o'zbek tilida ko’chirish qoidalari

PPTX 15 стр. 1,5 МБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

o'zbek tilining asosiy imlo qoidalari: bo'g'in ko'chirish va ajratib yozish mustaqil ishi mavzu: o'zbek tilida ko’chirish qoidalari reja: 1. o'zbek tilining asosiy imlo-qoidalariga umumiy tasnif. 2.bo'g'in ko'chirish qoidalari. o'zbek tili- bizning ona tilimiz va milliy g'ururimizdir. til – bоy tаriximiz, hаyotbаxsh qаdriyatlаrimiz, din-u diyonаtimiz, xаlqimizgа xоs dunyoqаrаshni ko‘rsаtuvchi ko‘zgu, аjdоdlаr mеrоsini аvlоdlаrgа yеtkаzuvchi vоsitаdir. shuning uchun hаm o‘z tilini yo‘qоtgаn millаt o‘zligidаn mаhrum bo‘lаdi, mа'nаviy inqirоzgа uchrаydi. til – millаtning аsоsiy bеlgilаridаn, dаvlаt mustаqilligining аsоsiy rаmzlаridаn biri. til mаvjud ekаn, millаt mаngu yashаydi; tilning tirikligi, аytish mumkinki, millаtning, xаlqning mаvjudligidir. dеmаkki, o‘zbеk tilining tirikligi – o‘zbеk millаtining mаvjudligi, dаvlаt tili esа o‘zbеk dаvlаtchiligining bоrligidаn dаlоlаtdir. muhtaram prezidentimizning: “har birimiz davlat tiliga bo‘lgan e’tiborni mustaqillikka bo‘lgan e’tibor deb, davlat tiliga ehtirom va sadoqatni ona vatanga ehtirom va sadoqat deb bilishimiz, shunday qarashni hayotimiz qoidasiga aylantirishimiz kerak” degan fikrlari barchamizdan ona tilimizga, urf-odat va qadriyatlarimizga hurmat, vatanga bo‘lgan mehrimizni amaliy faoliyatda namoyon …

2 / 15

p-qop, ming-ming (ming-minglab), bitta-bitta (bitta-bittalab), baland-baland, chopa-chopa, ishlay-ishlay, yaqin-yaqinlargacha, hamma-hammasi, uy-uyiga, ich-ichidan kabi. eslatma: juft so‘zdan qo‘shimcha yordamida yasalgan so‘zlar ham chiziqcha bilan yoziladi: baxt-saodatli, xayr-xo‘shlashmoq kabi; juft so‘z qismlari orasida -u (-yu) bog‘lovchisi kelsa, undan oldin chiziqcha qo‘yiladi va juft so‘z qismlari ajratib yoziladi: do‘st-u dushman (do‘st-dushman), kecha-yu kunduz (kecha-kunduz) kabi; yetakchi va ko‘makchi fe’l bir xil shaklda bo‘lsa, chiziqcha bilan yoziladi: yozdi-oldi, borasan-qo‘yasan, uxlabman-qolibman kabi. belgini kuchaytiruvchi qip-qizil, yam-yashil, dum-dumaloq, kuppa-kunduzi, to‘ppa-to‘g‘ri, bab-baravar kabi so‘z shakllari chiziqcha bilan yoziladi . so‘zning -ma, ba- yordamida birlashgan qismlari chiziqcha bilan yoziladi: ko‘chama-ko‘cha, uyma-uy, rang-barang, dam-badam kabi. lekin mustaqil ishlatilmaydigan qism qatnashsa, bunday so‘zlar qo‘shib yoziladi. ro‘baro‘, darbadar kabi. rus tilidan aynan yoki so‘zma-so‘z tarjima qilish yo‘li bilan olingan so‘zlar asliga muvofiq chiziqcha bilan yoziladi: unter-ofitser, kilovatt-soat kabi. -chi, -a (ya), -ku, -u (-yu), -da, -e, -ey (-yey) yuklamalari chiziqcha bilan yoziladi: sen-chi, boraylik-chi, sen-a, kutaman-a, bola-ya, mingta-ya, keldi-ku, kelgan-u, yaxshi-yu, …

3 / 15

g‘inli so‘zning oldingi satrga sig‘may qolgan qismi keyingi satrga bo‘g‘inlab ko‘chiriladi to‘q-son, si-fatli, sifat-li, pax-takor, paxta-kor kabi. tutuq belgisi oldingi bo‘g‘inda qoldiriladi. va’-da, ma’-rifat, mash’-al, in’om kabi. so‘zning bosh yoki oxirgi bo‘g‘ini bir harfdan iborat bo‘lsa, ular quyidagicha ko‘chiriladi: so‘z boshidagi bir harfdan iborat bo‘g‘in yolg‘iz o‘zi oldingi satrda qoldirilmaydi: a-badiy emas, aba-diy, e-shikdan emas, eshik-dan kabi; so‘z oxiridagi bir harfdan iborat bo‘g‘in yolg‘iz o‘zi keyingi satrga ko‘chirilmaydi: mudofa-a emas, mudo-faa, matba-a emas, mat-baa kabi. 3. o‘zlashma so‘zlarning bo‘g‘inlari chegarasida kelgan ikki yoki undan ortiq undosh quyidagicha ko‘chiriladi: ikki undosh kelsa, ular keyingi satrga birgalikda ko‘chiriladi diagramma, mono-grafiya kabi; uch undosh kelsa, birinchi undosh oldingi satrda qoldirilib, qolgan ikki undosh keyingi satrga ko‘chiriladi: silin-drik kabi. bir tovushni ko‘rsatuvchi harflar birikmasi (sh, ch, ng) birgalikda ko‘chiriladi: pe-shayvon, pe-shona, mai-shat, pi-choq, bi-chiq-chi, si-ngil, dengiz kabi. 4. bosh harflardan yoki bo‘g‘inga teng qism va bosh harfdan iborat qisqartmalar, shuningdek ko‘p xonali raqamlar satrdan …

