 f r 2 2 1 r q q k f = å = = n i a i f f 1 r r [ ] 1 2 / 3 2 / 1 2 / 1 - = = t l m l f q сгсэ кл 9 10 998 , 2 1 × = кл сек a t i q 1 1 1 = × = × = 0 4 1 pe = k 2 2 1 0 4 1 r q q f e pe = сгсэ кл q q 9 2 1 10 3 1 , × = = …

’zaro ta’sir natijasidir. bundan, elektromagnit maydon haqiqatan ham mavjudligi va u materiyaning bir ko’rinishi ekanligi kelib chiqadi. elektromagnit maydon energiya, impuls va boshqa fizikaviy xususiyatlarga egadir. zaryadlangan a jism atrofidagi fazoda elektr maydon hosil bo’ladi. bu maydon unga kiritilgan boshqa biror bir zaryadlangan v jismga ko’rsatayotgan ta’siri orqali namoyon bo’ladi. lekin, shuni ta’kidlash lozimki, a jismning zaryadlari hosil qilgan maydon boshqa zaryadlangan jism joylashtirilmaganda ham fazoning har bir nuqtasida mavjuddir. elektromagnit maydon mavjud bo’lgan fazo - efir yoki вакуум deb ataladi. elektron nazariyaning asosiy g’oyasini zamonaviy fizika tilida quyidagicha ifodalash mumkin: har qanday modda musbat zaryadli atom yadrosidan va manfiy zaryadli elektronlardan tashkil topgan. elektr zaryadi ayrim elementar zarrachalarning muhim xususiyati hisoblanib, bu zarrachalarning zaryadi е – elementar zaryadga teng. har qanday q zaryad bir qancha elementar zaryadlardan tashkil topganligi tufayli, u doimo e – ga karrali bo’ladi. (7.1) (1) – ifodadan, zaryad diskret qiymatlarni qabul qilgani uchun u kvantlangan …

keldi: ikkita qo’zg’almas nuqtaviy zaryadlar orasidagi o’zaro ta’sir kuchi zaryadlarning har birining miqdorlari ko’paytmasiga to’g’ri proporsional va ular orasidagi masofaning kvadratiga teskari proporsionaldir. kuchning yo’nalishi zaryadlarni tutashtiruvchi to’g’ri chiziq bo’ylab yo’nalgandir (1- rasm). 1 - rasm. qo’zg’almas nuqtaviy zaryadga ta’sir etuvchi kuch (2) bu yerda k – proporsionalllik koeffitsiyenti, q1 va q2 ta’sir qiluvchi zaryadlar miqdori, r – zaryadlar orasidagi masofa, – q1 zaryaddan q2 zaryadga yo’nalgan birlik vektor, - q1 zaryadga ta’sir etuvchi kuchdir. – birlik vektor bilan o’zaro ta’sir kuchning yo’nalishini belgilasak, - kuch kuchdan yo’nalishi va ishorasi bilan farq qiladi (3) va – kuchlarning moduli bir-biriga tengdir. (4) ikkita zaryadlar orasidagi o’zaro ta’sir kuchi, ular oldiga boshqa zaryadlar yaqinlashtirilsa, o’zgarmaydi. agar qa – zaryad atrofida q1, q2,….qn zaryadlar to’plami bo’lsa, natijaviy kuch quyidagiga teng bo’ladi: (5) kulon qonunida k – proporsionallik koeffitsiyentining son qiymatini xohlagancha tanlab, unga istalgan birlikni berish mumkin, ammo amalda eng qulay bo’lgan birliklar …

singdiruvchanlikka ega bo’ladi, u holda, kulon qonuni quyidagicha yoziladi: . agar z.b. bo’lsa ga teng bo’ladi. boshqa tarafdan . bundan, qo’zg’almas zaryadlar orasidagi o’zaro ta’sir elektr maydoni orqali sodir bo’ladi. nima uchun qo’zg’almas zaryadlarning o’zaro ta’siri deyishimizga katta sabab bor. efirda elektromagnit maydon borligiga oldinroq e’tibor bergan edik. magnit maydoni asosan harakatdagi zaryadlarga ta’sir etadi. aksincha, harakatdagi zaryad magnit maydonini hosil qiladi. shu sababli, zaryadlarning elektr maydonini o’rganishda doimo qo’zg’almas zaryadlarni tanlab olamiz. bu bilan elektromagnit maydonini xuddi ikkiga ajratib, faqat elektr maydonidagi hodisalarni o’rganamiz, deb tasavvur etamiz. har qanday zaryad o’zi egallagan fazoda elektr maydoni hosil qilishi bilan, fazoga o’zgartirish kiritadi. hosil bo’lgan elektr maydoni, shu maydonning istalgan nuqtasiga kiritilgan zaryadga, ma’lum bir kuch bilan ta’sir qiladi. bu maydon birligini bilish uchun shu fazoga – maydonga sinovchi zaryadni kiritamiz. agar q – zaryad maydoniga qc sinovchi zaryad kiritsak va uni qo’zg’almas deb hisoblasak, qc – zaryadga quyidagi kuch ta’sir …

bo’lsa, musbat zaryadga ta’sir etuvchi kuch yo’nalishi vektor bilan mos tushadi, manfiy zaryadga ta’sir etuvchi kuch esa, maydon yo’nalishiga teskari bo’ladi. agar n ta zaryadlar to’plami bo’lsa, ular hosil qilgan maydon kuchlanganligi alohida zaryadlar elektr maydon kuchlanganligining vektor yig’indisiga teng bo’ladi: (9) ana shu ifoda elektr maydonlarining superpozitsiya prinsipi yoki qo’shilish prinsipi deb ataladi. zaryadning fazodagi elektr maydonini tasvirlash uchun elektr maydon kuchlanganligi chiziqlaridan foydalanamiz (3 - rasm). agar elektr maydon kuch chiziqlari egri chiziqdan iborat bo’lsa, kuchlanganlik chiziqlari har bir nuqtaga o’tkazilgan urinmadan iborat bo’ladi. chiziqlar zichligi elektr maydon kuchlanganligining shu nuqtadagi kattaligini bildiradi. 3- rasm. elektr maydon kuchlanganligi chiziqlari 4 - rasm. musbat nuqtaviy zaryad elektr maydon kuch chiziqlari nuqtaviy zaryad maydon kuchlanganlik chiziqlari radial chiziqlardan iboratdir. musbat zaryad uchun kuch chiziqlari yo’nalishi zaryaddan chiqqan bo’ladi (4 - rasm). manfiy zaryad uchun esa, kuch chiziqlari yo’nalishi zaryadga yo’nalgan bo’ladi (5 - rasm). 5 - rasm. manfiy nuqtaviy zaryad …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elektr o’zaro ta’sir"

1698819425.docx 12 2 2 1 12 a r q q k f r r - = 12 a r 12 f r 12 a r 21 f r 12 f r 12 2 2 1 21 a r q q k f r r = 12 f r 21 f r 2 2 1 r q q k f = å = = n i a i f f 1 r r [ ] 1 2 / 3 2 / 1 2 / 1 - = = t l m l f q сгсэ кл 9 10 998 , 2 1 × = кл сек a t i q 1 1 1 = × = × = 0 4 1 …

DOCX format, 109.2 KB. To download "elektr o’zaro ta’sir", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr o’zaro ta’sir DOCX Free download Telegram