biologiya fani o’qituvchisi odilova saidaxonning uslubiy qo’llanmasi

PPTX 26 pages 3.6 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.6 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

слайд 1 biologiya fani o’qituvchisi odilova saidaxonning yerda hayotning paydo bo’lishi. ilmiy va diniy tomondan isbotlanganligi mavzusidagi uslubiy qo’llanmasi namangan viloyati to’raqo’rg’on tuman 8 – umum ta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi odilova saidaxonning yerda hayotning paydo bo’lishi. ilmiy va diniy tomondan isbotlanganligi mavzusidagi uslubiy qo’llanmasi reja: 1.yerda hayotning paydo bo’lishi. 2.hayotning ta’rifi 3.yerda hayotning paydo bo`lishi haqida tushunchalar 4.yerda hayotning paydo bo`lishi to`g’risida yaratilgan nazariyalar 5.xulosa 6.foydalanilgan adabiyotlar mavzu: yerda hayotning paydo bo’lishi. ilmiy va diniy tomondan isbotlanganligi. tabiatshunoslar fikriga ko’ra yer bundan taxminan 4,5-5 milliard yillar oldin paydo bo’lgan. dastlab yer changsimon holatda harorati juda yuqori (4000-8000 c) bo’lgan. asta-sekin sovush jarayonida og’ir elementlar sayyoramizning markaziga, yengillari esa periferik qismiga joylasha borgan. yerda eng qadimgi oddiy tirik organizm taxminan 3,5 milliard yil avval paydo bo’lgan deb taxmin qilinadi. hayot avval kimyoviy, keyin esa biologik evolyutsiyaning mahsulidir. kimyoviy evolyutsiya yerning birlamchi atmosferasi tarkibidagi n, h, c, o o’zaro reaksiyaga kirishib …

2 / 26

haqida har xildagi tushunchalar bor. shulardan lima-de-farnaning ta‘kidlashicha hayotning paydo bo’lishida uch xildagi yo’nalish mavjud: 1. kimyoda - filagiston. 2. fizikada - efir. 3. biologida - tanlash. qayd etilgan uchala tushunchadan oxirgisi yerda hayotning paydo bo’lishi masalasidagi nazariyaga ko’proq to’g’ri keladi. a. i. oparinning buyuk kashfiyotidan muhimi shundaki u avtotrof va geterotrof moddalar almashinuvini asosladi. keyingi o’n yilda ushbu nazariya nazariy va amaliy tajribada to’la tasdiqlandi. o‘rta asrlarda g‘arbiy evropa mamlakatlarida fanlar taraqqiyoti deyarli to‘xtab qolgan bir davrda osiyo hududidagi davlatlarda tabiiy fanlar jadal sur’atlar bilan rivojlana boshladi. bu davr fanlari tarixida muhammad xorazmiy, abu nasr farobiy, abu ali ibn sino va abu rayhon beruniy kabi allomalar alohida o‘rin tutadi. beruniy tabiat 5 element: bo‘shliq, havo, olov, suv va tuproqdan yaratilgan deb e’tirof etadi. u o‘zining “hindiston” asarida tabiatni daraxtdagi eng baquvvat va sog‘lom novdalarining o‘sishiga imkon beradigan bog‘bonga o‘xshatadi. bu bilan u tirik organizmlar o‘rtasida yashash uchun kurash borishi …

3 / 26

u birinchilardan bo’lib korrelyatsiya prinsipini kashf etdi. kyuve transformizm oqimini butkul rad etgan holda, tabiatda turlar o’zgarmaydi degan fikrni ilgari surgan 1688-yilda italiya olimi f.redi tajribada hayotning o'z-o'zidan paydo bo'lmasligini isbotlab berdi. f.redi go'shtni yopiq idishga solib qo'yganida pashshalar kira olmaganligi uchun unda lichinkalar paydo bo'lmadi. lekin hayotning o'z-o'zidan paydo bo'lishi tarafdorlari idishga havo kirmagani uchun shunday bo'ldi deb uni tanqid qildilar. shunda f.redi go'sht solingan idishlarning ayrimlarini ochiq qoldirib, boshqalarini doka bilan yopib qo'ydi. doka bilan yopilgan idishlarda lichinkalar paydo bo'lmadi, ochiq idishlardagi go'shtda esa son-sanoqsiz lichinkalar paydo bo'ldi. shunday qilib, mohirlik bilan o'tkazilgan oddiy tajriba yordamida pashshaning lichinkalari chirigan go'shtda o'z-o'zidan paydo bo'lmasligi, pashshaning tuxumlaridan chiqib ko'payishi isbotlab berildi. f. redi hayotning hozirgi zamonda faqat mavjud hayot shakllaridan biogenez yo'li bilan rivojlanishi mumkinligini tajribada tasdiqladi. panspermiya nazariyasiga ko'ra hayot mangu mavjuddir va u bir sayyoradan ikkinchi sayyoraga ko'chib yuradi. bu nazariyaning tarafdorlari mashhur shved fizik olimi, nobel mukofoti …

