uglevodlar almashinuvi patofiziologiyasi

DOCX 5 pages 50.1 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 50.1 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

“patologiya” fanidan o’quv uslubiy majmua uglevodlar almashinuvi patofiziologiyasi. 14-mavzu. uglevodlar almashinuvi patofiziologiyasi. reja: 1. uglevod almashinuvi boshkarilishi tugrisida tushunchalar. 2. insulin va kontrinsulyar gormonlarining biologik ta’siri. 3. uglevod almashinuvi buzilishining asosiy kurinishlari. 4. tajribada giper- va gipoglikemiya, glyukozuriya xolatini olish. karbonsuvlarning ahamiyati. 1. miqdor jihatidan karbonsuvlar oziq-ovqatlarning asosiy qismini tashkil etadi va insonning va kundalik energiyaga bo’lgan ehtiyojini 2/3 talabini qondiradi. 2. karbonsuvlar oqsillar, yog’lar, nuklein kislotalar, kofermentlar va boshqalar bilan reaksiyaga kirishib, organizmga zarur bo’lgan yangi moddalarni (masalan, glyukoprotedlar, mukopolisaharidlar va h.k. kabi murakkab, hayot uchun zarur moddalarning) sintezi uchun sarflanadi. 3. nuklein kislotalar - dnk, rnk larning tarkibiy qismi bo’lmish riboza va dizoksiribozalarning hosil bo’lishida qatnashadi. glyukoza pentoz yo’li bilan parchalansa riboza-5-fosfat va nadf hosil bo’ladi. 4. karbonsuvlar turli biologik, fiziologik hamda morfologik mohiyatga ega bo’lgan gumoral moddalarni, gormonlarning hosil bo’lishi, hujayralarning tuzilishi va hatto qon gruppalarini farqlanishi, immunologik javoblar, tizimlar, a’zolar, to’qima va hujayralarning morfofunksional xususiyatlarini belgilashda …

2 / 5

atga aylanadi. ana shu glyukoza-6-fosfatni 18% glikogen sintezi uchun sarflanadi, 55% esa glikolitik oksidlaninshga (krebs sikli orqali ) duch qiladi, 2% to’g’ridan-to’g’ri pentozafosfat siklida ishlatiladi, 18% esa glyukoza-6-fosfataza ta’sirida yana glyukozaga aylanadi. jigarning ahamiyati. v.porta da boshqa qon tomirlariga nisbatan glyukozaning miqdori 5-6 barobar ko’p bo’ladi. jigarda glikogenning hosil bo’lishi zaruriyatga qarab uni parchalanib, glyukoza sifatida hujayralarga yetkazilishi. qonda qand miqdorini bir me’yorda ushlab turuvchi asosiy organdir. muskul to’qimasida glyukozadan glikogen sintez bo’ladi. glikogen parchalanganda qonda glyukoza miqdori oshmaydi, chunki muskullarda glyukoza-6 fosfataza yo’q. bu erda glyukoza pentoza bilan ham almashinmaydi. yog’ to’qimasida uglevodlardan pirouzum kislotasi, atsetil koa orqali yog’ kislotalari hosil bo’ladi. chunki bu erda 5% uglevodlar pentoza yo’li bilan almashinadi. qonda glyukoza kamaysa lipoliz kuchayib qonga yog’ kislotalari tushib energetik extiyojini qoplaydi. nerv yo’llari bilan. har qanday psixoemotsional o’zgarishlar, og’rik, stresslar giperglikemiyaga olib keladi. endokrin boshqarilishi a) insulin, organizmda glyukokinaza hamda jigarda glyukozo-6-fosfat reaksiyalarini, glyukozaning qondagi hujayralarga o’tishini, …

3 / 5

kemiyani chaqiradi. shu bilan birga xuddi insulinga o’xshab glyukozaning hujayralarga kirishining tezlashtiradi. glikogenolitik, glyukoneogenetik, likolitik va insulin-stimullovchi effekti bor. v) glyukokortikoidlar glikogenning glikolitik parchalanishi va glikoneogenez jarayonini tezlashtiradi, shu tufayli insulin ta’sirida nisbatan qarshi ta’sir ko’rsatadi. g) adrenalin glikogenolizni kuchaytirib, glikogen fosforilaza faoliyatini orttirib, giperglikemiyani keltirib chiqaradi. u ham insulinga antogonist hisoblanadi. d) tiroksin jigarda glikogenning parchalanishi tezlashtiradi, kislorod bilan bog’liq oksidlanish va fosforlanish jarayonini buzadi, giperglikemiya keltirib chiqaradi, u glyukokortikoidlarning sinergisti-ko’makdoshi hisoblanadi. karbonsuvlar almashinuvini ko’rsatkichlari 1. qonda qandni miqdori. normada 3,35-5,55 mmol/l. 2. siydikda qandni paydo bo’lishi. bu buyrak bo’sag’asidan (3 - mmol/l) yuqori bo’lsa. 3. karbonsuvlarga nisbatan tolerantlik (chidamlilik yoki "beparvolik") ni tekshirish orqali bilish mumkin. buning uchun "qand yuklamasi", ya’ni tekshirilayotganga qandning (100 g qand 100-200ml suv-choydagi) eritmasi ichiriladi va ayni vaqtda ham qonda ham siydikda ma’lum vaqt ( 2-3 soat ) ichida uning miqdori tekshirilib boriladi. karbonsuvlarga bo’lgan tolerantlik haqida glikozuriyasiz qabul qilish mumkin, maksimal qand …

