yangi bosqichdagi o`zbek dramaturgiyasi

DOC 59,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1662626186.doc αζαρ yangi bosqichdagi o`zbek dramaturgiyasi reja: 1. xalqni ma`naviy qondirishda dramaturgiyaning o`rni. 2. so`nggi davr o`zbek dramaturgiyasida sotsialistik tuzum illatlarining fosh qilinishi. 3. so`nggi yillar o`zbek dramaturgiyasida ma`naviy-axloqiy masalalarning yangicha yo`nalishda, yangicha tafakkur bilan yoritilishi. 4. komediyalarda hayotdagi illatlar va nuqsonlarga nisbatan murosasozlikning ortishi. zamon bilan hamnafas bo`lishda, xalqimizning ma`naviy talablarini qondirishda dramaturgiya zimmasiga, uning so`z va sahna san`atlari bilan aloqador xosiyalariga muvofiq, alohida g`oyaviy- estetik vazifalar yuklangan. ma`lumki, adabiyot va san`atning gullab yashnashi jamiyatning ma`naviy barkamolligi, muhit soglomligiga bog`liq, ma`naviy sog`lom muhitni yaratishda adabiyot va san`atning roli beqiyosdir. ijodkor hayot haqiqatini qanchalik to`g`ri anglay olsa, muammolar mohiyatini to`g`ri ochib bersa, uning asarlari xalqqa shunchalik ma`naviy naf keltiradi. bu borada dramaturgiya ham alohida rol o`ynaydi. o`zbek dramaturgiyasida o`.umarbekov, sh.boshbekov, m.boboyev, a.ibrohimovning asarlari alohida urin tutadi. ularning dramalarida sovet tuzumidagi o`zbek voqeligining muayyan tomonlari dramatik yo`sinda badiiy talqin qilingan. o`lmas umarbekovning dramalarida kommunistik mafkura hukmron davrda ham istiqlol ma`naviyati, axloqqa …
2
sa otasiz, onasi qumri opa voyaga yetkazgan yolg`iz farzand. sobir bo`lsa uzoq yillar ichki ishlar sohasida samarali va halol mehnat qilgan va nafaqaga chiqqan shokir sultonovning kamtorona oilasi farzandi. taqdir ularni institutda uchrashtirgan, ular orasida ramzning qo`li baland, qayerga cho`zsa yetadi. sobir va farhod ham uning ta`siriga tushib qolgan. kunlardan birida fojia sodir bo`ladi. ramz otgan miltiq o`qi ko`chadan ketayetgan odamning umriga zavol bo`ladk. xuddi shu fojia uch oilaning bir - biridan ayrib turuvchi ma`naviy ahloqiy qarashlarini muhokama qilishga, dramatik talqinga va umumlashtirishga asos beradi. pirovardi fojianing zamini ochilib, professor to`laganovning o`gli ramz o`z gunohini bo`yniga olib: «endi qilmayman, dada, - deganida ota o`g`liga qarata: «dard bo`ladi. yaramaslar. itdan tarqaganlar. xuliganlar. banditlar. - deb haqorat qiladi. shunda ramzning onasi barchin opa «endi qilmaydi, dadasi, rahm qiling» deb iltimos qiladi. gazablangan ota jahl ustida oilada gazak olib kelgan ma`naviy-axloqiy nopoklikning sir-asrorini ochib tashlaydi. to`laganov: «rahm qilingmish? shu nonko`r, shu tekinxo`rga-ya. odam …
3
a halol, mehnatsevar, birovning haqidan qo`rqadigan, to`gri so`z nuroniy chol. yolg`iz farzandidan ajrab qolgan ota, qishloqqa vrachlik qilish uchun kelgan no`monjon ismli yigitni o`z farzandi singari mehr qo`yib frontga jo`natadi, u ketayotib otaga ikkita qo`y olib beradi. yillar o`tib qo`ylarning soni t5?rt yuztaga yetadi. urush tugasa ham asrandi o`gildan darak bo`lmaydi, to`rt yuzta qo`yni «qiyomat qarz»ni o`z egasiga topshirish sulaymon otaning tinchini, oromini oladi, psixologik tasvirning birksnchi bosqichi ruhiy vaziyat yaratildi. shundan so`ng, bosh qahramon qator ruhiy -kechinmalarni boshidan kechiradi. qo`ylarning egasiga topshirysh hissi, zebining vasiyatini ado etish mas`uliyati dramada ruhiy tasvirni yuzaga kelishiga asos bo`ladi. «zebi xola: no`monjonga atab oldim buniyam, sulaymon ota», - obbo , san-ey. yaxshi-yaxshi. -zebo xola - siz bo`lsangiz, kimmiz unga deysiz. urushdan keyin kelaman degan, sizlar bilan turaman degan. kelmasa. . . kelmasa. . . sizni kimga tashlab ketaman? huvillagan hovlida bir o`zingiz.» muallif inson qalbidagi e`zozlanishi zarur bo`lgan qirralarni topgan. sulaymon ota uchun …
4
tiyelmay yig`layotgan bosh qahramonga «o`zingizni bosing» deb buyruq beradi. o`zini yig`idan to`xtatolmagan ota «qanday bosay, o`g`lim?! o`ttiz yil kutdim seni, yo`lingda ko`zlarim to`rt bo`ldi. ko`rmay o`lib ketamanmi qo`rquvdim, zebi xolangga o`xshab. - zebi xola kim? -sulaymo* ota: - ko`zing aytib turibdi, qo`rqib ketding. qo`rqma. qari bo`lsat^. ham, hali birovga tashvishim tushgani yo`q. esingdami, urushge ketayotganingda menga ikkita qo`y tashlab ketuvding. nazarov: - qo`y?. sulaymon ota; -ha. ikkita hisori qo`y. nazarov: -e, bo`ldi, bo`ddi. esimga tushdi. xo`sh?. sulaymon ota: - shu qo`ylar to`rt yuztaga yetdi. nazarov: - to`rt yuzta?». qo`ylarning daragini eshitgan no`monjon endi butunlay o`zgaradi, «obbo otaxon-ey. . . obbo siz-ey! qo`ylar hech xayolimga kelgani yo`q. lekin ana boraman, mana boraman bilan vaqt o`tib ketarkan, shuncha yil o`tib ketibdi. lekin baribir borardim. sizni bir ko`rib kelardim.» qo`ylarning to`rt yuztaga yetganligini eshitgan no`monjon otaga soxta iltifot qilishiga utadi. no`monjon: - ota! to`xtang!. sulaymon ota: - men senga ota emasman, o`sha o`ttiz …
5
r buyumda nimadir yetishmaydi. eshik deraza romlari yarmi bo`yalgan, qolganining rangi o`chib ketgan, yog`och karovatning bitta og`i yo`q. o`rnigag`isht terib qo`yilgan, ko`rpa yostiqlarga yamoq tushgan, piyolalarning labi o`chgan yoki chegaralangan, choynakning jumragiga tunika kiygizilgan va hakoza». keltirilgan remarkadan bosh qahramonning yashash sharoiti, uy jihozlarining ko`rimsizligi, tunu kun mehnat qilsa ham yaxshi yashamaganligining guvohi bo`lamiz. holat tasviri remrkasida bosh qahramon faoliyatidagi holat tasvirlanadi. bu remarkani bosh qahramon obrazining shakllanishida ahamiyati katta bo`ladi. quchqorning dastlabki harakatlari, ya`ni tomashabinga yaqinlashish jarayonidagi uning kayfiyati muallifning dastlabki remarkasida amalga oshiriladi. avvaliga alomatning gaplariga mensimay qarayotgan qo`chqor, endi o`zini boshqarolmay qoladi, ta`sirlanib ketadi. alomatning: «qalbingizning unutilib ketgan, o`zingiz ham bilmaydigan, alla qaysi burchaklarida miltillagan ushoqqina norozilikdan qo`rqasiz», - deb aytgan gapi quchqorni cho`chitib yuboradi. chunki u temirdan bunday gaplar chiqishini sira kugmagan edi. alomatning bu gaplarida qo`chqorning armoni-fojeasi yotadi. qor endi chidolmaydi, sira-sira toqat qilolmaydi, alomatning keyingi gaplarini hayajon bilan kutib turgan qo`chqor qalbidan sizib chiqayetgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yangi bosqichdagi o`zbek dramaturgiyasi"