4 / 15

olgan qismi keyingi satrga bo`g`inlab ko`chiriladi: sha-har, chu-moli, chumo-li, meh-natkash, mehnat-kash kabi. tutuq belgisi oldingi bo`g`inda qoldiriladi: ra’-no, mas’-ul, in’-om kabi. ko`p bo`g`inli so`zning oldingi satrga sig`may qolgan qismi keyingi satrga bo`g`inlab ko`chiriladi: to`q-son, si-fatli, sifat-li, pax-ta-kor, paxtakor kabi. tutuq belgisi oldingi bo`g`inda qoldiriladi: va`-da, ma`-rifat, mash`-al, in`-om kabi. so`zning bosh yoki oxirgi bo`g`ini bir harfdan iborat bo`lsa, ular quyidagicha ko`chiriladi: 1) so`z boshidagi bir harfdan iborat bo`g`in yolg`iz o`zi oldingi satrda qoldirilmaydi: a-badiy emas, aba-diy, e-shikdan emas, eshik-dan kabi; 2) so`z oxiridagi bir harfdan iborat bo`g`in yolg`iz o`zi keyingi satrga ko`chirilmaydi: mudofa-a emas, mudo-faa, matba-a emas, mat-baa kabi. o`zlashma so`zlarning bo`g`inlari chegarasida kelgan ikki yoki undan ortiq undosh quyidagicha ko`chiriladi: 1) ikki undosh yonma-yon kelsa, ular keyingi satrga birgalikda ko`chiriladi: dia-gramma, mono-grafiya kabi. 2) uch undosh yonma-yon kelsa, birinchi undosh oldingi satrda qoldirilib, qolgan ikki undosh keyingi satrga ko`chiriladi: silin-drik kabi. bir tovushni ko`rsatuvchi harflar birikmasi (sh, ch, ng) …

5 / 15

ari tomonidan ongli ravishda kelishilgan holda yaratiladi. bu me'yorlarning amal qilishi maxsus imlo qoidalari bilan tasdiqlandi. ayniqsa yozma nutqda bu qoidalarni bilish majburiydir. foydalanilgan adabiyotlar: 1. aminov m., madvaliyev a., mahkamov n., mahmudov n. ish yuritish. – toshkent, 2000. 2. boltayev m. lotin yozuviga asoslangan yangi o‘zbek alifbosi va imlosi. internetdagi manzili: www.samdu.uz.files/web/index.htm. 3. davlat tilida ish yuritish, hujjatchilik va atamashunoslik. uslubiy qo‘llanma. tuzuvchi: boltayev m. – samarqand: samdu, 2007. 5. mahmudov n. va bosh. ish yuritish asoslari. – toshkent: o‘zme davlat ilmiy nashriyoti, 2006. image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'zbek tilida ko’chirish qoidalari"

o'zbek tilining asosiy imlo qoidalari: bo'g'in ko'chirish va ajratib yozish mustaqil ishi mavzu: o'zbek tilida ko’chirish qoidalari reja: 1. o'zbek tilining asosiy imlo-qoidalariga umumiy tasnif. 2.bo'g'in ko'chirish qoidalari. o'zbek tili- bizning ona tilimiz va milliy g'ururimizdir. til – bоy tаriximiz, hаyotbаxsh qаdriyatlаrimiz, din-u diyonаtimiz, xаlqimizgа xоs dunyoqаrаshni ko‘rsаtuvchi ko‘zgu, аjdоdlаr mеrоsini аvlоdlаrgа yеtkаzuvchi vоsitаdir. shuning uchun hаm o‘z tilini yo‘qоtgаn millаt o‘zligidаn mаhrum bo‘lаdi, mа'nаviy inqirоzgа uchrаydi. til – millаtning аsоsiy bеlgilаridаn, dаvlаt mustаqilligining аsоsiy rаmzlаridаn biri. til mаvjud ekаn, millаt mаngu yashаydi; tilning tirikligi, аytish mumkinki, millаtning, xаlqning mаvjudligidir. dеmаkki, o‘zbеk tilining tirikligi – o‘zbеk...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (1,5 МБ). Чтобы скачать "o'zbek tilida ko’chirish qoidalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'zbek tilida ko’chirish qoidal… PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram