siyosiy konfliktlarining dinamikasi

PDF 8 pages 352.3 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 352.3 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1 7 - mavzu. siyosiy konfliktlarning dinamikasi reja: 1.siyosiy konfliktlarning turlari. 2.siyosiy konfliktlar dinamikasi. 3. siyosiy konfliktlarning asosiy bosqichlari. siyosiy konfliktlar ijtimoiy voqea sifatida butun siyosiy sohani, ichki va tashqi siyosatni, davlatni, siyosiy partiyalar va ijtimoiy harakatlarni, ijtimoiy va etnik guruhlarni, davlatlararo va xalqaro munosabatlarni qamrab oladi. siyosiy sohaning murakkabligi va ko‘p qirraliligini hisobga olganda, konfliktlarni o‘ziga xosligidan kelib chiqib tasniflash (klassifikatsiyalash) ham ko‘p qirrali bo‘ladi. odatda, konfliktlar quyidagicha farqlanadi: - namoyon bo‘lish xususiyati va ko‘lami bo‘yicha: ichki siyosatda yoki tashqi siyosatda (xalqaro) kuzatilayotganiga qarab. - ijtimoiy qamrab olingan makoni va uning oqibatlariga qarab: mahalliy, mintaqaviy, mintaqalararo va global. - me’yoriy-huquqiy tartibga solish xususiyatiga ko‘ra: institutsional va institutsional bo‘lmagan; - tashkiliy darajasiga qarab: ichki partiyaviy, partiyalararo, davlat boshqaruv apparati doirasida, institutlararo: hokimiyat (hukumat) va muxolifat o‘rtasida, markaziy, mintaqaviy va mahalliy davlat hokimiyati organlari o‘rtasidagi; - tartibga solish imkoniyatlariga ko‘ra: imkoni mavjud yoki imkonsiz; - vaqt davomiyligiga qarab: qisqa, o‘rta va …

2 / 8

lar to‘qnashuviga ajratiladi. manfaatlar to‘qnashuvi ratsional xususiyatga ega. bunda konflikt ishtirokchilarining maqsadi hokimiyat, boylik, maqom va mansab, qadriyatlarga egalik qilishga qaratilgan bo‘ladi. qadriyatlar to‘qnashuvi ratsional va irratsional xususiyatga ega bo‘lishi mumkin. shuning uchun unda kuchli affektiv komponent mavjudligi sababli tartibga solish va boshqarish qiyinchilik tug‘diradi. qadriyatlar to‘qnashuvi e’tiqodlar va qadriyatlar tizimining hamma har xil tasavvurda bo‘lishi tufayli yuzaga keladi. bunday qarama-qarshiliklarning manbalari ijtimoiy ideallar, diniy va mafkuraviy qadriyatlardan kelib chiqadi. ular siyosiy madaniyatlar to‘qnashuvi shaklida ham bo‘lishi mumkin, ya’ni turli siyosiy qadriyatlarning rivojlanish maqsadlariga oid qarashlarining xilma- xilligidadir. qadriyatlar komponentlari zamonaviy dunyoda millatlararo va konfessiyalararo konfliktlarning eng muhim tarkibiy qismidir. ichki siyosiy konfliktlar suveren davlat hududida yuzaga kelsa, o‘sha davlatning normalari bilan tartibga solinadi. xalqaro konfliktlar xalqaro huquq normalari bilan tartibga solinadi. ular, xususan, urishayotgan tomonlarga moddiy va harbiy yordam ko‘rsatishni taqiqlaydi, ammo konflikt ishtirokchilariga gumanitar yordam ko‘rsatishga ruxsat beradi. ichki konfliktlar fuqarolar urushiga aylanib ketishi mumkin, bu urushga, masalan, …

3 / 8

moiy guruhlarning ma’lum bir asosda bo‘linishi boshlanganida ko‘rishimiz mumkin. konfliktning boshlanishi ochiq va yashirin shakllarda davom etadi. yashirin bosqich hissiy va ijtimoiy keskinlikning kuchayishi bilan tasniflanadi. ijtimoiy keskinlik aholining obyektiv iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy hayotga bo‘lgan ijtimoiy-psixologik reaksiyasidir. ommaviy kayfiyat norozilik, xavotir hissi, vaziyatning yomonlashishiga sababchi bo‘lgan shaxslarni qidirish, ularni dushman qiyofasida ko‘rish, vaziyatning bo‘lg‘usi rivojlanishi haqidagi optimistik yoki pessimistik prognozlar bilan belgilanadi va ko‘plab mish-mishlar paydo bo‘lishiga olib keladi. ijtimoiy (sotsial) keskinlik ommaviy xatti-harakatlar darajasida ham namoyon bo‘ladi. fuqarolarning mutasaddi idoralarga murojaatlari, radikal chiqishlari va harakatlari ko‘paymoqda. ushbu bosqichda qarama-qarshiliklarni tushunish va hal qilish mumkin bo‘ladi; agar mavjud muammolar o‘z vaqtida hal etilmasa, konfliktning boshlanish davri ochiq bosqichga o‘tadi. vaziyatning keyingi rivojlanish bosqichi sabr-toqat kabi psixologik omillarga bog‘liq bo‘ladi. bu o‘ziga xos noqulay sharoitlarni his etishning chegarasi bo‘lib, ushbu bosqichdan o‘tgandan so‘ng odamlar vaziyatni ziddiyat sifatida qabul qiladi va bunga qarshi choralar ko‘rishni boshlaydi. konfliktning ochiq bosqichi ijtimoiy keskinlikning …