4 / 26

. amerikalik olimlar laboratoriyada mars sayyorasining sharoitini sun'iy yaratishga muvaffaq bo'lishdi. suvbug'lari, metan, ammiak, uglerod oksidlari aralashmalariga tuproq va chang holidagi shisha ishtirokida ultrabinafsha nurlari ta'sir ettirildi va oddiy organik birikmalar olishga muvaffaq bo'iindi. lekin mars atmosferasida erkin azot bo'lmasligi natijasida, aminokislotalar sintezlanishi imkoniyati yo'q. amerika olimi f. krik yerga hayot quyosh sistemasidan tashqarida bo'lgan boshqa sayyoralar sistemasidan ongli ravishda keltirilgan deb hisoblaydi. ammo bu dunyoqarashlarni tasdiqlovchi yoki rad etuvchi dalillar yetarli emas. shundy qilib, panspermiya nazariyasi ham hayotning paydo bo'lishi muammosini yecha olmadi. hatto hayot yerdan tashqarida paydo bo'lib, yerga yetib kelganligini e'tirof etilganda ham, uning boshqa joyda qanday paydo qanday paydo bo'lganligini tushuntirib bera olmadi. nazariyalar amaliy tajribalarda tasdiqlanganidagina ilmiy ahamiyatga ega. kreatsionizm va panspermiya nazariyalarining dalillari yetarli emas. hayotning hozirgi zamonda o'z-o'zidan paydo bo'lishi tajribalarda isbotlanmagan. hayotning biokimyoviy evolutsiyasi to'g'risidagi nazariya xx asrning 20—30 yillarida shakllana boshladi. bu nazariyaga ko'ra yerning ilk rivojlanishi davrlarida undagi iqlim sharoitlari …

5 / 26

yangi hosil bo'lgan organik moddalarni parchalab tashlagan bo'lar edi. yerda hayot biokimyoviy evolyutsiyasining mazmuni. hayotning anorganik moddalardan abiogen molekulyar evolyutsiya natijasida hosil bo’lishi to’g’risidagi nazariya rus olimi a.i.oparin (1924) va ingliz olimi j.xoldeyn (1929) tomonidan yaratilgan. 1953-yilda s.miller tajribada birlamchi yer sharoitining modelini yaratdi. u qizdirilgan metan, ammiak, vodorod va suv bug’lariga elektr uchquni ta’sir etib, asparagin, glitsin, glutamin aminokislotalarini sun’iy sintezladi. bu sistemada gazlar birlamchi atmosferani, elektr uchquni esa yashinni imitatsiyalaydi. s. miller tajribasi. s. miller d.oro vodorod tsianid, ammiak va suvni qizdirib adeninni sintezlaydi. metan, ammiak va suv aralashmasidan ionlashtiruvchi nurlar ta’sirida riboza va dezoksiriboza sintezlaydi. bunday tajribalar natijasi ko’plab tadqiqotlarda tasdiqlandi. evolyutsiya jarayonida monomerlar biologik polimerlar (polipeptidlar, polinukleotidlar)ga aylangan. bu farazlar ham tajribada tasdiqlandi. s.foks aminokislotalar aralashmasini qizdirib protenoidlar (oqsilsimon moddalar)ni sintezladi. keyinchalik tajribada nukleotidlar polimerlari ham sintezlanadi. oparin fikriga ko’ra, oqsil molekulari kolloid birikmalarni hosil qiladi. bu birikmalar suvdan ajralib turadigan koatservat tomchilarini hosil qiladi (lotincha …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologiya fani o’qituvchisi odilova saidaxonning uslubiy qo’llanmasi"

слайд 1 biologiya fani o’qituvchisi odilova saidaxonning yerda hayotning paydo bo’lishi. ilmiy va diniy tomondan isbotlanganligi mavzusidagi uslubiy qo’llanmasi namangan viloyati to’raqo’rg’on tuman 8 – umum ta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi odilova saidaxonning yerda hayotning paydo bo’lishi. ilmiy va diniy tomondan isbotlanganligi mavzusidagi uslubiy qo’llanmasi reja: 1.yerda hayotning paydo bo’lishi. 2.hayotning ta’rifi 3.yerda hayotning paydo bo`lishi haqida tushunchalar 4.yerda hayotning paydo bo`lishi to`g’risida yaratilgan nazariyalar 5.xulosa 6.foydalanilgan adabiyotlar mavzu: yerda hayotning paydo bo’lishi. ilmiy va diniy tomondan isbotlanganligi. tabiatshunoslar fikriga ko’ra yer bundan taxminan 4,5-5 milliard yillar oldin paydo bo’lgan. dastlab yer changsimon holatda ha...

This file contains 26 pages in PPTX format (3.6 MB). To download "biologiya fani o’qituvchisi odilova saidaxonning uslubiy qo’llanmasi", click the Telegram button on the left.

Tags: biologiya fani o’qituvchisi odi… PPTX 26 pages Free download Telegram