xx asr 60-yillar suriya adabiyoti

DOC 83.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662586361.doc αζαρ xx asr 60-yillar suriya adabiyoti reja: 1. suriya adabiyotida realizmdan chekinish. 2. suriya adabiyotida modernizm oqimi. 3. zakariya tamer, jorj salim ijodi. suriyada 1960 - yillarda bir guruh yozuvchilar maydonga chiqdilarki, ularning ijodida ongli ravishda realizmga qarshi isyon sezila boshladi. buning sababi ular realizmni bevosita marksizm falsafasi bilan bir narsa, deb talqin qilishlarida edi. shu bois suriya yozuvchilarining realizmga bo`lgan intilishlari to`siqqa uchradi. gazeta va jurnallar sahifalarida yozuvchilarning ingliz-amerika va fransiya adabiyotiga yaqinlashib borayotgani sezila boshladi. 1965 yilda "al-ma`rifa" jurnali "sizning ijodingiz biror xorijiy yozuvchi ta`sirini o`zida aks ettiradimi?" degan savol bilan murojaat qilganida ko`pchilik yozuvchilar sartr, kamyu, joys, kafka nomlarini tilga oldilar. bundan keyingi davrda ekzistensializm falsafasi ta`sirida bo`lgan yozuvchilar asarlaridagi personajlar jamiyatdagi ochiq kurash o`rniga o`zlarining ichki psixologik kurashlari bilan band bo`ldilar, mavhum falsafiy muammolar ifodachisiga aylandilar. bu yillarda kuzatilgan realizmdan chekinish o`zining siyosiy sabablari, ijtimoiy ildizlari, madaniy omillariga ham ega edi. mamlakatdagi murakkab siyosiy holat, …

qamrovli voqealar bayoni o`rnini o`quvchi bilan muloqotga asoslangan murakkab shakllar egalladi. yozuvchilar o`z g`oyalarini majoz, istioralar vositasida, bayonga ertak va fantastika unsurlarini kiritgan tarzda ifodalay boshladilar. yozuvchining ijodini kuzatib borayotgan arab tanqidchilari zakariya tamerni "dahshatlar va hayot go`zalliklari kuychisi" deb atashadi. misrlik tanqidchi sabri xafiz tamer haqida bunday yozadi: "bu yozuvchi hayotdagi o`rnini tinimsiz mehnat orqali egallar ekan, dunyoga g`alati, hayrona ko`zlar bilan nigoh tashlaydi va ko`p odamlar ko`rmagan narsalarni ko`radi. u hayotni boshqacha, odat tusiga kirganda o`zgacha mushohada etadi. bu qip - yalang`och, jarohatli qalb mujohadasidir". zakariya tamer yozuvchilik uslubining o`ziga xosligi nimada ko`rinadi? ko`pgina arab yozuvchilari kabi urush va tinchlik, jamiyatni qayta qurish, qoloqlik, jaholat, xurofatga qarshi kurash, qashshoqlarning fojealari uning ham diqqat markazida turadi. bu masalarni yoritishda tamer, albatta, arab yozuvchilari ichida birinchi emasdi. ammo yozuvchi ijodida arab adabiy an`analariga xos poetik ramzlar hozirgi zamon jahon adabiyoti uslublari bilan uyg`unlashib ketgan. uning adabiy uslubiga xos xislat so`zdagi …

dan yig`lagisi keladi". lekin dam o`tmay u yerga qulab tushadi. uning erkin, baxtli hayot haqidagi barcha orzulari sarob bo`lib chiqadi. "kichkina qalb" hikoyasidagi kambag`al abu fahid bir kuni mast holda uyiga qaytayotib yo`lda bir qo`zichoqqa duch keladi. u xursand bo`lib, och o`tirgan oilasi qornini to`ydirish uchun quzini uyiga qarab sudraydi. ammo bu oddiy qo`zi bo`lmasdan, balki devlar podshohining bolasi ekani ma`lum bo`ladi. qo`zi inson ovozi bilan abu faxiddan uni qo`yib yuborishni so`raydi, evaziga yetti ko`za oltin va`da qiladi. uyiga qaytgach abu faxid xotiniga bo`lgan voqeani gapirib berib turishni va oltinni olmaguncha qo`zichoqni qo`yib yubormaslikni uqtiradi. er-xotin yangi uy, farovon hayot, bola-chaqaning yorqin kelajagi haqida hayol surib ketadilar. lekin ertasi kuni abu faxid kechagi joyda qo`zichoqqa duch kelmaydi, o`zi esa mast bezori qo`lida halok bo`ladi. zakariya tamer o`zi jamiyatning qashshoq tabaqalaridan chiqqani bois arab qashshoqlari hayotini yaxshi bilardi. uning anduhli, lirik hikoyalari esa yozuvchining tashvishlarini, oddiy odamlarga bo`lgan hamdardligini ifodalaydi. abdulla …

