mahmud g'aznaviy

PPTX 12 pages 686.9 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 686.9 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu: g‘aznaviylar davlati. mavzu: g‘aznaviylar davlati. madaminov jaloliddin reja: 1.davlatning paydo bo‘lishi. 2. siyosiy tuzulishi. 3. davlatning tanazzulga yuz tutushi. mahmud g'aznaviy abulqosim mahmud ibn sobuqtegin (967-1030) haqida to'xtaladigan bo'lsak u g'aznada tavallud topgan turkiy davlat arbobi va harbiy sarkarda. g'aznaviylar davlati hukmdori (998-1030). mahmud g'aznaviy sobuqteginning o'g'li bo'lib, yoshligida otasidan harbiy san'atni puxta egallagan. mahmud g'aznaviy hukmronligi davrida u tomonidan olib borilgan keng ko'lamdagi istilochilik siyosati natijasida 1186-yilgacha 200 yildan ortiq hukm surgan va faoliyatiga g'uriylar nuqta qo'ygan buyuk g'aznaviylar davlati barpo etildi. mahmud g'aznaviy hukmronligidagi yuksalish davrida g'aznaviylar davlatining chegaralari g'arbda va shimoli-g'arbda ray va isfaxon shaharlari hamda orol dengizi bilan birga g'arbiy erongacha cho'zilgan, janubi-sharqda hindistonning kattagina qismini o'z ichiga olgan edi. v.v.bartoldning ma'lumotlariga ko'ra, mahmud gaznaviy 999-yilning oktyabr-noyabr oylarida tantanali ravishda taxtga o'tirgan. boshqa tadqiqotchi k.e.bosvort esa bu voqea 998-yilda sodir bo'lgan deb ko'rsatadi. bu davrda mahmud g'aznaviy xalifa muqaddirdan xurosonni boshqarish uchun yorliq hamda "saltanat …

2 / 12

angda somoniy sarkardalarda bo'lgan foyiq va bektuzning birlashgan qo'shinini tor-mor qilganidan keyin butun xuroson uzil-kesil mahmudg'aznaviy qo'l ostida o'tdi devonlar (vazirliklar) ijroiya idoralari bo’lganligi o’z-o’zidan tushlunarli. manbalarda bunday devonlardan beshtasining nomi tilga olinadi; vazir devoni, yaьni bosh vazir devoni; harbiy ishlar devoni, deplomatik va boshqa rasmiy tadbirlar, xujjatlarni rasmiylashtirish, tuzish devoni; hisob-kitob, ya’ni moliya devoni; pochta-xabar devoni. mazkur devoklarning vazifalari haqida ilgari ham so’z yuritganimiz uchun bu borada yana to’xtalib o’tirmaymiz. garchi manbalarda mushriflik (davlat nazorati), muxtasiblik devonlari tmlga olinmasada, ammo shunday xizmatlar mavjudligidan ularning markaziy devonlari ham bo’lgan degan xulosa chiqadi (masalan, shahar mushrifi, viloyat mushrifi mansablari bo’lganligi aniq). viloyat boshlig’ini voliy deganlar va uni oliy hukmdor tayinlagan. viloyat ijroya boshqaruv ishlarini amid olib borgan. shahar boshlig’ini rais deb ataganlar. shahar miqiyosida shihna, qutvol (qal’a komendanti), sohibi devon (ma’muriy boshqaruvchi kabi amaldorlar ham faoliyat ko’rsatganlar. bilamizki, g’aznaviylar, ayniqsa, mahmud davrida qudratly qo’shinga ega bo’lganlar. oliy hukmdorlik hukmdorning o’z ixtiyorida …

3 / 12

’lib qolavergan. buning sababini quyidagicha tushuntirish mumkin. g’azkaviylar uchun xuddi o’zlari kabi kuchga to’lib turgan qoraxoniylar bilan munosabatlarini keskinlashtirishdan ko’ra xorazm va shimoliy hindistonni bo’ysundirish ham real, ham moddiy jihatdan ancha nafli edi. buni shundan ham bilib olsa bo’ladiki, mahmudning o’zi shimoliy hikdistonga bir necha marta harbiy yurish uyushtirgan, xorazmni bo’ysundirgan (1017 yili). shu maьnoda mahmud ko’proq uzoqni o’ylaydigan, mintaqadagi umumiy siyosiy vaziyatni yaxshi biladigan siyosatchi sifatida gavdalanadi g’aznaviylarning mintaqadan tashqaridagi aloqalari haqida so’z ketsa, arab xalifaligi bilan munosabatlar to’g’risida to’xtalishga to’g’ri keladi. g’aznaviylar shu zamonga kelib ilgarigi qudratini yo’qotgan xalifalik xurmatini o’rniga qo’yishga harakat qilganlar. zero, bu ularning manfaatlariga mos kelar edi. ya’ni, birinchidan, arab xalifaligi shunchalar zaif ediki, mintaqadagi biron-bir siyosiy sulola (masalan, qoraxoniylar, xorazmshohlar va g’aznaviylarning o’zlari ham) uni real qudrat sifatida tan olmasdi. demak, xalifalik tomonidan g’aznaviylarga qarshi harbiy xavf-xatar yo’q edi. marv yaqinidagi dandanakon jangi (1040-yil may)da masʼud gʻaznaviy qoʻshini saljuqiylardan yengilgach, gʻaznaviylar xurosonni butunlay …

4 / 12

iq, gʻaznaviylar movarounnahr va toxaristonga boʻlgan har qanday huquqlarini yoʻqotdilar. ularning hududi gʻazna viloyati va shimoliy hindistonning bir qismi (panjob va boshqalar) bilan cheklanib qoldi. bu hudud ham 12-asr boshlaridan boshlab asta-sekin qisqarib bordi. 12-asrning 60-yillarida gʻuriylar davlati gʻaznaviylarni shimoliy hindistonga butunlay siqib chiqardilar, poytaxt gʻaznadan lohurga koʻchirildi (1161). gʻuriylar davlati hukmdori gʻiyosiddin muhammad qoʻshini lahorni bosib olgach, gʻaznaviylar davlati butunlay tugatildi (1186). etiboringiz uchun raxmat image4.png image3.png image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image2.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mahmud g'aznaviy"

mavzu: g‘aznaviylar davlati. mavzu: g‘aznaviylar davlati. madaminov jaloliddin reja: 1.davlatning paydo bo‘lishi. 2. siyosiy tuzulishi. 3. davlatning tanazzulga yuz tutushi. mahmud g'aznaviy abulqosim mahmud ibn sobuqtegin (967-1030) haqida to'xtaladigan bo'lsak u g'aznada tavallud topgan turkiy davlat arbobi va harbiy sarkarda. g'aznaviylar davlati hukmdori (998-1030). mahmud g'aznaviy sobuqteginning o'g'li bo'lib, yoshligida otasidan harbiy san'atni puxta egallagan. mahmud g'aznaviy hukmronligi davrida u tomonidan olib borilgan keng ko'lamdagi istilochilik siyosati natijasida 1186-yilgacha 200 yildan ortiq hukm surgan va faoliyatiga g'uriylar nuqta qo'ygan buyuk g'aznaviylar davlati barpo etildi. mahmud g'aznaviy hukmronligidagi yuksalish davrida g'aznaviylar davlatining chegaralari g'ar...

This file contains 12 pages in PPTX format (686.9 KB). To download "mahmud g'aznaviy", click the Telegram button on the left.

Tags: mahmud g'aznaviy PPTX 12 pages Free download Telegram