litosfera va uni muxofazasi

PPTX 30 pages 6.1 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.1 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

мавзу “litosfera va uni muxofazasi” litosfera yerning qattiq qobig’i yunoncha “litos” tosh , “sphaira” shar yani tosh qoboq degan ma’noni anglatadi.litosferaga yer po’sti va mantiyaning yuqori qismi kiradi. yadro yerning markaziy qismi uning diametri 7000 km ga yaqin. mantiya yadroni o’rab turadigan tashqi qobig’i uning qalinligi 2900 km ga teng. mantiyni esa yer po’sti qoplagan .u yer qobiqlaridan eng qattig’i bo’lib qalinligi okianlar tagida 5 km dan baland tog’lar tagida esa 80 km gacha etadi.olimlarning tahmin qilishicha mantiya magni ,temir va qo’rg’oshindan iborat. yerning po’sti nimalardan tashkil topgan minerallar vulqon oynasi kremniy yashma bazalt angidrid oniks granit agat gneys foydali qazilmalar oltin olmos temir rudasi tosh ko’mir neft oshtuzi tabbiy gaz yer po’sti uch qavat tog’ jinslaridan iborat.birinchi qavatda asosan cho’kindi jinslar bo’ladi .ular quriqlikda va suvda jinslarning cho’kib o’tirib qolishidan hasil bo’ladi.ular gil , qum ,oxak tosh, bo’r jinslari bo’lib qatlam-qatlam holda yotadi. bu qatlamlar yerning o’tkan zamonlardagi tabiyati …

2 / 30

a hudud tagida bosim pasayib chuqurdagi moddalar suyuqlashib qaynoq jinsga aylanadi.uni magma deb deb ataladi. u yer yoriqlaridan yuqoriga ko’tariladi va yer yuzida oqib chiqadi. yer yuziga oqib chiqqan qaynoq suyuq modda lava deyiladi.lava asta sovib tepalik va tog’larni hosil qiladi. bunday tepa va tog’lar vulqonlar deb ataladi.vulqonlar otilganda yer qimirlaydi portlashlar ro’ beradi gumbirlagan ovozlar eshitiladi. ko’pchilikga yahshi ayyonki hozirgi davrda turli tuman sanoat korxonalari energetika tarmog’i va boshqa sohalarni xomashyo bilan taminlash maqsadida litosfera qaridan tabbiy gaz ,neft,ko’mir va boshqa har him madanli va madansiz minirallar qazib olinmoqda xuddi shuningdek yer osti suvlaridan ham jadal suratlarda foydalanilmoqda natijada nafaqat tabiiy manbalar zahiralarining kamayish hatto litosfera qatlamlari tarkibida har xil ko’rinish va hajmda bo’shliqlar paydo bo’lishi bilan yer qatlamlarining siljishi kuzatilmoqda. tuproq-quruqlikning yuqori qismi bo’lib,o’simliklar,hayvonlar, mikroarganizimlar va iqlim tasirida “ona” tog’ jinslaridan hosil bo’lgan.u biosferaning boshqa qisimlari bilan uzviy bog’langan muhim va murakkab tarkibiy qismi.tuproqda quyidagi asosiy komponentlar o’zaro …

3 / 30

umshatib va havo o’tishini yahshilaydi chivinga boyitadi.1 ua maydonda chuvalchanglar bir yil davomida 250-600 t gach tuproqni qayta ishlab berishi aniqlangan. agrаr ishlab chiqarishda keng qo’llaniladigan kimyoviy vositalardan katta bir guruhi pestitsidlar.dehqonchilik va chorvachilikda kasalliklar,zararkunandalar va begona o’tlarga qarshi , defoliatsiya (bargini to’kish) ,desikatsiya (quritish),biostimuliyatsiya kabi maqsdlarda foydalaniladigan turli kimyoviy moddalarni pestitsidlar deyiladi. pestitsidlarni qo’llash tufayli tuproqlar ularning qoldiqlari bilan ifloslanadilar.ifloslangan tuproqlarda yetishtirilgan maxsulot va oziqalardan juda oz miqdorda bo’lsa ham pestitsid qoldiqlarining bo’lishi inson va hayvonlar sog’lig’ga katta zarar yetkazadi. hozirgi paytda dunyoning ko’p mamlakatlarida dehqonchilikdan olinayotgan hosilning 40-60%, bazi xollarda 70 % gacha turli kimyoviy vositalarni , yani miniral o’g’itlar va pestitsidlarni qo’llash tufayli olinmoqda. hozirda biosfera uchun o’ta havfli chiqit moddalar litosfera tarkibiga joylashtirilmoqda litosferaga chiqarib tashlanayotgan chiqit moddalar miqdori bo’yicha bir qator ma’lumotlarni keltiramiz 20 asr oxirlarida faqat bir yilda 100 milion to’nnadan ortiq turli xil tarkibdagi qattiq chiqitlar hosil bo’lgan va atrof muhitga chiqarib tashlangan. …

4 / 30

5 / 30

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "litosfera va uni muxofazasi"

мавзу “litosfera va uni muxofazasi” litosfera yerning qattiq qobig’i yunoncha “litos” tosh , “sphaira” shar yani tosh qoboq degan ma’noni anglatadi.litosferaga yer po’sti va mantiyaning yuqori qismi kiradi. yadro yerning markaziy qismi uning diametri 7000 km ga yaqin. mantiya yadroni o’rab turadigan tashqi qobig’i uning qalinligi 2900 km ga teng. mantiyni esa yer po’sti qoplagan .u yer qobiqlaridan eng qattig’i bo’lib qalinligi okianlar tagida 5 km dan baland tog’lar tagida esa 80 km gacha etadi.olimlarning tahmin qilishicha mantiya magni ,temir va qo’rg’oshindan iborat. yerning po’sti nimalardan tashkil topgan minerallar vulqon oynasi kremniy yashma bazalt angidrid oniks granit agat gneys foydali qazilmalar oltin olmos temir rudasi tosh ko’mir neft oshtuzi tabbiy gaz yer po’sti uch qavat ...

This file contains 30 pages in PPTX format (6.1 MB). To download "litosfera va uni muxofazasi", click the Telegram button on the left.

Tags: litosfera va uni muxofazasi PPTX 30 pages Free download Telegram