badiiy obraz xususiyatlari

PPTX 60 стр. 3,6 МБ Бесплатная загрузка

60 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 60

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 60

слайд 1 tayyorladi: badiiy obraz xususiyatlari: obrazli tafakkur (obrazlilik) san'atning spetsifik xususiyati sifatida. badiiy obraz tushunchasi. badiiy obraz xususiyatlari. inson obrazi va uni yaratish vositalari. badiiy obraz turlari. san'atning obraz vositasida fikrlashi uning spetsifik, ya'ni tor sifatida belgilovchi xususiyatidir. san'atkor badiiy obraz vositasida dunyoni anglaydi, o'zi anglagan mohiyatni va o'zining anglanayotgan narsaga hissiy munosabatini ifodalaydi. shu ma'noda obraz adabiyot va san'atning fikrlash shakli, usuli sanaladi; obrazlar vositasida fikrlagani uchun ham adabiyot va san'atga xos fikrlash tarzi «obrazli tafakkur» deb yuritiladi.obrazli tafakkur bilan tushunchalar vositasidagi tafakkur tarzining farqi nimada? bundagi farqni yorqinroq tasawur etish uchun fan va badiiy adabiyotni qiyoslab ko'rish mumkin. misol uchun, bir xil masala yuzasidan fikr yuritayotgan olim va shoirni olib ko'raylik. a.oripovning «ayol» she'ri hammangizga tanish, unda ikkinchi jahon urushida eridan yosh beva qolgan, umrini farzandiga bag'ishlagani holda sadoqat bilan yashagan ayol haqida so'z boradi. shoir ko'z oldimizda konkret ayolni, uning foje taqdirini gavdalantirish orqali umuman urush …

2 / 60

da, masalan, tarixchi olim qanday fikr yuritadi: «ikkinchi jahon urushi janggohlariga ...-, ...-yillarda tug'ilgan yigitlar to'la safarbar etildi. obrazli tafakkur va badiiy to’qima. epik, liri va dramatik obrazlar badiiy asarlarda voqelikni aks ettirish uch xil usul bilan amalga oshiriladi. bu usullar adabiyotning ko‘p asrlik taraqqiyoti davomida yuzaga kelgan va shaktlangan. mazkur usullar adabiyotning asosiy adabiy turlari bilan bog‘liq bo‘lib, epik, lirik va dramatik ko‘rinishlarga ega. dastlab kelib chiqqan epik tasvir usuli yozuvchiga nisbatan tashqi dunyo hisoblanuvchi borliqni aks ettirishdan iborat. lirik tasvir usuli voqealikdagi hodisalarta’sirida inson qalbida tug‘ilgan his-tuyg‘ular, o‘y-fikrlami o‘z tilidan ifodalash asosiga quriladi. dramatik tasvir usuli esa awalgi ikki xil usul imkoniyatlarini o‘zida jamlaydi va ko‘rsatiladigan voqealarda ishtirok etuvchi shaxslaming xatti-harakatlarini ham, nozik his-tuyg‘ularini ham, ular harakat qiladigan sharoitni ham o‘zaro uzviy bog‘liq holda, voqeaga aralashmay, yozuvchi ishtirokisiz aks ettirishga suyanadi. mazkur tasvir usullari adabiyot tarixida tasodifiy ravishda yuzaga kelgan emas. ularning vujudga kelishi inson hayotining qonuniyatlari, o‘ziga …

3 / 60

umiy, xarakterli tomonlar aks etishi aytilgan edi. alohidalik bilan umumiylik orasidagi bunday aloqadorlik badiiy obrazning jonliligini, bir butunligini ta’minlaydi, rr.a’rifiy ahamiyatni belgilaydi va yozuvchi ko‘zda tutgan hayot haqiqatining mohiyati ochilishiga imkon beradi. hayot haqiqati mohiyatini ochish esa adabiyot oldida turgan tarixiy maqsad va vazifalami amalga oshirishning zarurshartidir. mashhur adabiyotshunos del.qayumov “tipiklik-bosh mezon”gan asarida aytishicha, tipiklik ijodning asosiy qonuniyatlaridan biridir. faqat hodisalar, xarakterlar, vaziyatlaming mohiyatini ochish yo‘li bilangina ijtimoiy hayot yoki uning taraqqiyotidagi muayyan bosqich haqida to‘g‘ri tasaw ur hosil qilish mumkin. adabiyotning bosh tasvir mavzusi - inson, yozuvchi-0 larning diqqat markazida inson xarakteri, ijtimoiy tiplar turadi. adabiyot o‘zining muqaddas burchini xarakter va tiplarni badiiy ko'rsatish yo'li bilan ado etadi. agar yozuvchilar kashf etgan inson xarakterida million-million kishilarga xos xususiyatlar o‘z ifodasini topmaganida, bu xarakterlar kitobxonlami hayajonlantirolmagan, bir-birlarini va o‘zlarini tushunishlariga yordam- lasholmagan bo‘laredi. shu bilan birga. biz adabiyotdatipik, umumiy, mushtarakbelgilar har doim o‘ziga xoslikda, alohidalikda yuzaga chiqishini, faqat shundagina jonli …

