tayanch – harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi

PPTX 30 pages 5.4 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.4 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

презентация powerpoint tayanch – harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi muskul ma’ruzachi: davron sultonov odamlar organizmida 600 ga yaqin skelet muskullari sanaladi. muskullar tizimi odamlar tanasining kattagina qismini tashkil etadi. yangi tug’ilgan chaqaloqda – 23 % 8 yoshda – 27 % 17-18 yoshda – 43-44 % muskullari yaxshi rivojlangan sportchilarda – 50 % ayrim muskullar bir xilda o’smaydi: emadigan bolalarda asosan qorin muskullari rivojlansa, keyinchalik chaynash muskullari rivojlanadi. bir yoshning oxiriga kelib bolaning siljishi, emaklashi va yurishining boshlanishi tufayli sezilarli darajada yelka va qo’l-oyoqlar muskullari o’sadi. tananing butun o’sish davrida muskullar massasi 35 martaga ortadi. jinsiy yetilish davrida (12-16 yosh) naysimon suyaklarning uzayishi bilan bir qatorda muskullar ham jadal uzayadi. bu paytlarda muskullar uzunlashadi va ingichkalashadi, natijada o’smir bolalar uzun oyoqli va uzun qo’lli bo’lib ko’rinadi. 15-18 yoshda muskullarning eniga o’sishi davom etadi, odatda muskullarning rivojlanishi 25-30 yoshgacha davom etadi. bolalarning muskullari voyaga yetgan odamlar muskullariga qaraganda ancha rangsiz, yumshoq …

2 / 30

olalari sarkoplazmadan tashkil topgan bo’lib ular bo’ylab qisqarish xususiyatiga ega bo’lgan iplar-miofibrillar hamda mitoxondriylar va hujayraning boshqa organoidlari joylashgan. uzun, keng, kalta va aylana muskullar farqlanadi. uzun muskullar qo’l va oyoqlarda, kalta- muskullar qayerda harakatlanish tor doirada bajarilsa (masalan umurtqalar orasida) o’sha joylarda joylashadi. keng-muskullar gavdada va tananing bo’shliqlari devorlarida (masalan qorin, yelka, ko’krak muskullari) joylashsa, aylana-muskullar tana teshiklari atrofida joylashib qisqargan paytda ularni toraytiradi. bunday muskullar sfinkterlar deb ataladi. funksiyasi bo’yicha ham muskullar – bukuvchilar, yozuvchilarga ya’ni olib keluvchi va olib ketuvchi muskullar hamda ichga va tashqariga aylanuvchi muskullarga bo’linadi. odam tanasi muskullarining asosiy guruhlari. gavda muskullariga ko’krak qafasi, yelka va qorin muskullari kiradi. qovurg’alar orasida joylashgan muskullar, muskullararo va nafas funksiyasini bajarilishida ishtirok etuvchi boshqa muskullar nafas muskullari deb yuritiladi. bular qatoriga diafragma ham kiradi (u ko’krak bo’shlig’ini qorin bo’shlig’idan ajratib turadi). baquvvat rivojlangan ko’krak muskullari gavdaning oldingi qo’l-oyoqlarning muskullarini harakatga keltiradi va mahkam ushlab turadi (katta va …

3 / 30

i. muskullarning asosiy fiziologik xususiyatlari qo’zg’aluvchanlik o’tkazuvchanlik qisqaruvchanlik muskullarning ishi uning kuchiga bog’liq, ya’ni muskulda tolalar qancha ko’p bo’lsa muskul shuncha ko’p bo’ladi. u yo’g’on u shuncha kuchli bo’ladi. 1 sm2 ko’ndalang kesimga ega bo’lgan muskul 10 kg gacha yuk ko’tarishga qodir. muskullar tonusi uyqu paytida, narkoz berilganida muskullar tonusi bir muncha pasayadi, tana bo’shashadi. muskullar tonusi faqat o’lgandan keyin yo’qoladi. yangi tug’ilgan bolalarda qo’lning bukuvchi tonusi yuqori bo’lsa, 1-2 oylik bolalarda rostlovchi muskullar tonusi yuqori bo’ladi, 3-5 oylik bolalarda esa boshqa muskullar tonusining muvozanati kuzatiladi. yangi tug’ilgan bolaning hayotini ikkinchi yarim yilida, oyoqlar muskulining tonusini sekin-asta pasayishi kuzatiladi, bu esa o’z navbatida yurishning rivojlanishi oldidan zarur bo’lgan funksional holat hisoblanadi. charchash qisqarishning asosiy energiya manbai bo’lgan zahiradagi kimyoviy moddalarning kamayishi almashinuv mahsulotlarining jamlanishi (sut kislotasi va boshqalar). ishni bajarish ritm chastotasiga va yuklamani o’lchami noqulay holat qiziq bo’lmagan yoqmagan ish sinapslardan nerv impulslarini o’tkazilishini buzilishi bola qancha yosh bo’lsa …

