demokratik partiyaning hokimiyatga kelishi

PPTX 15 pages 1.1 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

презентация powerpoint turkiya respublikasi demokratik partiyaning hokimiyatga kelishi ikkinchi jahon urushi tugaganidan so'ng turkiyada chlgal vaziyat yuzaga keldi. xalq respublikachi partiya (xrp) bilan 1945-yilda tashkil etilgan demokratik partiya (dp) o'rtasida kurash kuchaydi. dp davlat monopolizmiga qarshi chiqib, «xususiy tashabbus»ni qo'lladi. 1946-yilgi saylovlarda xrp terror yo'li bilan g'olib chiqdi va darhol repressiyani boshlab yubordi. bu narsa mamlakatda keskinlikni avj oldirdi. mamlakatni 1938-yildan aqshning gumashtasi i. inenyu boshqarib keldi. 1950-yilning may oyida turkiya buyuk millat majlisi (parlamenti)ga bo'lib o'tgan saylovda demokratik partiya g'alaba qozondi. partiya rahbari j. boyar mamlakat prezidenti, partiyaning yirik arbobi a. menderes bosh vazir lavozimini egalladi. uning dasturi iqtisodiyotda davlat sektorini tugatish va erkin tadbirkorlikni qaror toptirishni ko'zda tutardi. dp o'z dasturini amalga oshirishga kirishdi. sanoatda, hatto, xususiy sektorning davlat sektoridan ko'proq mahsulot ishlab chiqarishiga ham erishildi. hukumat mamlakat iqtisodiyotiga chet el sarmoyasini joylashtirish uchun qulay imkoniyatlar yaratdi. 1950—1954-yillar davomida yevropa tiklanish va taraqqiyot bankidan 65 mln dollar miqdorida …

2 / 15

'lay olmasligini bildirdi. boyar- menderes hukumatidanko'pchilik norozi bo'ldi. mamlakatda korrupsiya, talon-toroj avj oldirilgan edi. 1960-yil may oyida harbiy to'ntarish bo'ldi. vositalari uchun qattiq senzura o'rnatildi. biroq yevropa ittifoqining aralashuvi bilan harbiylar yon berishga majbur bo'ldilar. mamlakatning yangi konstitutsiyasi qabul qilindi. siyosiy partiyalar faoliyatiga ruxsat etildi. natijada qator yangi partiyalar («vatan» partiyasi, «to'g'ri yo'l» partiyasi) tuzildi. «vatan» partiyasini t. o'zal, «to'g'ri yoi» partiyasini esa s.demirel boshqardi. 1983-yilda o'tkazilgan parlament saylovida «vatan» partiyasi g'alaba qozondi va t. o'zal bosh vazir lavozimini egalladi. 1989-yilda esa turkiya prezidenti lavozimiga saylandi. t. o'zal davrida mamlakatda chuqur iqtisodiy islohotlar o'tkazildi. chunonchi, 1986-yilda xususiylashtirish siyosiy partiyalar faoliyatiga ruxsat etilgach, ikkita yangi partiya tuzildi. ularning biri «adolat partiyasi», ikkinchisi esa «yangi turkiya partiyasi» deb ataldi. ayni paytda boshqa siyosiy partiyalar ham faoliyat ko'rsata boshladi. noyabr oyida o'tkazilgan saylovda hech bir partiya mutlaq ko'pchilik o'rin ololmaganligi uchun koalitsion hukumat tuzishga to'g'ri keldi. 1961—1965-yillar turkiyaning kelgusi taraqqiyot yo'li xususida keskin …

3 / 15

16 turdan so'ng saylanganligi buning isbotidir. 1980-yilda esa hatto president saylashga erishilmadi ham. oqibatda yana davlat to'ntarishi o'tkazildi. barcha siyosiy partiyalar tarqatilgan, deb e'lon qilindi. ularning rahbarlariga 10 yil davomida siyosiy faoliyat bilan shug'ullanish man etildi. ommaviy axborot to'g'risida qonun qabul qilindi. 1988-yildan davlat mulkini sotish boshlandi. biroq bundan ko'zlangan maqsadga erishilmadi. chunki davlat mulki narxi qimmat bo'lgani uchun, 1991-yil oxirigacha uning atigi 5 foizi xususiylashtirildi. 1991-yilgi parlament saylovlarida «to'g'ri yo'l» partiyasi g'alaba qozondi. uning rahbari s. demirel hukumat tuzdi. 1993-yilda t. o'zal vafot etgach, s. demirel mamlakat prezidentligiga saylandi. turkiya o'rta sharqda iqtisodiy rivojlangan davlatlardan biri. ayni paytda, qudratli zamonaviy armiyaga ham ega. biroq turkiya mamlakat hayotini g'arbiy yevropacha model asosida to'la qayta qurishga muvaffaq bo'lmadi. bunga, birinchidan, uning texnik-iqtisodiy jihatdan orqada qolganligi sabab bo'ldi. mamlakat aholisining 50 foizi hamon qishloq xo'jaligida band. ikkinchidan, davlat iqtisodiyotni qattiq markazlashtiigan va uning ustidan to'la nazorat o'rnatgan. chunonchi, sanoatning katta qismi hamon …

