uglevodlar almashinuvi

PPTX 26 pages 1016.7 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1016.7 KB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

слайд 1 1-mavzu: uglevodlar almashinuvi reja 1. uglevodlarning hazm bo`lishi. uglevodlarning oshqozon- ichak yolida hazm bo`lishi va sorilishi. 2. glikogenning biosintezi va uni sarf qilinish regulyatsiyasi. 3. glikoliz, glikogenoliz. uglevodlarning aerob oksidlanishi, pentozafosfat sikli. krebs sikli. barcha tirik organizmlarning muhim tarkibiy qismi uglevodlar bo‘lib, hayvon va o‘simliklarning hayot faoliyatida muhim ahamiyatga ega. uglevodlar oziq modda sifatida eng muhim ahamiyati osonlik bilan parchalanib, hayotiy jarayonlarning borishi uchun zarur energiya manbai hisoblanadi. hayvon organizmining nafas olish jarayonida uglevodlarning umumiy oksidlanish reaksiyasi quyidagicha: c6h12o6  6co2 + 6h2o + 686 kkal. o‘simliklarda uglevodlar suv va karbonat holda quyosh nuri ishtirokida fotosintez jarayonida sintezlanadi. fotosintez. quyosh nuri ta’sirida o‘simliklarning yashil barglarida karbonat angidrid bilan suvdan murakkab organik birikmalar hosil bo‘lishi fotosintez deb ataladi. fotosintez quyidagi tenglama bilan ifodalanadi: yorug‘lik 6h2o + 6co2 xlorofill c6h12o6 + 6o2 fotosintez muhim biologik jarayon bo‘lib, yer yuzasidagi hayotning asosini tashkil etadi. yashil o‘simliklar fototrof organizmlar hisoblanadi. ular hujayradagi …

2 / 26

ganik birikma —> organik birikma h2 gidroksil ionlar ya’ni oh esa o‘zining elektronini boshqa molekulalariga beradi va erkin radikalga aylanadi. radikallar o‘zaro qo‘shilib, suv va molekulyar kislorod hosil qiladi. 40h o2+2h2o shunday qilib, fotosintez jarayonida hosil bo‘ladigan va atmosferani boyitadigan molekulyar kislorod manbai suv hisoblanadi. quyosh energiyasi nafaqat suvni parchalashga balki fosfat kislota va adf dan atf larni hosil qilishga ham sarflanadi bu juda samarali jarayon: xloroplastlarda kislorodni ishtirokisiz, shu o‘simlik mitoxondriyalariga nisbatan 30 marta ko‘p atf sintezlanadi. shu yo‘l bilan karbonat angidridni biriktirish jarayoni uchun energiya to‘planadi. bu reaksiyalarda atf va vodorodni ko‘chiruvchi organik birikmalardagi vodorod ishtirok etadi. fotosintez jarayonining umumiy reaksiyasini shartli ravishda ikkiga: yorug‘da boradigan reaksiyalarga, ya’ni fotokimyoviy reaksiyalar va yorug‘lik talab qilmaydigan reaksiyalar bo‘lish mumkin. bu har ikkala reaksiya ham xloroplastlar strukturasiga bog‘liq. karbonat angidridni o‘zlashtirish bilan bog‘liq bo‘lgan va yorug‘lik talab qilmaydigan reaksiyalar xloroplastlarning stroma qismida boradi. fotokimyoviy reaksiyalar va ular bilan bog‘liq bo‘lgan elektronlarning …

3 / 26

iyalarda muhim ahamiyatga ega. shuning uchun arnon nadf.h2 bilan atfni o‘zlashtiruvchi omil (assimilyasion omil) deb atagan. yorug‘da boradigan fotosintez reaksiyalarida nadf.h2 va atf hosil bo‘lishi bilan bir vaqtda molekulyar kislorod ham ajralib chiqadi. xill reaksiyasi. 1937 yili r.xill ajratib olingan xloroplastlarda elektronlarning ma’lum akseptorlari ishtirokida kislorod ajralib chiqishini tajribada aniqlangan. u elektronlarning akseptori sifatida temirning kompleks tuzlaridan foydalangan. bu reaksiyada uch valentli temir qaytarilib, ikki valentli temirga aylanadi. yorug‘liq 2h2o + 4fe+++ xloroplast 4fe++ +o2 + 2h2+ bu reaksiya xill reaksiyasi yoki xloroplastlar reaksiyasi deyiladi. xill o‘z tajribalarida co2 dan oksidlovchi kofaktor sifatida foydalana olmagan va bu reaksiyada co2 ishtirok etmaydi, degan xulosa kelgan. 1956 yilda arnon nishonlangan atomlaridan foydalanib, xloroplastlarda co2 o‘zlashtiradigan maxsus fermentativ apparat mavjudligini hosil bo‘lgan mahsulotlarga qarab aniqlagan. bu reaksiyalarda u bir qator kofaktorlardan foydalanib, uning qaytarilishi xloroplastlardagi maxsus ferment – fotosintetik nikotinamiddikleotidreduktazaning (nadf) ishtirok etishini aniqladi: yorug‘lik nadf+ + h2o xloroplast nadf.h2 + ½o2 shunday …