analarini davom ettirib kelayotgan yozuvchilar guruhiga qo`shadilar. yozuvchi hikoyalarining qahramonlari kambag`al odamlar. yozuvchi ularning falokatlarga to`la, umidsiz hayotini ko`rsatish orqali ijtimoiy muhitni tadqiq etadi. "qabr" hikoyasida u faqatgina yurish dunyoda nasib qilishi mumkin bo`lgan yaxshi hayot to`g`risida orzu qilishga imkon qoldiradigan qashshoqlik tasvirini beradi. hikoya qahramoni bir umr keng uy, farovon hayot to`g`risida hayol suradi, lekin umrini kambag`allikda, tor uyda o`tkazadi. o`g`li uning dardini yengillashtirish uchun marfiy olib kelganida, deydi: "tiqilinchlik, dard - yomon narsa, dori ham kerak emas, menga kenggina qabr kerak". hikoya o`g`ilning monologi asosiga qurilgan, u biror narsani o`zgartirishga qodir emas, shundan aziyat chekadi. aptekachi unga marfiy taklif qiladi, bu - uning onasiga ozgina vaqtga bo`lsa ham o`zini tashvishsiz va baxtli sezish imkonini beradigan yagona vosita. "arzimas voqea" asaridan yosh, ammo tinka - madori qurigan qiz vrach kabineti yonida uni kuta-kuta jon beradi. poliklinika egasi va uning yaqinlarini qizning o`limi tashvishga solmaydi, balki ular bu voqea poliklinika …

mlarni mayib-majruh qilishini, ularning erkinn rivojlanishiga xalaqit berishni tushunadi. lekin adibning hikoyalarini o`qir ekanmiz, ularda ziddiyat yetishmasligini his qilamiz, yozuvchining hayotiy pozitsiyasini ilg`ab olmaymiz. j.salim "jo`nash", "tashnalik tarixi" to`plamlariga kirgan hikoyalarida o`z qahramonlarini ijtimoiy voqelikdan ajralgan holda tasvirlaydi, ularni tez-tez o`zgarib turadigan ijtimoiy-iqtisodiy sharoitdan yuqori qo`yadi. uning asarlarida ko`pincha nohaqlik tarixdan, zamondan tashqarida tasvirlanadi. ularda yozuq, taqdir alohida ahamiyat kasb etadi. qator hikoyalar personajlari o`tmishni qoralaydilar, o`zlari yashab turgan shahardan nafratlanadilar. biz ularda o`z g`azabini pinhon tutib qahvaxonada, sahroda tanho o`tirgan yoki ko`chalarda, yovvoyi tabiat qo`ynida kezib uni tushunayotgan hayotni, odamlarni la`natlab yurgan qahramonni ko`ramiz. "jo`nash" to`plami hikoyalaridagi qahramonlar g`ayri-tabiiy holatlarda yashab, tafakkur qiladilar. ular shartli "sin" harfi bilan ataladilar. "poyezd" hikoyasida sin kutilmaganda o`zini yurib ketayotgan poyezdning bir vagonida o`tirgan holda ko`radi. "men qanday bu yerga kelib qoldim, meni bu vagonda kim chiqazib qo`ydi, oldin qayerda edim?" - so`raydi u o`zidan. o`ikoyada yurib ketayotgan poyezd - hayot ramzi, uning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xx asr 60-yillar suriya adabiyoti"

1662586361.doc αζαρ xx asr 60-yillar suriya adabiyoti reja: 1. suriya adabiyotida realizmdan chekinish. 2. suriya adabiyotida modernizm oqimi. 3. zakariya tamer, jorj salim ijodi. suriyada 1960 - yillarda bir guruh yozuvchilar maydonga chiqdilarki, ularning ijodida ongli ravishda realizmga qarshi isyon sezila boshladi. buning sababi ular realizmni bevosita marksizm falsafasi bilan bir narsa, deb talqin qilishlarida edi. shu bois suriya yozuvchilarining realizmga bo`lgan intilishlari to`siqqa uchradi. gazeta va jurnallar sahifalarida yozuvchilarning ingliz-amerika va fransiya adabiyotiga yaqinlashib borayotgani sezila boshladi. 1965 yilda "al-ma`rifa" jurnali "sizning ijodingiz biror xorijiy yozuvchi ta`sirini o`zida aks ettiradimi?" degan savol bilan murojaat qilganida ko`pchilik yozuvchil...

DOC format, 83.0 KB. To download "xx asr 60-yillar suriya adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: xx asr 60-yillar suriya adabiyo… DOC Free download Telegram