"hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi"

PPTX 20 pages 38.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.0 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

фотоальбом namangan viloyati to’raqo’rg’on tuman xalq ta’limi bo’limiga qarashli 1-sonli umumiy o’rta ta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi latofat yulchiyevaning “hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi” mavzusida tayyorlagan na’munaviy videodarsi. hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi 2 organizmlarning tashqaridan qabul qilgan oziq moddalari ovqat hazm qilish sistemasida muayyan mexanik va kimyoviy o‘zgarishlarga uchraydi va o‘zlashtiriladi, ularning modda va energiya almashinuvi jarayonida ishtirok etishidan hosil bo‘lgan qoldiq moddalar ayirish organlari yordamida ajratib chiqariladi. bir hujayrali hayvonlarda moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan qoldiq moddalar va ortiqcha suv qisqaruvchi vakuolalar yordamida tashqariga chiqariladi. infuzoriyalilarda ayirish a’zosining tuzilishi biroz murakkablashgan, har bir qisqaruvchi vakuola - yig‘uvchi uzun naycha, pufakcha va chiqarish naychasidan iborat. ortiqcha suv va keraksiz moddalar yig‘uvchi naycha orqali vakuola pufakchasiga yig‘iladi. pufakcha devori qisqarib, chiqarish naychasi yordamida tashqariga chiqarib yuboriladi. bo‘shliqichlilarda maxsus ayirish a’zosi bo‘lmaydi. moddalar almashinuvining mahsulotlari entoderma qavati hujayralarining qisqaruvchi vakuolalari yordamida tana bo‘shlig‘iga, u yerdan tashqi muhitga chiqariladi. yassi chuvalchanglarda ayirish sistemasi protonefridiylar …

2 / 20

rish teshigi orqali tashqariga ochiladi. shaxsiy gigenaga rioya eting! halqali chuvalchanglarda har bir tana bo‘g‘imida bir juftdan metanefridiylar joylashgan. naychaning tana bo‘shlig‘ida turgan qismi voronkasimon kengaygan, kiprikli bo‘ladi. kipriklarning harakati tufayli keraksiz mahsulotlar voronkaga yig‘iladi va naychadan tashqariga chiqarib yuboriladi. 1 - kiprikchali voronka; 2 - kanal; 3 - siydik pufagi. molluskalarda ayirish sistemasi tasmasimon buyraklardan iborat. metanefridiylarning bir uchi yurak oldi bo‘lmasiga tutashishi qon tarkibidagi moddalar almashinuvining qoldiqlarini diffuziya natijasida ajratib olib, mantiya bo‘shlig‘iga chiqaradi. molluskalarda ayirish tizimi bilan qon aylanish o‘rtasida bog‘liqlik vujudga kelgan. qisqichbaqasimonlarda ayirish bir juft yashil bez va ularning naychalaridan iborat. bezlarning pufaksimon kengaygan uchi tana bo‘shlig‘ida joylashadi. naychalar esa kalta mo‘ylovlar asosida tashqariga ochiladi. 1 - yashil bezcha; 2 - kalavasimon kanal; 3 - siydik pufagi. o‘rgimchaksimonlar ayirish sistemasi bir juft shoxlangan malpigi naychalaridan iborat. malpigi naychalari ichak bo‘shlig‘iga ochiladi. ayirish mahsulotlari kristall holda orqa ichak orqali tashqariga chiqariladi. bu o‘rgimchaklarda suvni tejab sarflashiga …

3 / 20

i. 1 - tana bo‘shlig‘i; 2 - buyrak kesmasi; 3 - qon; 4 - kiprikchali voronka; 5 - nefron kapsulasi; 6 - ayirish kanalchasi yuqori darajada tuzilgan umurtqalilarda (qushlarda, sutemizuvchilarda) boshlang'ich buyrak va birlamchi buyraklar faqat embrional davrdagina bo'lib, keyin rudiment holga keladi. voyaga yetganda esa, ikkilamchi buyrakdan haqiqiy buyraklar hosil bo'ladi. ikkilamchi buyraklarning tana bo'shlig'idan aloqasi uzilib, qon aylanish sistemasi bilan bog'liqligi ortadi. 1 - tana bo‘shlig‘i; 2 - buyrak; 3 - qon; 4 - nefron kapsulasi; 5 - genle halqasi; 6 - kalavasimon kanalcha. 16 ayirish organlarining evolutsiyasida ayirish sathining kattalashishi, ayirish mahsulotlarini to‘la va tez chiqarib tashlash bilan birga suv va kerakli moddalarni organizmda saqlab qolishga imkon bergan. 17 odamlarda buyraklar ayirishdan tashqari, gomeostazni ta’minlashda, qon hajmini boshqarishda, qon bosimini me’yorida ushlashda, yog‘, oqsil, karbon suv va vitaminlar almashinuvida ham ishtirok etadi. uyga vazifa: jadvalni to’ldiring. 226-229 betdan mavzuga doir test va savollar tuzuing organizmlar ayirish organlaridagi …

4 / 20

"hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi" - Page 4

5 / 20

"hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi" - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi""

фотоальбом namangan viloyati to’raqo’rg’on tuman xalq ta’limi bo’limiga qarashli 1-sonli umumiy o’rta ta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi latofat yulchiyevaning “hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi” mavzusida tayyorlagan na’munaviy videodarsi. hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi 2 organizmlarning tashqaridan qabul qilgan oziq moddalari ovqat hazm qilish sistemasida muayyan mexanik va kimyoviy o‘zgarishlarga uchraydi va o‘zlashtiriladi, ularning modda va energiya almashinuvi jarayonida ishtirok etishidan hosil bo‘lgan qoldiq moddalar ayirish organlari yordamida ajratib chiqariladi. bir hujayrali hayvonlarda moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan qoldiq moddalar va ortiqcha suv qisqaruvchi vakuolalar yordamida tashqariga chiqariladi. infuzoriyalilarda ayirish ...

This file contains 20 pages in PPTX format (38.0 MB). To download ""hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "hayvonlarning ayirish organlar… PPTX 20 pages Free download Telegram