4 / 26

iroq uglevodlarning tirik organizmlarda bajaradigan vazifasi faqat ularga energiya yetkazib berish bilan chegaralanib qolmaydi. ularning parchalanishida bir qator oraliq birikmalar hosil bo‘lib, bu birikmalar tirik organizmlarda uchraydigan boshqa organik moddalarning asosini tashkil etadigan yog‘ kislotalar, aminokislotalar va boshqa birlamchi mahsulotlar manbai hamdir. uglevodlarning hazm bo‘lishi va so‘rilishi. suvda yaxshi eriydigan oddiy qandar - monosaxaridlargina oldin parchalanmasdan turib, ichak devori orqali qonga so‘riladi. qolgan ovqat uglevodlari hazm yo‘lida glikozid bog‘lar gidrolizini katalizlovchi fermentlar-glikozidazalar ta’siri bilan monosaxaridlarga parchalanadi. kraxmal og‘iz bo‘shlig‘ida hazm bo‘la boshlaydi: so‘lakda 1,4-glikozid bog‘larni parchalaydigan amilaza ta’sirida qisman parchalanadi. kraxmal asosan ingichka ichakda hazm bo‘ladi, ingichka ichakka amilaza me’da osti bezi shirasi tarkibidan tushib turadi. maltoza, izomaltoza, laktoza va saxaroza alohida glikozidazalar-maltaza, izomaltaza, laktaza va saxaraza ta’sirida gidrolizlanadi. bu fermentlar ichak hujayralarida sintezlanadi, lekin ichak yo‘liga ajralib chiqmaydi: disaxaridlar ichak hujayralarining ichida gidrolizlanadi. uglevodlarning butunlay hazm bo‘lishidan hosil bo‘lgan mahsulotlar - glyukoza, galaktoza va fruktoza ichak hujayralari orqali qonga …

5 / 26

qsiz yoki kislorodsiz parchalanish bo‘lib, hujayra sitoplazmasida amalga oshiriladi. u anaerob nafas olish (glikoliz) yoki achish deb ham yuritiladi. «achish» atamasi odatda o‘simlik yoki mikroorganizmlarning hujayralarida kechadigan jarayonlarga nisbatan qo‘laniladi. bu bosqichda moddalaming fermentlar ishtirokida parchalanishi yana davom etadi. masalan, mushaklarda anaerob nafas olish tufayli glyukoza molekulasi 2 molekula sut kislotasigacha parchalanadi. glyukozaning parchalanish reaksiyalarida fosfat kislota va adf ishtirok etib, ulardan parchalanish natijasida ajralgan energiya hisobiga atf molekulalari hosil bo‘ladi. achitqi zamburug‘larida glyukoza molekulasi kilorodsiz sharoitda etil spirti va karbonat angidridgacha parchalanadi. bu jarayon: spirtli achish deb yuritiladi. boshqa mikroorganizmlarda glikoliz jarayoni aseton, asetat kislota va boshqalarni hosil qilish bilan tugaydi. barcha hollarda glikoliz reaksiyalari bir molekula glyukozaning parchalanishi 2 molekula atf ni hosil qilish bilan boradi. glyukozaning kislorodsiz sharoitda sut kislotagacha parchalanishi tufayli ajralib chiqayotgan energiyaning 40% i atf tarkibida to‘planadi, qolgani esa issiqlik energiyasi sifatida tarqalib ketadi. energiya almashinuvining uchinchi bosqichi — aerob nafas olish yoki kislorodli …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlar almashinuvi"

слайд 1 1-mavzu: uglevodlar almashinuvi reja 1. uglevodlarning hazm bo`lishi. uglevodlarning oshqozon- ichak yolida hazm bo`lishi va sorilishi. 2. glikogenning biosintezi va uni sarf qilinish regulyatsiyasi. 3. glikoliz, glikogenoliz. uglevodlarning aerob oksidlanishi, pentozafosfat sikli. krebs sikli. barcha tirik organizmlarning muhim tarkibiy qismi uglevodlar bo‘lib, hayvon va o‘simliklarning hayot faoliyatida muhim ahamiyatga ega. uglevodlar oziq modda sifatida eng muhim ahamiyati osonlik bilan parchalanib, hayotiy jarayonlarning borishi uchun zarur energiya manbai hisoblanadi. hayvon organizmining nafas olish jarayonida uglevodlarning umumiy oksidlanish reaksiyasi quyidagicha: c6h12o6  6co2 + 6h2o + 686 kkal. o‘simliklarda uglevodlar suv va karbonat holda quyosh nuri ishtirokida foto...

This file contains 26 pages in PPTX format (1016.7 KB). To download "uglevodlar almashinuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlar almashinuvi PPTX 26 pages Free download Telegram