hayvonlarning nafas olish organlari evolutsiyasi

PPTX 39 стр. 5,1 МБ Бесплатная загрузка

39 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 39

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 39

презентация powerpoint mavzu: hayvonlarning nafas olish organlari evolutsiyasi biologiya 11-sinf 1-savol xordali hayvonlarda teri qanday qismlardan iborat? epidermis va dermadan 2-savol tog‘ayli baliqlar tanasining qaysi qismlari plakoid tanga-chalardan tuzilgan bo‘ladi? tanasi, og‘iz bo‘shlig‘i va uning shilliq qavati 3-savol qaysi hayvonlar guruhida epidermisning tashqi qavati muguzdan iborat tangachalar bilan qoplangan? sudralib yuruvchilarda 4-savol bo‘g‘imoyoqlilarda bo‘g‘imlarining harakati nima orqali ta’minlanadi? xitin qoplamiga birikkan muskullarning qisqarishi 5-savol xordali va umurtqali hayvonlar evolutsiyasidagi yirik aromorfoz nima hisoblanadi? 10 xordali hayvonlarda xorda, umurtqali hayvonlarda umurtqa pog‘onasining paydo bo‘lishi nafas olish barcha tirik organizmlarning hayoti uchun muhim jarayon sanaladi. tirik organizmlarning yashash muhiti anaerob (kislorodsiz) va aerob (kislorodli) bo‘lishi ma’lum. evolutsiya davomida dastlabki tirik organizmlar anaerob sharoitda yashagan, moddalar almashinuvining kislorodsiz parchalanish bosqichidagi kabi glikoliz va bijg‘ish natijasida hosil bo‘ladigan kam miqdordagi energiya hisobiga yashagan. atmosferada kislorod miqdorining ortishi kislorod bilan nafas oluvchi organizm-larning paydo bo‘lishiga sabab bo‘ldi. kislorod bilan nafas olish hisobiga moddalarning oxirigacha parchalanishi …

2 / 39

plazmada, yuksak umurtqasizlarda esa alohida hujayralarda joylashadi. xordalilarda bunday vazifani qonning shaklli elementlaridan biri - eritrotsitlar tarkibidagi gemoglobin bajaradi. evolutsiyada dastlabki nafas olish a’zosi ko‘p tukli halqali chuvalchang-larda paydo bo‘lgan. ularning bosh qismidagi maxsus o‘simta oziq moddalarni tutish va nafas olish vazifasini bajargan. dengizlarda yashaydigan molluskalar jabralari yordamida, qorinoyoqli molluska-larning ayrim vakillari esa o‘pkasi yordamida kislorodni qabul qiladi. bo‘g‘imoyoqlilardan qisqichbaqasi-monlarda nafas olish organi jabra, hasharotlarda traxeyalar va o‘rgimchak-simonlarda o‘pka va traxeyalardan iborat. mayda qisqichbaqasimonlarda maxsus nafas olish a’zosi yo‘q. ularda xitin qoplami yupqa bo‘lib, nafas olish tana yuzasi orqali amalga oshadi. boshskeletsizlarda halqum devorining ikki yonida jabra yoriqlari joylashgan. jabra yoriqlari jabra oldi bo‘shlig‘iga ochilib, unga kirgan suv maxsus teshik orqali tashqariga chiqarib yuboriladi. baliqlarda jabra yoriqlari devorlarida kapillar qon tomirlarga ega bo‘lgan jabra yaproqlari paydo bo‘ladi. baliqlarda jabra yoriqlari soni kamaygan bo‘lsa-da, lekin nafas olish sathi kapillarlar to‘ri hisobiga kengayadi. panjaqanotli baliqlarda oxirgi jabra yoylari orqa tomonidan suzgich pufagi …

3 / 39

k-simon, ko‘p sonli ichki katakchalarga va katta nafas olish yuzasiga ega. lekin ularda bronx-lar shoxlanmaydi. nafas olishi, asosan, qovurg‘alararo va qorin muskullarining qisqa-rishi hisobiga sodir bo‘ladi. qushlar o‘pkasi yaxshi rivojlangan. ularning o‘pkasida bronxlar tarmoqla-nib, bronxiolalar bilan tugaydi. qushlar uchishga moslashganligi sababli, o‘pkasining ikkilamchi bronxlari oxirlari havo xalta-chalarini hosil qiladi. havo xaltachalari mushaklar orasiga, teri ostiga va suyak bo‘shliqlariga yetib boradi. uchish vaqtida bu xaltachalar havo bilan to‘lib, tana vaznini yengillashtiradi. bundan tashqari, havo xalta-chalaridagi atmosfera havosi nafas chiqarayotganda o‘pka-dan o‘tib, qonni ikkinchi marta kislorod bilan ta’minlaydi. sutemizuvchilarda nafas yo‘llari kiprik-chali epiteliy bilan qoplangan. ular ovqat hazm qilish sistema-sidan to‘liq ajralgan va faqat halqum qismida kesishadi. bronxlar ko‘p marta tarmoqlanib, bronxiolalar va alveolalar o‘pka pufakchalari bilan tugaydi. alveolalar devori bir qavat epiteliydan iborat bo‘lib, kapillarlar to‘ri bilan o‘ralgan. ular hisobiga gaz almashinuvi sathi kengayadi. ko‘krak bo‘shlig‘i qorin bo‘shlig‘i-dan diafragma bilan ajralib turadi. shunday qilib, umurtqalilarning nafas olish sistemasi ularning yashash muhitiga …

4 / 39

hayvonlarning nafas olish organlari evolutsiyasi - Page 4

5 / 39

hayvonlarning nafas olish organlari evolutsiyasi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 39 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hayvonlarning nafas olish organlari evolutsiyasi"

презентация powerpoint mavzu: hayvonlarning nafas olish organlari evolutsiyasi biologiya 11-sinf 1-savol xordali hayvonlarda teri qanday qismlardan iborat? epidermis va dermadan 2-savol tog‘ayli baliqlar tanasining qaysi qismlari plakoid tanga-chalardan tuzilgan bo‘ladi? tanasi, og‘iz bo‘shlig‘i va uning shilliq qavati 3-savol qaysi hayvonlar guruhida epidermisning tashqi qavati muguzdan iborat tangachalar bilan qoplangan? sudralib yuruvchilarda 4-savol bo‘g‘imoyoqlilarda bo‘g‘imlarining harakati nima orqali ta’minlanadi? xitin qoplamiga birikkan muskullarning qisqarishi 5-savol xordali va umurtqali hayvonlar evolutsiyasidagi yirik aromorfoz nima hisoblanadi? 10 xordali hayvonlarda xorda, umurtqali hayvonlarda umurtqa pog‘onasining paydo bo‘lishi nafas olish barcha tirik organizmlarning ha...

Этот файл содержит 39 стр. в формате PPTX (5,1 МБ). Чтобы скачать "hayvonlarning nafas olish organlari evolutsiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hayvonlarning nafas olish organ… PPTX 39 стр. Бесплатная загрузка Telegram