4 / 8

ning hukumatga bo‘ysunmasligi va boshqalar. konfliktga, qoida tariqasida, insident sabab bo‘lishi mumkin. siyosiy insident siyosiy konfliktni rivojlantirishga qaratilgan muayyan harakatdir. insident maqsadli ravishda rejalashtirilgan yoki tasodifan sodir bo‘lishi mumkin. insident konfliktli munosabatlar va g‘oyalarning o‘sishiga olib keladi, konfliktning rivojlanish jarayonini baholashning obyektivligi, ma’lumotlarni tanlab foydalanish imkoniyatini pasaytiradi. omma ongida dushman qiyofasi bo‘rttirib ko‘rsatiladi, dushman haqida soxta stereotiplar shakllanadi, oppozitsion oavga bosim o‘tkazish boshlanadi. oqibatda jamiyat siyosiy jarayonlarining faqat “oq va qora rangda” idrok etiladigan, jamoatchilik ongida soddalashtirilgan tasviri o‘rnatiladi. siyosiy konfliktlarning rivojlanish dinamikasida o‘ziga xos maqsadli to‘qnashuvlar ham mavjud bo‘lib, ulardan biri siyosiy tizimni yoki siyosiy yo‘nalishni tubdan o‘zgartirish maqsadini ko‘zlaydigan siyosiy to‘qnashuvlardir. amalga oshirilayotgan siyosatning samarasizligi aholining hokimiyatga bo‘lgan ishonchini butunlay yo‘qotishiga olib kelishi mumkin. masalan, 80-yillarning oxirlarida jamiyat va hokimiyat o‘rtasidagi qarama-qarshilikning namoyon bo‘lishi sssr konstitusiyasining 6-moddasini bekor qilish harakati bo‘lib, u jamiyatning yetakchi kuchi maqomini kpssga tegishli qilishdan iborat bo‘lgan. bunday konfliktlarni hal qilishning konstitusiyaviy yo‘li keyingi …

5 / 8

. muxolifat kuchlari (masalan, 1980-yillarning oxiri va 1980-yillardagi sssrdagi rejim inqirozi). bu inqirozlar ommaviy itoatsizlik harakatlari, miting va namoyishlar bilan kechadi yoki mavjud siyosiy tuzumni o‘zgartirishga qaratilgan tartibsizliklar va inqiloblar ko‘rinishida namoyon bo‘ladi. siyosat sohasidagi ehtiyojlar to‘qnashuvi hokimiyatning o‘zini o‘zi tashkil etish muammosi — demokratiya, avtoritarizm yoki totalitarizm bilan belgilanadi. u siyosiy amaliyot va axloq o‘rtasidagi konflikt shaklida ham namoyon bo‘lishi mumkin. manfaatlar to‘qnashuvi esa ijobiy narsaning o‘ziga emas, balki ushbu foyda olish imkoniyatini ta’minlaydigan ijtimoiy pozitsiyani o‘zgartirishga qaratilgan. qadriyatlarni taqsimlash tizimini qonunlar yordamida tartibga soluvchi va mustahkamlovchi hokimiyat tizimi bo‘lgani uchun ijtimoiy manfaatlardagi tafovut bir-birini istisno qiluvchi siyosiy manfaatlarga aylanishi mumkin. qadriyatlar to‘qnashuvi e’tiqodlar tizimining nomuvofiqligidan kelib chiqadi. bu qarama-qarshiliklarning manbalari ijtimoiy ideallar, diniy va mafkuraviy qadriyatlardir. u siyosiy madaniyatlar to‘qnashuvi shaklida harakat qilishi mumkin, ya’ni turli siyosiy qadriyatlar va rivojlanish maqsadlarining qarashlari sifatida. qadriyat komponenti zamonaviy dunyoda millatlararo va konfessiyalararo konfliktlarning eng muhim tarkibiy qismidir. institutsional va institutsional …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siyosiy konfliktlarining dinamikasi"

1 7 - mavzu. siyosiy konfliktlarning dinamikasi reja: 1.siyosiy konfliktlarning turlari. 2.siyosiy konfliktlar dinamikasi. 3. siyosiy konfliktlarning asosiy bosqichlari. siyosiy konfliktlar ijtimoiy voqea sifatida butun siyosiy sohani, ichki va tashqi siyosatni, davlatni, siyosiy partiyalar va ijtimoiy harakatlarni, ijtimoiy va etnik guruhlarni, davlatlararo va xalqaro munosabatlarni qamrab oladi. siyosiy sohaning murakkabligi va ko‘p qirraliligini hisobga olganda, konfliktlarni o‘ziga xosligidan kelib chiqib tasniflash (klassifikatsiyalash) ham ko‘p qirrali bo‘ladi. odatda, konfliktlar quyidagicha farqlanadi: - namoyon bo‘lish xususiyati va ko‘lami bo‘yicha: ichki siyosatda yoki tashqi siyosatda (xalqaro) kuzatilayotganiga qarab. - ijtimoiy qamrab olingan makoni va uning oqibatlariga qara...

This file contains 8 pages in PDF format (352.3 KB). To download "siyosiy konfliktlarining dinamikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: siyosiy konfliktlarining dinami… PDF 8 pages Free download Telegram