avtomatik boshqarish tizimi elementlariga ta`rif

PPTX 18 pages 1.6 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

avtomatik boshqarish tizimi elementlariga ta`rif “boshqarish sistemalari elementlari va qurilmalari” fanidan “avtomatik boshqarish tizimi elementlariga ta`rif” mavzusidagi slaydi bajardi: 41sj-22 tja guruhi talabasi g`iyosova nozima o`zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti energo-mexanika fakulteti avtomatik boshqarish tizimi elementlariga ta`rif reja: boshqarish to`g`risida tushuncha. avtomatik boshqarish tizimlari. mantiqiy elementlardan tuzilgan abt. fan va texnikaning rivojlanishi uning turli tarmoqlardagi avtomatikaning kirib kelishiga sababchi bo‘ldi. avtomatlashtirilgan tizimlarning keng tadbiq etilishi va muvaffaqiyatli qo‘llanilishi esa yuqori darajada nazariy bilimlarga ega bo‘lgan mutaxassislarni tayyorlash yo‘li bilangina amalga oishirilishi mumkin. tavsiya etilayotgan ma'ruzalar kursi “avtomatik boshqarish nazariyasi” fani bo‘yicha o‘quv dasturiga mos holda tayyorlangan bo‘lib, texnika oliy o‘quv yurtlaridagi “elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalar” yo‘nalishlarida o‘qiydigan talabalar uchun mo‘ljallangan. ushbu ma’ruzalar kursi quyidagi masalalrni qamrab olgan: elektr mexanik ob'yektlarni avtomatik boshqaruv tizimlarini ifodalovchi matemetik modellarni tuzish va avtomatik boshqaruv tizim tarkibidagi andozaviy bo‘g‘inlarining statik va dinamik xarakteristikalarining …

2 / 18

teristikalari, ularning turg‘unligi sintez masalalari va korreksiya qiluvchi bo‘g‘inlarni tanlash, nochiziqli impuls tizimlar bo‘yicha yo‘nalish profiliga mos bilimlar darajasini ta’minlashdir. o‘quv fani o‘quv rejasida rejalashtirilgan umumkasbiy (elektrotexnikaning nazariy asoslari, elektr yuritma asoslari, emt modellashtirish) fanlarini bilishga asoslanadi xamda ixtisoslik fanlarini o‘zlashtirishda asos vazifasini o‘taydi. ushbu o‘quv fani avtomatik boshqarish nazariyasi bo‘yicha ixtisoslik fanlarini o‘zlashtirishda asos bo‘lib xizmat qiladi. xxi asr xalq xo‘jaligining barcha sohalariga kirib borib, o‘zining mustahkam o‘rnini egallagan avtomatika bu bir fan va texnikaning yo‘nalishi bo‘lib, o‘z ichiga avtomatik boshqarishning nazariyotini va amaliyotini hamda avtomatik tizimlarini tuzilishi qonuniyatlarini va u asoslagan texnik jihozlarni oladi. avtomatika yuqori darajadagi aniqlikda texnologik jarayonlarni amalga oshirishni ta’minlash bilan bir qatorda mehnat unumdorligini sezilarli darajada oshiradi, ishchi-xizmatchi xodimlarning sonini kamaytiradi, jarayonlarni effektivligini ko‘taradi, ishlab chiqariladigan mahsulot sifatini yaxshilaydi va eng muhimi, inson oyog‘i etishi qiyin bo‘lgan erlarda (atom ishlab chiqarishda, fazoda, va h.k) kerakli ish jarayonlarini amalga oshira oladi. mashina va agregatlar ishlab …

3 / 18

shqarish to‘g‘risida tushuncha. boshqarish nazariyasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. bordiyu, texnik qurilmaning ish jarayonini xarakteristikalovchi kattaliklar ish jarayonida belgilangan qiymatlaridan sezilarli darajada og‘sa, unday hollarda qurilma sozlovchi yoki boshqaruvchi a’zolari bilan ta’minlanadi. sozlovchi a’zo yordamida bir xilda o‘zgartirmay yoki kerakli tarzda o‘zgartirib chiqishdagi o‘zgaruvchini sozlaydi yoki boshqaradi. bunday texnik qurilmalar sozlovchi yoki boshqaruvchi ob’ektlar deb ataladilar. avtomatik sozlash deb mashina va apparatlarda inson ishtirokisiz qandaydir fizik kattalikni belgilangan bir xil qiymatda ushlab turishga aytiladi. bunday avtomatik tizimlar uchun eng xislatli narsa shuki, ularda mavjud bo‘lgan qo‘zg‘atuvchi ta'sirlarni tizim juda minimal xatolikka erishguncha dahlsizlashtirish lozim. avtomatik boshqarish deb mashina va apparatlarda inson ishtirokisiz qandaydir fizik kattalikni belgilangan qonuniyat asosida o‘zgartirib turishga aytiladi. bu tizimlar uchun eng xislatli narsa qandaydir berilayotgan ta'sirlarning o‘zgarishi chiqishdagi parametrni o‘zgarishda aniq aks etish lozimligidir. ob'ektga boshqaruvchi ta'sirning oldindan belgilab qo‘yishlar bo‘yicha shakllanishi boshqarish yoki sozlashning qonuni (boshqarish algoritmi) deb ataladi. chiziqli va egri chiziqli boshqarish …