4 / 15

ordam oldi. 1948-yil iyulda turkiya hukumati aqsh bilan «marshall rejasi» asosida hamkorlik qilish to'g'risida bitim imzoladi. bu ikkala bitim bo'yicha turkiya aqshdan 800 mln dollar oldi va mablag'lar asosan harbiy ishga sarflandi. budjetning 60 foizi bu davrda harbiy maqsadlarga ketmoqda edi. aqsh ning koreyada olib borgan urushida ishtirok etdi. 1951 -yil oxirida turkiya nato a'zoligiga qabul qilindi. 1954-yilda seato harbiy-siyosiy ittifoqi a'zosi bo'ldi. shu yildan boshlab turkiya tashqi siyosatida kipr masalasi alohida o'rin tuta boshladi. 1955-yilda esa bag'dod paktini imzoladi. 1959-yilda turkiya hududida aqsh harbiy bazasi barpo etish to'g'risida ikki tomonlama shartnoma imzolandi. shuningdek, eron va pokiston bilan shartnoma tuzib, sentoni tashkil etdi. (1958-yilda iroq bu blokdan chiqib ketgan edi.) 60-yillardan boshlab turkiyaning aqsh bilan bir tomonlama ittifoqchilikka asoslangan tashqi siyosatida o'zgarish yuz bera boshladi. endi turkiya «umumiy bozor» a'zosi bo'lgan davlatlar, birinchi navbatda, gfr bilan iqtisodiy aloqalarni rivojlantira boshladi. 1974-yilda kipr muammosi yanada keskinlashdi. kiprni gretsiyaga qo'shib olishga intiluvchi …

5 / 15

o'zbekiston mustaqilli-gini birinchi bo'lib tan olgan mamlakatdir. 1991-yil dekabrda o'zbekiston prezidenti i. a. karimov turkiyaga rasmiy tashrif bilan bordi. mamlakat prezidenti turgut o'zal, bosh vazir sulaymon demirel va ishbilarmonlar bilan uchrashib, o'zbekiston respublikasi va turkiya jumhuriyati o'rtasidagi aloqalarning asos va maqsadlari to'g'risida shartnoma imzolandi. turkiya - o`zbekiston munosabatlari bu shartnomada mamlakatlarimiz o'rtasidagi ma'naviy, ruhiy yaqinlik ta'kidlandi. iqtisodiy va savdo sohasida hamkorlik, madaniyat, fan, ta'lim, sogiiqni saqlash, sport, turizm va boshqa bitimlar imzolandi. ikki mamlakat o'rtasidagi aloqalarni yangi bosqichga ko'tarishda 1992-yil aprelida turkiya bosh vaziri sulaymon demirelning respublikamizga tashrifi katta rol o'ynadi. turklarning «interner», «0'zturk», «0'zyuksal», «dogu ilag», «yazeks», «bursel» va boshqa firmalari o'zbekistonda keng fapliyat ko'rsatdi. 1993-yil aprelida turkiya prezidenti t. o'zalning o'zbekistonga tashrifi, ayniqsa, samarali bo'ldi. «daromad va mol-mulkka ikki tomonlama soliq solmaslik to'g'risida», «terrorizm, g'ayriqonuniy qurol va giyohvand moddalar tarqatishga qarshi kurash to'g'risida» bitimlar va boshqa hujjatlar imzolandi. 1993-yilda o'zbekistonga 240 mln dollar miqdorida turli tovarlar keltirildi. turkiyaning …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "demokratik partiyaning hokimiyatga kelishi"

презентация powerpoint turkiya respublikasi demokratik partiyaning hokimiyatga kelishi ikkinchi jahon urushi tugaganidan so'ng turkiyada chlgal vaziyat yuzaga keldi. xalq respublikachi partiya (xrp) bilan 1945-yilda tashkil etilgan demokratik partiya (dp) o'rtasida kurash kuchaydi. dp davlat monopolizmiga qarshi chiqib, «xususiy tashabbus»ni qo'lladi. 1946-yilgi saylovlarda xrp terror yo'li bilan g'olib chiqdi va darhol repressiyani boshlab yubordi. bu narsa mamlakatda keskinlikni avj oldirdi. mamlakatni 1938-yildan aqshning gumashtasi i. inenyu boshqarib keldi. 1950-yilning may oyida turkiya buyuk millat majlisi (parlamenti)ga bo'lib o'tgan saylovda demokratik partiya g'alaba qozondi. partiya rahbari j. boyar mamlakat prezidenti, partiyaning yirik arbobi a. menderes bosh vazir lavozimini ...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "demokratik partiyaning hokimiyatga kelishi", click the Telegram button on the left.

Tags: demokratik partiyaning hokimiya… PPTX 15 pages Free download Telegram