moddalar almashinuvi- hujayra hayotiy faoliyatining asosi

PPTX 34 pages 237.6 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 237.6 KB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

mavzu: mavzu: moddalar almashinuvi- hujayra hayotiy faoliyatining asosi dars rejasi: 1.o’tgan mavzu: ” hayotning hujayra darajasi va uning o’ziga xos jihatlari “ni takrorlash. 2.yangi mavzu bilan tanishish. 3.yangi mavzu yuzasidan masalalar yechish. diqqatni jamlash mashqi berilgan so’zlar aralashmasidan foydalanib , savollarga javob bering . 1.nima uchun hujayra tiriklikning tuzilish,funksional ,rivojlanish birligi deyiladi? tirik,hayotiy,amalga,organizmlar,barcha, hujayrada,tuzilgan,hujayradan,jarayonlar,oshadi. javob barcha tirik organizmlar hujayradan tuzilgan,hayotiy jarayonlar hujayrada amalga oshadi. savol 2.hujayra nazariyasi qanday qonuniyat? organizmlar , kelib chiqishi,hujayra nazariyasi,tirik,tuzilishi ,rivojlanishininng ,bir ekanligini ,etuvchi,qonuniyatdir, umumbiologik,e’tirof . javob hujayra nazariyasi-barcha tirik organizmlar kelib chiqishi,tuzilishi, rivojlanishining bir ekanligini e’tirof etuvchi umumbiologik qonuniyatdir. savol 3.karl ber nimani isbotladi? hujayradan ,isbotladi ,barcha ,rivojlanishi ,karl ber,ko’p hujayrali,boshlanishini,bitta,tuxum, organizmlarning . javob karl ber barcha ko’p hujayarli organizmlarning rivojlanishi bitta tuxum hujayradan boshlanishini isbotladi. venn diagrammasi umumiy organoidlar. faqat hayvon hujayrasiga xos organoidlar. faqat o’simlik hujayrasiga xos organoidlar . venn diagrammasi umumiy organoidlar. endoplazmatik to’r , ribosoma ,golji majmuasi, lizosoma ,mitoxondriya. faqat hayvon …

2 / 34

adilar. bu moddalar hujayraga xos bo‘lgan biologik moddalarni sintezlash va hujayrani energiya bilan ta’minlash uchun sarflanadi. moddalar almashinuvining hujayradagi muhim funksiyalaridan biri hujayrani qurilish materiali bilan ta’minlashdir. moddalar almashinuvi jarayonida tirik organizm hujayralari hayot faoliyatining doimiyligi, ya’ni gomeostazni saqlash uchun hujayra strukturalari bo‘lgan membranalar va organoidlar tarkibiga kiradigan oqsillar, lipidlar, uglevodlarni sintezlaydi. hujayraning tuzilishi hamda tarkibining yangilanib turishini ta’minlaydigan biosintetik reaksiyalar yig‘indisi plastik almashinuv (assimilatsiya, anabolizm) deb ataladi. moddalar almashinuvining hujayradagi у ana bir muhim funksiyasi hujayrani energiya bilan ta’minlashdir. organizm hayot faoliyatining har qanday ko‘rinishi, ya’ni harakatlanish, ta’sirlanish, oziqlanish, to‘qima va organlar faoliyati, tana haroratining doimiyligini saqlash energiya sarflashni talab etadi. hujayrani energiya bilan ta’minlash uchun organik moddalarning parchalanishi va kimyoviy reaksiyalar natijasida ajralib chiqadigan energiyadan foydalaniladi. hujayrani energiya bilan ta’minlab beradigan reaksiyalar yig‘indisi energetik almashinuv (dissimilatsiya, katabolizm) deb ataladi. hujayra hayot faoliyatining doimiyligini saqlashni ta’minlovchi plastik va energetik almashinuv reaksiyalari yig‘indisi metabolizm, metabolizm mahsulotlari esa metabolitlar deyiladi plastik …

3 / 34

- dissimilatsiya atf barcha hujayralarning universal energiya zaxirasi bo‘lib hisoblanadi. atf hujayrada fosforlanish reaksiyasi natijasida hosil bo‘ladi. adf + h2p04+ 40 kj = atf +h20 atfning sintezi uchun kerak bo‘ladigan energiya hujayrada organik moddalarning parchalanishidan hosil bo‘ladi. bu energiya atfning kimyoviy bog‘larida saqlanadi. energetik almashinuv bosqichlari hujayrada kechadigan energetik almashinuv jarayoni hujayraning nafas olishi deb ham ataladi. nafas olish jarayonida kisloroddan foydalanadigan organizmlar aerob organizmlar, nafas olish jarayoni kislorodsiz muhitda kechadigan organizmlar anaerob organizmlar deyiladi. aerob organizmlarda energetik almashinuv 3 bosqichda o‘tadi. tayyorgarlik bosqichi. kislorodsiz bosqich - glikoliz. kislorodli bosqich- hujayraning nafas olishi. 1.tayyorgarlik bosqichi. bu bosqich tirik organizmlarning ovqat hazm qilish organlarida va hujayra lizosomasi fermentlari ishtirokida o‘tadi. bu bosqichda ovqat hazm qilish organlarida ishlab chiqiladigan fermentlar ta’sirida yuqori molekulali organik birikmalar kichik molekulalarga, ya’ni oqsillar aminokislotalarga, lipidlar glitserin va yog‘ kislotalariga, polisaxaridlar esa monosaxaridlarga parchalanadi. tayyorgarlik bosqichida hosil bo‘lgan energiya issiqlik sifatida to‘liq tarqalib ketadi. bu bosqichda hosil …