4 / 30

ivojlanishi tufayli bola, o’tirishni, turish, tik turish, qo’li bilan tayanish, biron narsaga suyanishlarni boshlaydi. bola bir yoshga to’lganida erkin tik turadi va qoida bo’yicha yura boshlaydi. 1 yoshda bolaning qadami kichik, notekis tanani ushlab turilishi turg’un bo’lmaydi. muvozanatni saqlash uchun bola qo’li yordamida tenglikni saqlashga harakat qiladi, oyoqlarini keng qo’yadi. sekin-asta qadamni uzunligi orta boradi, 4 yoshga borib qadamni uzunligi 40 sm.gacha yetsada, hali ham oyoq olishlari tekis bo’lmaydi. 8 yoshdan 15 yoshgacha odim uzunligi orta borsada yurish tempi pasayadi. 4-5 yoshlarda muskullar guruhlarining rivojlanishi va harakat koordinatsiyalarining takomillashishi tufayli chopish, sakrash, konkida uchish, gimnastik mashqlar singari ancha murakkab harakatlarni bajarish imkoni tug’iladi. bu yoshda bolalar rasm chizishi va musiqa asboblarida o’ynashlari mumkin. 13 yoshgacha bolalarning chopish tezligi orta boradi. 14-15 yoshli o’smirlarda tez yugurishga chidash bera olishning pasayishi, jinsiy yetilish davri bilan bog’liq. bolaning o’sishiga qarab sakrash kabi harakatlar ham rivojlanadi. bolalarning yoshi kichik bo’lganida ular sakraganida, ularni oyog’i …

5 / 30

kelmaydi harakat analizatorining markaziy tuzilmalari borasida esa ularning morfologik jihatdan yetilishi 7 yoshdan 12 yoshgacha bo’lgan davrda amalga oshadi. aynan shu yoshga kelib muskul apparatining sezuvchi va harakat uchlari to’lig’icha rivojlanishiga ega bo’ladi. muskullarning o’zlarini rivojlanishi va ularning o’sishi 25-30 yoshgacha davom etadi. mana shuni o’zi bilan muskullarning mutloq kuchi ham yoshga bog’liq holda 25-30 yoshgacha ortib boradi. 7-11 yoshdagi o’quvchilar nisbatan ancha past bo’lgan muskul kuchiga ega. kuchli va ayniqsa statik mashqlar ularni juda tez charchashiga olib keladi. bu yoshdagi bolalar qisqa muddatli kuchli tezlik dinamik xarakterdagi mashqlarga moslashgan bo’ladi. lekin kichik maktab o’quvchilarini statik holatlarni saqlab turishga sekin-asta o’rgatish kerak. statik mashqlarni ahamiyati shundan iboratki, avvalo qad-qomatni tug’ri saqlab turish xususiyatini yaratishdir o’g’il bolalar muskullarining kuchini ortishining eng jadal davri 14-17 yoshga to’g’ri keladi, qiz bolalarda esa bu yosh ertaroq kuzatiladi. o’g’il bolalar bilan qiz bolalarni muskul kuchi orasidagi farq 11-12 yoshlarda namoyon bo’ladi. qomat shakllanishi gipokineziya –kam …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tayanch – harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi"

презентация powerpoint tayanch – harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi muskul ma’ruzachi: davron sultonov odamlar organizmida 600 ga yaqin skelet muskullari sanaladi. muskullar tizimi odamlar tanasining kattagina qismini tashkil etadi. yangi tug’ilgan chaqaloqda – 23 % 8 yoshda – 27 % 17-18 yoshda – 43-44 % muskullari yaxshi rivojlangan sportchilarda – 50 % ayrim muskullar bir xilda o’smaydi: emadigan bolalarda asosan qorin muskullari rivojlansa, keyinchalik chaynash muskullari rivojlanadi. bir yoshning oxiriga kelib bolaning siljishi, emaklashi va yurishining boshlanishi tufayli sezilarli darajada yelka va qo’l-oyoqlar muskullari o’sadi. tananing butun o’sish davrida muskullar massasi 35 martaga ortadi. jinsiy yetilish davrida (12-16 yosh) naysimon suyaklarning uzayishi bi...

This file contains 30 pages in PPTX format (5.4 MB). To download "tayanch – harakat apparatining yosh xususiyatlari va gigiyenasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tayanch – harakat apparatining … PPTX 30 pages Free download Telegram