tilshunoslik fanining zamonaviy tahlil usullari

PPTX 18 pages 108.5 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 108.5 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

презентация powerpoint tilshunoslik fanining zamonaviy tahlil usullari tilshonoslik yoki lingvistika tillarni oʻrganuvchi fandir. tilshunoslikning amaliy va nazariy turlari mavjud boʻlib, nazariy tilshunoslik tilning strukturasi (grammatikasi) va uning maʼnosi (semantikasini) oʻrganadi. grammatika morfologiya (soʻzlarning tuzilishi va oʻzgarishi), sintaksis (soʻzlarning iboralarga va gaplarga biriktrilish qoidalari) va fonologiya (tilni abstrakt tovushlar yordamida oʻrganish) fanlarini qamrab oladi. amaliy tilshunoslik, asosan, tilshunoslikda oʻrganilgan nazariy bilimlarni amaliyotda qoʻllash bilan shugʻullanadi. amaliy tilshunoslik tarkibiga xorijiy tillarni oʻrganish va oʻrgatish, tarjima, nutq terapiyasi va nutq patalogiyasi kabi fanlar kirad lingvistik tahlil metodlari tilshunoslik fanining o’rganish sohasi bo’lgan tilni har tomonlama tahlil qilish fan taraqqiyotiga mos metodlarni taqozo etadi . har bir sohani tahlil etuvchi har qanday metod quyidagi talablarga javob berishi lozim. 1. metod obyektiv bo’lmog’i kerak . metodning qo’llanish vaqti va o’rnidan qat’iy nazar , natija bir xil bo’lishi lozim . subyektiv yondashuvlar metod qiymatiga salbiy ta’sir ko’rsatadi . 2 . metod izchil bo’lishi , aniq tushunchalarga …

2 / 18

qismlarga ajratish metodi; gap bo’laklari metodi tilshunoslik taraqqiyotining dastlabki davrlaridanoq amalda bo’lgan . bu metodga ko’ra gaplar bo’laklarga ajratiladi . bunda so’zning gapdagi vazifasiga asoslaniladi . gap bo’laklari tahlili quyidagicha amalgam oshiriladi . 1. gapning bosh bo’laklari (ega va kesim ), ikkinchi darajali bo’laklari (to’ldiruvchi , aniqlovchi , hol )ajratiladi 2. gap bo’laklari vazifasida qaysi so’z turkumi keltirilayotganligi aniqlanadi 2. gap bo’lagi vazifasida kelayotgan so’zlarning grammatik shakllari (morfologik kategoriyalar ) izohlanadi tarixiy – qiyosiy metod qiyosiy – tarixiy tilshunoslik asoslanadigan birlamchi metod hisoblanadi .bu metod dunyo tillarining rang – barangligi , ular o’rtasidagi o’xshash va farqli jihatlarni qiyoslash asnosida shakllandi . ushbu metod quyidagi masalalarni hal etadi : 1 . tillarning o’ziga xos xususiyatlarini va boshqa tillar bilan o’xshash jihatlarini qiyoslash natijasida ularni qarindosh yki qarindosh emasligini aniqlash . 2 . qarindosh deb topilgan tillarni o’zaro qiyoslab o’rganib , ular uchun umumiy bo’lgan ginetik asosni aniqlash ; bu taxlit o’rganishda …

3 / 18

istributivsiyani “ sintaktik imkoniyat “ sifatida izoh – lash mumkin . masalan , biror so’z , morfema , fonemaning boshqa so’z , morfema, fonema bilan munosabatga kirish imkoniyati shu birliklarning distributsyasi deyiladi . distributsiyaning morfologik , sintaktik va leksik – semantik turlari mavjud . morfologik distributsiya bir turkumdagi so’zning boshqa turkumdagi so’z bilan munosabatga kira olishidir : sifat bilan ot , ravish bilan fe’l . bevosita ishtirok etuvchilarga ajratish metodi bu uslub tilning ikki planli birliklari bor bo'lgan yaruslarga birdek xizmat qiladi bevosita ishtirokchilarga ajratish uslubi o'z ishini sintaktik qatlamda boshlab, morfologik yarusgacha davom etadi. bu uslubga asosan har qanday butunlik, xususan, gap hokim va tobelik munosabatida bo'lgan qismlardan iboratdir va ular bevosita bo'ysunish-iyerarxiya prinsipiga amal qiladi. gap avval ikki ishtirokchi qismga va so'ngra har bir ishtirokchi qism yana ikki ishtirokchi qismlarga ajratiladi. bu ish to oxirgi ikki eng kichik ma'no anglatuvchi birlik aniqlanguncha davom etadi. masalan: transformatsion metod bu …