4 / 34

di. bu energiyaning 40% i atfning fosfat bog‘larigato‘planadi. qolgan 60% energiya esa issiqlik sifatida tarqalib ketadi. anaerob parchalanish jarayoni o‘simlik, hayvon, zamburug‘, bakteriya hujayralarida sodir bo‘ladi. odam kuchli jismoniy mehnat qilishi natijasida muskul to‘qimalarida kislorod yetishmay qoladi va glukozadan ko‘p miqdorda sut kislotasi hosil bo‘ladi. natijada muskullarda charchash holatlari yuz beradi. 3.kislorodli parchalanish. aerob organizmlarda glikolizdan so‘ng energetik almashinuvning oxirgi bosqichi - kislorodli parchalanish sodir bo‘ladi. bunda glikoliz jarayonida hosil bo‘lgan moddalar metabolizmning oxirgi mahsulotlari (c02 va h20)gacha parchalanadi. bunda 2 molekula sut kislotadan 36 molekula atf, 42 molekula h20 va 6 molekula c02 hosil bo‘ladi. 2c3h603+602+3 6adf+3 6h3p04=6c02+42h20 +3 6atf kislorodli bosqichda 2 molekula sut kislotasining to‘liq parchalanishi natijasida 2600 kj energiya ajralib chiqadi. shundan 1440 kj energiya atfning fosfat bog‘lariga bog‘lanadi. qolgan 1160 kj energiya issiqlik sifatida tarqalib ketadi. hujayradagi energetik almashinuv reaksiyalarining yig‘indisi quyidagicha: demak, 180 g glukozaning to‘liq oksidlanishi natijasida ajraladigan 2800 kj energiyaning 1520 kj …

5 / 34

a hosil bo'ladi + 15 h20 va c02 hosil bo'ladi + yangi mavzu yuzasidan masalalar yechish 1.glikoliz jarayonida 4500 g glukoza parchalangan bo’lsa, hujayrada qancha sut kislota hosil bo’ladi? javob 4500 g glukoza - x g sut kislota 180 g glukoza – 180 g sut kislota x=(4500*180)/180 =4500 g sut kislota javob: 4500 g sut kislota hosil bo’ladi. 180 g 180 g 2.masala anaerob nafas olish jarayonida sitoplazmada 14 molekula sut kislota hosil bo‘ldi. parchalangan glukozaning miqdorini aniqlang. javob 14 mol sut kislota –x glukoza 2 mol sut kislota – 180 g glukoza x=(14*180)/2=1260 g glukoza javob: 1260 g glukoza parchalangan. 180 g 2 mol 3.masala dissimilatsiya jarayonida 7 mol glukoza parchalangan. agar 2 mol glukoza to‘liq parchalangan bo‘lsa, qancha (mol) atf sintezlangan? javob 2 mol glyukoza – x mol atf 5 mol glyukoza – x mol atf 1 mol glyukoza -38 mol atf 1 mol glukoza – 2 mol …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moddalar almashinuvi- hujayra hayotiy faoliyatining asosi"

mavzu: mavzu: moddalar almashinuvi- hujayra hayotiy faoliyatining asosi dars rejasi: 1.o’tgan mavzu: ” hayotning hujayra darajasi va uning o’ziga xos jihatlari “ni takrorlash. 2.yangi mavzu bilan tanishish. 3.yangi mavzu yuzasidan masalalar yechish. diqqatni jamlash mashqi berilgan so’zlar aralashmasidan foydalanib , savollarga javob bering . 1.nima uchun hujayra tiriklikning tuzilish,funksional ,rivojlanish birligi deyiladi? tirik,hayotiy,amalga,organizmlar,barcha, hujayrada,tuzilgan,hujayradan,jarayonlar,oshadi. javob barcha tirik organizmlar hujayradan tuzilgan,hayotiy jarayonlar hujayrada amalga oshadi. savol 2.hujayra nazariyasi qanday qonuniyat? organizmlar , kelib chiqishi,hujayra nazariyasi,tirik,tuzilishi ,rivojlanishininng ,bir ekanligini ,etuvchi,qonuniyatdir, umumbiologik,e’tir...

This file contains 34 pages in PPTX format (237.6 KB). To download "moddalar almashinuvi- hujayra hayotiy faoliyatining asosi", click the Telegram button on the left.

Tags: moddalar almashinuvi- hujayra h… PPTX 34 pages Free download Telegram