4 / 5

g’ yoki oqsillar xisobiga bo’ladi. korbonsuvlarni to’qimalarda parchalanishini bosqichlari: - anaerob, kislorodsiz o’tadi va sut va pirouzum kislotalari hosil bo’ladi; - aerob, bunda bir tomondan karbonsuvlar parchalanib co2b2h2o hosil bo’ladi. ikkinchidan bir qism sut kislotasidan glikogen resintez bo’ladi. metabolizmga glyukoza-6-fosfat uchraydi. geksokinaza glyukoza ----------> g-6-f. atf g-6-fni taqdiri: - 2% pentoz yo’li bilan oksidlanadi, - 18% glikogenga aylanadi, - 55% glikolizga uchraydi, - 25% qaytatdan glyukozaga aylanadi. 1gmol glyukozadan: - anaerob yo’l bilan oksidlansa 32,6 kkal energiya hosil bo’ladi, - aerob yo’l bilan oksidlansa 675-680 kkal energiya hosil bo’ladi. karbonsuvlar almashinuvi buzilganda giper- yoki gipoglikemiyalar kuzatiladi. 4. qandni egri chizig’ini aniqlash. buning uchun ertalab qand yuklamasi beriladi va har 30 minutda qonda qand miqdori aniqlanib undan egri chiziq tuziladi. giperglikemiya va glikozuriya turlarni. 1. alimentar giperglikemiya va glikozuriya. 2. nerv sistemasini ko’zg’alishini kuchayishi natijasida yuzaga keladigan (mas., klod bernar tajribasida jarohatlanish, shishlar, qon quyilishi, yallig’lanish jarayoni, narkotik moddalar va h.k.ta’sirida) …

5 / 5

li uning ma’lum bir miqdorini qondan hujayraga o’tishiga olib keladi. qand miqdorini kamayishi-gipoglikemiya-insulin ko’p ishlab chiqarilganda (mas., insulinomada) tashqaridan insulin ortiqcha kiritilganda, gipotalamusning ba’zi o’smalarida, jigarning shikastlanishlarida, jismoniy og’ir mehnat bajarilgandan so’ng, addison kasalligida va h.k.da kuzatilishi mumkin. gipoglikemiyada quyidagi o’zgarishlar yuzaga keladi: gipo- hatto adinamiya, ochlik hissiyoti, titrash, qaltirash, nerv sistemasi faoliyatini buzilishiga bog’liq turli alomatlar va nihoyat gipoglikemik koma. agar qonda qandning miqdori 2 barobar kamaysa, ya’ni 1,66-2,55 mmol’/l kam bo’lsa, koma (uyquchanlik) kelib chiqadi. eksperimentda qandli diabetning modelini quyidagi yo’llar bilan chaqirish mumkin: 1. oshqozon osti bezini butunlay (ekstirpatsiya)yoxud uning langergans orolchalariga tegishli qismini (b-hujayralarining asosiy joylashgan qismini) olib tashlash yo’li bilan. 2. organizmga alloksan yuborish orqali. alloksan glyutationdagi sulufgidril gruppalarini bog’lab, ularga bog’liq fermentlar faoliyatini tormozlanadi va v-hujayralar halok bo’ladi. 3. ditizon yuboriganda. ma’lumki, insulin rux bilan birikma-kompleks hosil qilib, granula ko’rinishida jamg’arma sifatida bezning o’zida to’planadi. ditizon esa ruxni biriktirib olgani uchun insulin depoda yig’ilmaydi. …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlar almashinuvi patofiziologiyasi"

“patologiya” fanidan o’quv uslubiy majmua uglevodlar almashinuvi patofiziologiyasi. 14-mavzu. uglevodlar almashinuvi patofiziologiyasi. reja: 1. uglevod almashinuvi boshkarilishi tugrisida tushunchalar. 2. insulin va kontrinsulyar gormonlarining biologik ta’siri. 3. uglevod almashinuvi buzilishining asosiy kurinishlari. 4. tajribada giper- va gipoglikemiya, glyukozuriya xolatini olish. karbonsuvlarning ahamiyati. 1. miqdor jihatidan karbonsuvlar oziq-ovqatlarning asosiy qismini tashkil etadi va insonning va kundalik energiyaga bo’lgan ehtiyojini 2/3 talabini qondiradi. 2. karbonsuvlar oqsillar, yog’lar, nuklein kislotalar, kofermentlar va boshqalar bilan reaksiyaga kirishib, organizmga zarur bo’lgan yangi moddalarni (masalan, glyukoprotedlar, mukopolisaharidlar va h.k. kabi murakkab, hayot...

This file contains 5 pages in DOCX format (50.1 KB). To download "uglevodlar almashinuvi patofiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlar almashinuvi patofizi… DOCX 5 pages Free download Telegram