tilshunoslikning tadqiqot metodlari umumiy va xususiy metodlari

PPTX 8 sahifa 86,2 KB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 86,2 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

tilshumoslokning tadqiqot metodlari umumiy va xususiy metodlari tilshunoslikning tadqiqot metodlari umumiy va xususiy metodlari metodologiya yunoncha methodos “tadqiqot usuli” va logos “ta’limot” so‘zlaridan olingan hamda fanning tadqiqot usullari haqidagi ta’limotdir. metodologiya bilish faoliyati yo‘llari haqidagi ta’limot sifatida har qanday fan nazariyasi va amaliyotida katta ahamiyatga ega. u tadqiqot manbaini qanday tushunish, uni o‘rganishga qanday yondashish, qaysi usullarni qo‘llash, tadqiqot ob’ekti yuzasidan umumiy nazariy, amaliy, mantiqiy yoki tavsifiy bilimlar hosil qilish haqidagi ta’limot bo‘lib, umumilmiy va xususiy fanlar metodlari o‘rtasidagi uzviy munosabatni ko‘rsatadi. shundan kelib chiqqan holda, bilish usullari ham umumiy va xususiy bo‘ladi. umuman bilish usuli falsafiy tizimga xos bilish tamoyillarini ifodalab, tabiat, jamiyat, tafakkurning umumiy qonuniyatlari haqidagi ta’limot sanaladi. umumiy metodologiya falsafiy bilish metodining muayyan fan doirasida konkret qo‘llanishi, xususiy metodologiya esa u yoki bu fan tarmog‘iga xos tadqiqot metodlari haqidagi ta’limotdir. umummetodologik tamoyillar turli fanlar bergan ma’lumotlarni umumlashtirish asosida vujudga keladi. aytib o‘tilganidek, har bir fanning o‘z maxsus …

2 / 8

gilik  tadqiqot predmeti va ob’ektini tanlash  tadqiqot metodologiyasi va metodlarini tanlash. har bir metod esa o‘z ichida kuzatish, dalillarni to‘plash, ularni o‘rganish, qiyoslash, chog‘ishtirish, fikrlarni umumlashtirish, anketa so‘rovnoma va tajriba- sinov o‘tkazish, natijalarni statistik tahlil qilish, xulosalash kabi usullarni qamrab oladi. demak, tadqiqot ishi tadqiqot maqsadini aniqlash va fan yo‘nalishiga mos umumilmiy metodologiyani tanlashdan boshlanadi. jumladan, tilshunoslik sohasida ham tadqiqot ishining nazariy (filologik) yoki amaliy (metodik) yo‘nalishda olib borilishi maqsadi tadqiqot ishining keyingi barcha bosqichlarini belgilab beradi. tadqiqot metodlarni tanlashda ham yana bir muhim jihatga e’tibor qaratish zarur. ma’lumki, til ijtimoiy-tarixiy hodisa, shundan kelib chiqib, tadqiqot ishi diaxron yoki sinxron planda o‘rganilishi mumkin. ularning har biri esa o‘z tadqiqot metodlariga ega. tilshunoslikning diaxron tadqiqot metodlari vaqt, zamon belgisi, ya’ni qo‘llanishiga ko‘ra uzoq o‘tmish bilan bog‘lanishi bilan tavsiflanadi. ularga tasviriy, qiyosiy-tarixiy, chog‘ishtirish, tarixiy-qiyosiy, tipologik metodlari kiradi. tavsifiy metod bu metod jahon tilshunosligining eng qadimiy va dastlabki yetakchi metodi hisoblanib, …

3 / 8

a yaratmoqdalar. tavsifiy metodda tadqiq qilish jarayoni quyidagi 2 bosqichda olib boriladi: i bosqich - komponent tahlil bo‘lib, unda matn gaplarga, gaplar so‘zlarga, so‘zlar morfemalarga, morfemalar esa fonemalarga ajratilib tahlil qilinadi. komponent tahlil metodi so‘z ma’nosini tarkibiy qismlarga – komponentlar (semalar)ga ajratish, har bir semaning so‘z ma’nosi - semema tarkibidagi ahamiyati, o‘rni, imkonini aniqlash, ishlatilish doirasini belgilash bilan shug‘ullanadi. komponent tahlil qilish metodi orqali so‘z ma’nosi mantiqan zaruriy bo‘laklarga – komponentlarga ajratiladi, ajratilgan bo‘laklarning har biri alohida o‘rganilib, ularning so‘z ma’nosi tarkibidagi “quvvati”, nutqda qanday vazifa bajarishi o‘rganiladi. sema va sememalarning o‘zaro bog‘liqligi butun va bo‘lak nuqtai nazaridan baholanadi. ii bosqich - kontekstual tahlilda komponent tahlil bosqichida olingan ma’lumotlar muayyan guruhlarga umumlashtiriladi. ushbu tahlillar til birliklarining tildagi vazifasi, tuzilishi, qo‘llanishi kabilarni tavsiflashga, ilmiy izohlashga, umumlashma xulosalar chiqarishga xizmat qiladi. bunda ijtimoiy- sotsiologik, talaffuz-akustik, fanlararo tahlil, distributiv tahlil usullaridan foydalaniladi. image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 8

tilshunoslikning tadqiqot metodlari umumiy va xususiy metodlari - Page 4

5 / 8

tilshunoslikning tadqiqot metodlari umumiy va xususiy metodlari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tilshunoslikning tadqiqot metodlari umumiy va xususiy metodlari" haqida

tilshumoslokning tadqiqot metodlari umumiy va xususiy metodlari tilshunoslikning tadqiqot metodlari umumiy va xususiy metodlari metodologiya yunoncha methodos “tadqiqot usuli” va logos “ta’limot” so‘zlaridan olingan hamda fanning tadqiqot usullari haqidagi ta’limotdir. metodologiya bilish faoliyati yo‘llari haqidagi ta’limot sifatida har qanday fan nazariyasi va amaliyotida katta ahamiyatga ega. u tadqiqot manbaini qanday tushunish, uni o‘rganishga qanday yondashish, qaysi usullarni qo‘llash, tadqiqot ob’ekti yuzasidan umumiy nazariy, amaliy, mantiqiy yoki tavsifiy bilimlar hosil qilish haqidagi ta’limot bo‘lib, umumilmiy va xususiy fanlar metodlari o‘rtasidagi uzviy munosabatni ko‘rsatadi. shundan kelib chiqqan holda, bilish usullari ham umumiy va xususiy bo‘ladi. umuman bilish usuli fals...

Bu fayl PPTX formatida 8 sahifadan iborat (86,2 KB). "tilshunoslikning tadqiqot metodlari umumiy va xususiy metodlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tilshunoslikning tadqiqot metod… PPTX 8 sahifa Bepul yuklash Telegram