4 / 18

gaplarni talaffuz qila boshlaydilar. shundan so'ng asta-sekin bog'langan qo'shma gaplarni (parataksis), keyinchalik esa, ergashgan qo'shma gaplarni (gipotaksis) ishlata boshlaydilar. statistik metod statistik tahlil tilning barcha qatlamlarida birdek qo'llanishi sababli universal uslub hisoblanadi. bu uslub transformatsion tahlil kabi tushuntirish qobiliyatiga ega bo'lmasa-da, nutqda til elementlari va til hodisalarining ishlatilish darajasini aniq ko'rsatib beradi. hozirgi zamon tilshunosligi til hodisalarini faqat sifat tomonidan emas, balki miqdor jihatidan ham chuqur o'rganishni taqozo etadi. ma'lumki, miqdor o'zgarishi sifat o'zgarishi bilan uzviy bog'liqdir. til va nutq hodisalarining ishlatilish darajasi bir xil emas. til hodisalarining statistik xususiyati lug'aviy ma'lumotlarga asoslanadi. tillardagi so'z turkumi miqdor jihatdan o'rganilganda otlar lug'at tarkibining 50-60 %, fe'l 20-25 %, qolgan so'z turkumlari taxminan 15-20 % ni tashkil etishi aniqlangan. nemis tilidagi otlarda jins kategoriyasi borligi ma'lum. uchta jinsning bu tildagi nisbati quyidagicha: feminin jinsdagi otlar - 45 % maskulin jinsdagi otlar - 38 % neytral jinsdagi otlar - 17 % ma' no …

5 / 18

ishi mavjud: 1. so 'zning lug 'aviy ma 'nosini tahlil qilish. 2. ko'p pog'onali definitsion tahlil (kpdt) ularning o'zaro farqi quyidagicha: 1. so'zning asosiy ma'nosi (umumiy farqlovchi semalar) ushbu so'zning lug'aviy ma'nosida eksplitsit, ya'ni ochiq va aniq ifodalangan bo'lsa, bunda definitsion tahlilning birinchi turidan foydalanamiz. blackhead — a stupid person bu yerda blackhead so'zining izohi bu so'zning insonga taalluqli ekanligi (person leksemasi - eksplitsit izoh) va bu insonning aqlan ojiz (stupid) ekanligini ko'rsatib turibdi. 2. kpdt asosan farqlovchi semalarni aniqlashda keng qo'llaniladi. agar so'zning ma'nosi lug'aviy ma'no izohida aniq bo'lmasa, ya'ni implitsit (yashirin) tarzda ifodalangan bo'lsa, unda biz ko'p pog'onali uslubdan foydaiangan holda til birligining semantik belgilarini aniqlaymiz: calf-stupid, silly, raw-indesent, morally offensive-unpleasant, disgusting ushbu so'zning farqlovchi stilistik semasi kpd tahlilining 4 pog'onasidagina aniqlanadi. e’tiboringiz uchun rahmat image2.jpeg image3.gif image4.jpeg image5.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tilshunoslik fanining zamonaviy tahlil usullari"

презентация powerpoint tilshunoslik fanining zamonaviy tahlil usullari tilshonoslik yoki lingvistika tillarni oʻrganuvchi fandir. tilshunoslikning amaliy va nazariy turlari mavjud boʻlib, nazariy tilshunoslik tilning strukturasi (grammatikasi) va uning maʼnosi (semantikasini) oʻrganadi. grammatika morfologiya (soʻzlarning tuzilishi va oʻzgarishi), sintaksis (soʻzlarning iboralarga va gaplarga biriktrilish qoidalari) va fonologiya (tilni abstrakt tovushlar yordamida oʻrganish) fanlarini qamrab oladi. amaliy tilshunoslik, asosan, tilshunoslikda oʻrganilgan nazariy bilimlarni amaliyotda qoʻllash bilan shugʻullanadi. amaliy tilshunoslik tarkibiga xorijiy tillarni oʻrganish va oʻrgatish, tarjima, nutq terapiyasi va nutq patalogiyasi kabi fanlar kirad lingvistik tahlil metodlari tilshunoslik fan...

This file contains 18 pages in PPTX format (108.5 KB). To download "tilshunoslik fanining zamonaviy tahlil usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: tilshunoslik fanining zamonaviy… PPTX 18 pages Free download Telegram