qozoq adabiyoti 3

DOC 64.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662626398.doc αζαρ qozoq adabiyoti reja 1. qozoq xalqi tarixi haqida. 2. xalq og`zaki ijodi namunalari. 3. qozoq adabiyotida ma`rifatparvarlik g`oyalari. 4. abay qo`nonboyev ijodi. qozoq xalqi tarixi haqida. xalqlarning qardoshlik oilasida yashab, jamiyat qurayotgan baxtiyor qozoq halqining ham ko`p asrlik tarixi va milliy madaniyati bor. hozirgi qozog`iston territoriyasida qadimgi zamonlardanoq paydo bo`lgan savdo-hunarmandchilik markazlari va hosildor ekin maydonlari bilan bir qatorda qozoq xalqining milliy madaniyati namunalarini ham xiii asrda mo`g`ul bosqinchilari yer bilan yakson qildilar. asrlar bo`yi davom etgan feodal- patriarxal tuzum natijasida qozoqlar yurtida faqat tarqoq ko`chmanchi chorvachilik xo`jaliklari tashkil etildi, xolos. xvi asrga kelib tashkil topgan kattajuz, o`rtajuz va kichikjuz deb ataladigan urug` uyushmalari 1723 yilda mamlakatga yopirilib kelgan jungorlar (qolmiqlar) hujumiga bardosh berolmadi. natijada qozoq xalqining chet el bosqinchilariga qul bo`lish xavfi tug`ildi. xalq og`zaki ijodi namunalari. qozoq xalq qo`shiqlari, ertak va dostonlari turli-tuman mavzularni qamrab olgan. ularda qozoq mazluma ayollarining ohu fig`oni ham, xalq qo`zg`olonchilarining mardlik-shijoati …

oqinlar o`rtasida tez-tez aytishuv (ijodiy musobaqa)lar bo`lib turgan. shunday ijodiy aytishuvlar vaqtida har bir oqinning shoirlik va ijrochilik mahorati namoyish qilingan. mashhur oqin birjon sol bilan oqinlardan soro va suyumboy bilan kunekey o`rtasida bo`lib o`tgan aytishuvlarda xotin-qiz shoirlarning zo`r mahorati tinglovchilarni maftun qilgan. qozoq adabiyotida ma`rifatparvarlik g`oyalari. qozoq klassik adabiyotining asoschilari cho`qon valixonov, ibroy oltinsarin va abay qo`nonboyev qozoq xalqi bilan turkii xalqlar o`rtasidagi do`stlik va hamkorlikning jarchilari edilar. cho`qon valixonov rus fani va madaniyati bilan yaqindan tanishgan o`qimishli kishi edi. olim va ma`rifatparvar ch.valixonov ko`p sayohat qildi, ilmiy ekspeditsiyalarda yurdi. u qozog`istonni, qo`shni qashqar o`lkasini o`rganishga oid bir qancha ilmiy asarlar yaratdi. cho`qon valixonovning folklorist va publitsist yozuvchilik faoliyati ham katta ahamiyatga ega. u o`tgan asr ma`rifat-parvarlari orasida qozoq va qirg`iz xalq og`zaki ijodi asarlarini, jumladan «manas» dostonidan ayrim parchalarni yozib olgan birinchi tashabbuskor olim edi. ch. valixonovning birtalay publitsistik maqolalari va ocherklari qozoq klassik adabiyotida badiiy proza janrining …

t ellarda ham ma`lum bo`lib qoldi. atoqli qozoq adibi muxtor avezov murakkab ijodiy yo`lni bosib o`tgan yozuvchilardan biridir. u o`z ijodining ilk bosqichida (1915-1932) g`oyaviy ikkilanishlar va izlanishlarni boshidan kechirdi. muxtor avezov prozaga dramaturgiya orqali kirib keldi. uning «karash-karash», «burgutli ovchi», «izlar», «yelkama-yelka» nomli dastlabki nasriy asarlaridayoq hayotni haqqoniy chizish, jamiyatdagi keskin kurash voqealarini yozuvchi nazari bilan aks ettirish mahorati ko`zga tashlanib turadi. «abay» pyesasi, abay to`g`risida yozilgan ilmiy-tanqidiy maqolalar, abayning tarqoq o`lanlarini yozib olib to`plash - bu ishlarning hammasi m.avezovga 4 tomlik «abay» epopeyasini yaratish uchun bir tayyorgarlik edi. «abay» romanini haqli ravishda «qozoq xalqi hayotining qomusi» (z.kedrina) deb atash mumkin. chunki unda yozuvchi qozoq xalqining xix asrning ikkinchi yarmidagi murakkab hayotni, jamiyatidagi xilma-xil tabaqalarning o`zaro munosabatlarini haqqoniy aks ettirdi. shuning uchun «abay» epopeyasi, qozoq prozasining 40-50 yillaridagi muvaffaqiyatlari hisoblangan «bo`tako`z», «hayot maktabi», «millioner», «qozoq soldati», «qarag`anda» romanlari qatoridan faxrli o`rin oldi. yozuvchi f. mustafin o`zining «millioner» nomli romanida …