4 / 18

atiga qaytmaydi. dahlsiz ob’ektlarda tashqi ta’sir to‘xtagandan so‘ng ixtiyoriy qandaydir muvozanat holati o‘rin olib, u dastlabki muvozanat holatidan farq qiladi va keltirilgan ta’sirlarga bog‘liq bo‘ladi. yana shuni aytib o‘tish joizki, bir ob’ekt bir paytning o‘zida ham turg‘un, ham noturg‘un va ham xarakterlovchi daxlsiz holatlarda bo‘lishi mumkin. maslan, asinxron elektr dvigateli aylanish tezligiga nisbatan sirpanishning kritik qiymatidan kichik birliklarida turg‘un, katta qiymatlarida noturg‘un bo‘lishi mumkin. agar boshqariluvchi o‘zgaruvchi sifatida chiqishdagi valning burchak og‘ishi olinsa, dvigatel daxlsiz ob’ekt hisoblanadi. amalda sozlash va boshqarish masalalarining turli xil muammolari uchraydi. ayrim qurilmalarning normal ishlashi chiqishdagi o‘zgaruvchining bir hil qiymatlari bilan aniqlanadi. masalan, elektr generatorlarda kuchlanish va chastota energiya iste’moli o‘zgarganda ham bir xilda qolishi kerak. bu erda sozlashdagi muammo shundan iboratki, sozlovchi a’zolarga ta’sir qilish yo‘li bilan ob’ekt ishining har qanday bo‘lishi mumkin bo‘lgan rejimlarida chiqishdagi o‘zgaruvchini belgilangan qiymatlarda ushlab turish kerak bo‘ladi. sozlovchi ob’ektlar sifati misol qilib quyidagilarni kelitirishimiz mumkin: gidravlik xovuz; bunda …

5 / 18

ellarni sozlash bo‘yicha m.tolle (1905), u.trinsk (1919), issiqlik va bug‘ kuch qurilmalarida-t.shteyn (1926), g.vonsh (1930), yu.g.kornilov va v.d.piven (1930 yillar), bug‘ turbinalarida a.v.sheglyaev (1933), turli ishlab chiqarish jarayonlarida – v.oppelt (1939) va hokazolar ma’lum bir ishlarni bajardilar. keyinchaliq ya’ni 1932 yilga kelib x.naykvistning turg‘unlik mezoni, a.v.mixaylovning “sozlash nazariyotida garmonik usullar” (1938) nomli maqolasi yuzaga kelib oxirgisidan turg‘unlikni, ya’ni barqarorlikni tahlil qilishda chastotali usullar maqsada muvofiq ekanligi ko‘rsatib o‘tildi. 1946 y. ga kelib g.bode va l.mak – kol logarifmik chastotali xarakteristikalarini trapetsiyalar yig‘indisi bilan approksimirovat qilishni tavsiya etadi. g.braun, a.holl, d.kempell, g.chestnast, v.v.solodovnikovlar tizimlarini hisoblash va sintez qilishning chastotali usullarini ishlab chiqib yakunlanadilar. 40-50 yillarga kelib egri chiziqli tizimlar nazariyoti asoslari ishlab chiqila boshladi. bu muammo egri chiziqlilik bilan bog‘liq masalalar uchun yagona matematik apparat yo‘qligi uchun bir muncha qiyinchiliklarga duch keldi. egri chiziqli analitik xarakteristikanoma tizimlarini barqarorligini tadqiqot qilishda eng muhim yo‘nalishlar biri a.a.lyapunovning (1896) ishlarida o‘z aksini topgan bo‘lsa, …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avtomatik boshqarish tizimi elementlariga ta`rif"

avtomatik boshqarish tizimi elementlariga ta`rif “boshqarish sistemalari elementlari va qurilmalari” fanidan “avtomatik boshqarish tizimi elementlariga ta`rif” mavzusidagi slaydi bajardi: 41sj-22 tja guruhi talabasi g`iyosova nozima o`zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti energo-mexanika fakulteti avtomatik boshqarish tizimi elementlariga ta`rif reja: boshqarish to`g`risida tushuncha. avtomatik boshqarish tizimlari. mantiqiy elementlardan tuzilgan abt. fan va texnikaning rivojlanishi uning turli tarmoqlardagi avtomatikaning kirib kelishiga sababchi bo‘ldi. avtomatlashtirilgan tizimlarning keng tadbiq etilishi va muvaffaqiyatli qo‘llanilishi esa yuqori darajada nazariy bilimlarga ega bo‘lgan mutaxassislarni...

This file contains 18 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "avtomatik boshqarish tizimi elementlariga ta`rif", click the Telegram button on the left.

Tags: avtomatik boshqarish tizimi ele… PPTX 18 pages Free download Telegram