4 / 60

kerak emas. boshqacha qilib aytganda, adabiyotda tipik alomatlar o‘ziga xos belgilar orqali ifodalanadi, kishilarning tiplari esainsoniy xarakterlar vositasida hosil bomadi. adabiy asar yaxlitligi mavzu va g’oya adabiy asar yaxlitligi bar bir adabiy asar o‘zida hayotning yaxlit, bir butun manzarasini gavdalantiradi (epik va dramatik asarlar) yoki qandaydir yaxlit, muayyan, oniy his-tuyg‘uni ifodalaydi (lirikasarlar). shutting uchun ham, badiiy asarni o‘ziga xos, cheklangan bir olam deb atash mumkin. hatto adabiyotning “ lliada”, “xamsa”, “urush va tinchlik” singari eng buyuk namunalari ham ma'lum chegaraga ega. ularda bizning ko‘z o‘ngimizda u yoki bu hamda xuddi shu bosqichni tasvirlovchi voqealar va kishilar ko'rsatiladi. gcgel badiiy asar mazmunining bu tomonini quyidagi tarzda tushuntirgan: “dramada qandaydir xatti-harakat mazmuniylik vazifasini bajaradi; drama bu harakatning qanday sodir bolganligini ko‘rsatishi kerak. lekin kishilar juaa ko‘p ish qiladilar, o'zaro gaplashadilar, boshqa vaqtda esa ovqat yeydilar, uxlaydilar, kiyinadilar, qandaydir so'zlarni aytadilar va h.k. biroq kishilaming mazkur ishlaridan dramaning haqiqiy mazmunini tashkil etuvchi xatti- …

5 / 60

igi va yaxlitligi bilan namoyon qilish uchun asarini m a’lum shaklga soladi. adabiy asarning barcha qismlami o‘zaro birlashtirib turuvchi, muayyan hayotni vaxlitlikda va muallif nuqtayi nazariga mos holda obrazli aks ettirishga yordam beruvchi qurilishi kompozitsiya deb ataladi. kompozitsiya nihoyatda mazmundortushunchadir. u o‘zining murakkab, biroq aniq qonuniyatlariga ega. biror asar kompozitsiyasi, ya’ni tuzilishi haqida fikr yuritish uchun undagi voqealar, hodisa va shaxslar nima maqsadda kiritilgani xususida o‘ylab ko‘rish kerak bomadi. maqsad aniq bolm asa, harakat ham, ya’ni kiritilgan voqealar, ularda qatnashadigan shaxslar ham tartibsiz boiadi. shu sababli asar kompozitsiyasini aniqlash uchun m a’lum birlikda turgan narsa, voqea va shaxslaming nima maqsad bilan birlashganiga diqqat qilish lozim. shu narsa aniqlanmasa, asardagi birfikni va uning qismlari bajaradigan vazifasini anglab olish mushkul. lirik chekinish. adabiy asarda yozuvchining bevosita o‘z fikr va tuyg‘ularini aytishi lirik chekinish deb ataladi. bunday chekinishtar, asosan, epik asarlarda bo‘ladi, chunki dramada umuman muallif nutqi bolmaydi, lirika esa butunicha shoir kechinmalarining …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 60 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "badiiy obraz xususiyatlari"

слайд 1 tayyorladi: badiiy obraz xususiyatlari: obrazli tafakkur (obrazlilik) san'atning spetsifik xususiyati sifatida. badiiy obraz tushunchasi. badiiy obraz xususiyatlari. inson obrazi va uni yaratish vositalari. badiiy obraz turlari. san'atning obraz vositasida fikrlashi uning spetsifik, ya'ni tor sifatida belgilovchi xususiyatidir. san'atkor badiiy obraz vositasida dunyoni anglaydi, o'zi anglagan mohiyatni va o'zining anglanayotgan narsaga hissiy munosabatini ifodalaydi. shu ma'noda obraz adabiyot va san'atning fikrlash shakli, usuli sanaladi; obrazlar vositasida fikrlagani uchun ham adabiyot va san'atga xos fikrlash tarzi «obrazli tafakkur» deb yuritiladi.obrazli tafakkur bilan tushunchalar vositasidagi tafakkur tarzining farqi nimada? bundagi farqni yorqinroq tasawur etish uchun fan ...

Этот файл содержит 60 стр. в формате PPTX (3,6 МБ). Чтобы скачать "badiiy obraz xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: badiiy obraz xususiyatlari PPTX 60 стр. Бесплатная загрузка Telegram