. abay qo`nonboyev ijodi. abay - ibrohim qo`nonboyev - xix asrning ikkinchi yarmida yashab ijod etgan qozoq she`riyatining mash`ali, bastakor, faylasuf va qozoq adabiyotining asoschisi ma`rifatparvar shoirdir. abay 1845 yil 8 avgustda semipolotonskiy viloyatiga qarashli hozirgi abay tumani chingiztog` etaklarida joylashgan qashqabuloq ovulida tubikdi urug`ida tug`iladi. dastlab ovuldagi diniy maktabda savod chiqarib, 10 yoshida semipalonskiy shahridagi ahmad rizo maktabiga o`qishga beradilar. madrasada 3 yil ta`lim olgan. abayning zehni juda o`tkir edi. ko`p mutoala qilar, ertak, doston va qissalarni sevib o`qirdi. madrasada navoiy, sa`diy, hofiz, fuzuliy kabi sharq mumtoz adabiyoti namoyondalarini gazallarini sevib o`qidi va yod oldi. 13 yoshga to`lgan abayning el boshqarish niyatida otasi madrasadan chiqarib keldi. boshiga el tashvishi tushgan abay jamiyatga, hayotga ziyraklik bilan qaraydi va undan kelishmovchilikning tub ildizini axtara boshlaydi. o`z otasi qo`nonboyning xalqqa nisbatan adolatsizlini ko`rib, unga qarshi bosh ko`tardi. endi u qo`nonboyning yordamchisi emas adolat bayrog`ini baland ko`targan abayga aylanadi. ahmad rizo madrasasida sharq …

rtasida shunday suhbat bor. qo`nonboy abayni o`z eli odatidan uzoqlashib borayotganlikda ayblaydi va uni oddiy yomg`ir suviga o`xshatadi. bunga nisbatan abay otasiga: «yomg`ir suviga tenglashtirdingiz. qo`lida quroli bor ayrim kishilargagina nasib bo`ladigan quduq suvi bo`lgandan ko`ra hammaga birdek foydasi tegadigan yomg`ir suvi bo`lish afzal»-deb javob beradi. ma`lumki, abay yirik feodal oiladan chiqqan, otasi qo`nonboy, bobosi uskenboy, uning otasi irg`izboy ham feodal bo`lgan. ayniqsa, qo`nonboy yirik feodal bo`lib, o`ta badjahl kishi edi. abay o`z asarlarida o`z sinfining maqsadlarini emas, ya`ni ota o`g`li bo`lib emas, xalq maqsadlarini kuylovchi xalq o`g`li bo`lib shakllandi. elni qashshoqlikka olib keluvchi o`z sinfiga, feodallarga karata shunday yozadi: o`z so`zidan boshqa so`zni o`qmaydi, og`zi balan o`roq o`rgan maqtanchoq, bir kun jiring etar, bir kun bo`rting. yosh boshga biy bo`lgan qiyqim boylar. necha ko`p buzasiz elning turqin? bunday she`rlar butun qozoq cho`llari bo`ylab keng yoyildi. bu she`rlar chor rossiyasi zo`rovonlariga yoqmadi. abayni har tomonlama ta`qib ostiga oldilar. bu orada …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qozoq adabiyoti 3"

1662626398.doc αζαρ qozoq adabiyoti reja 1. qozoq xalqi tarixi haqida. 2. xalq og`zaki ijodi namunalari. 3. qozoq adabiyotida ma`rifatparvarlik g`oyalari. 4. abay qo`nonboyev ijodi. qozoq xalqi tarixi haqida. xalqlarning qardoshlik oilasida yashab, jamiyat qurayotgan baxtiyor qozoq halqining ham ko`p asrlik tarixi va milliy madaniyati bor. hozirgi qozog`iston territoriyasida qadimgi zamonlardanoq paydo bo`lgan savdo-hunarmandchilik markazlari va hosildor ekin maydonlari bilan bir qatorda qozoq xalqining milliy madaniyati namunalarini ham xiii asrda mo`g`ul bosqinchilari yer bilan yakson qildilar. asrlar bo`yi davom etgan feodal- patriarxal tuzum natijasida qozoqlar yurtida faqat tarqoq ko`chmanchi chorvachilik xo`jaliklari tashkil etildi, xolos. xvi asrga kelib tashkil topgan kattajuz, o`r...

DOC format, 64.5 KB. To download "qozoq adabiyoti 3", click the Telegram button on the left.

Tags: qozoq adabiyoti 3 DOC Free download Telegram