1662626186.doc αζαρ yangi bosqichdagi o`zbek dramaturgiyasi reja: 1. xalqni ma`naviy qondirishda dramaturgiyaning o`rni. 2. so`nggi davr o`zbek dramaturgiyasida sotsialistik tuzum illatlarining fosh qilinishi. 3. so`nggi yillar o`zbek dramaturgiyasida ma`naviy-axloqiy masalalarning yangicha yo`nalishda, yangicha tafakkur bilan yoritilishi. 4. komediyalarda hayotdagi illatlar va nuqsonlarga nisbatan murosasozlikning ortishi. zamon bilan hamnafas bo`lishda, xalqimizning ma`naviy talablarini qondirishda dramaturgiya zimmasiga, uning so`z va sahna san`atlari bilan aloqador xosiyalariga muvofiq, alohida g`oyaviy- estetik vazifalar yuklangan. ma`lumki, adabiyot va san`atning gullab yashnashi jamiyatning ma`naviy barkamolligi, muhit soglomligiga bog`liq, ma`naviy sog`lom muhitni yaratishda adabiy...

Формат DOC, 59,5 КБ. Чтобы скачать "yangi bosqichdagi o`zbek dramaturgiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yangi bosqichdagi o`zbek dramat… DOC Бесплатная загрузка Telegram