qirg`iz adabiyoti 2

DOC 59,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662626480.doc αζαρ qirg`iz adabiyoti reja 1. qirg`iz xalqi tarixi va xalq og`zaki ijodi. 2. to`g`aloq mo`lda - xalq qo`shiqlari ijrochisi. 3. to`xtag`ul sotilg`anovning “besh qobon” va “eshon xalfa”asarlarida amaldorlarni kirdikorlarini fosh etilishi. 4. xx asr qirg`iz adabiyoti. . qirg`iz xalqi tarixi va xalq og`zaki ijodi. tyanshan vodiysida va tog`larda joylashgan qirg`iz o`lkasi-qirg`iziston, bir tomondan, qozog`iston, o`zbekiston va tojikiston respublikalari bilan, ikkinchi tomondan, xitoy xalq respublikasi bilan chegaradosh. qirg`izlar to`g`risidagi eng qadimgi yozma ma`lumotlarni miloddan ilgarigi ii asrga oid manbalardan topamiz. o`tmishda, asosan, chorvachilik bilan shug`ullangan bu ko`chmanchi xalq uzoq asrlar davomida chet el bosqinchilari zulmi ostida ezilib keldi. qirg`izistonda viii asrda arab bosqinchilari, xii asrda ko`chmanchi qoraxitoylar, xvi asrda mo`g`ul istilochilari va nihoyat, rus bosqinchilari hukmronlik qilgan davrlarda mamlakatning iqtisodiy-siyosiy va madaniy hayoti inqirozga yuz tutdi. qirg`iz xalqining ota-bobolari juda qadim zamonlardayoq o`rta osiyo, tyanshan va yettisuv viloyatlaridagi gunnlar, shuningdek, saklar, skiflar va boshqa qo`shni qabilalar bilan yaqin aloqada bo`lib, …

jodi shaklida rivojlandi. bizgacha yetib kelgan xalq ashula va qo`shiqlari, maqol, ertak va dostonlarida qirg`iz-xalqining uzoq asrlar davomidagi ko`chmanchi-chorvachilik hayoti, ularning o`z xo`jayinlariga qarshi olib borgan kurashlari haqqoniy aks ettirilgan. folklor asarlarida qirg`iz xalqining mehnatsevarlik, vatanparvarlik va adolatparvarlik g`oyalarini ifodalovchi juda ko`p qo`shiqlar, ertaklar, dostonlar mavjud. bu asarlarning yaratuvchilari va ijro etuvchilari mehnatkash xalqdir. shuning uchun ularda, ko`pincha, xalq hayotiga oid turli-tuman marosimlar, chorvachilik va dehqonchilik hayoti bilan bog`liq voqealar, nihoyat, kambag`allar bilan boylar o`rtasidagi keskin sinfiy to`qnashuvlar o`z aksini topgan. qirg`iz folklorida muhabbat qo`shiqlaridan tashqari, hajviy qo`shiqlar ham uchraydi. ularda hukmron doiralarning mehnatkash xalqqa o`tkazgan zulmi, xasisligi, hiyla-nayranglari tanqid qilingan. qirg`iz xalq ertaklarining ko`pchiligida, xuddi xalq qaxramonlik dostonlarida bo`lgani kabi, qiziqarli syujet va realistik voqealar bilan afsonaviy voqealar aralash holda hikoya qilinadi. ko`pgina qirg`iz hajviy ertaklarida bosh qahramon rolida xalq orasidan chiqqan dono, tadbirkor, oddiy kishilar ko`sa va kal obrazida gavdalanadi. bunday hajviy ertaklar orasida aldarko`sa nomi bilan bog`liq …

monlarning dushmanga qarshi olib borgan janglardan ko`ra, ularning oilaviy hayoti va ishq muhabbat voqealari bilan bog`liq ichki his-tuyg`ularini aks ettirishga ko`proq e`tibor berilgan. qirg`iz folklorida «manas» erosini kuylovchi professional manaschi shoirlar yetishib chiqdi. ular eposni ijro etish vaqtida unga ijodiy tarzda ayrim o`zgarish va qo`shimchalar kiritganlar. shuning uchun bizga yetib kelgan «manas» dostoni variantlarining hammasi ham g`oyaviy mazmuni va badiiyligi jihatdan bir xil emas. masalan, mashxur manaschi sayoqboy o`razbekov ijrosidagi variantida manasni ko`proq xon, qo`shni ellarni bosib oluvchi sarkarda obrazida ko`ramiz. bu hol turli tarixiy davrlarda hukmron doirlarning «manas» eposidan o`z manfaatlari uchun foydalanishga urinishlarining natijasidir. shuning uchun «manas» eposini o`rganishda undagi ikki bir-biriga zid tendensiyani hisobga olish zarur. to`g`aloq mo`lda - xalq qo`shiqlari ijrochisi. to`g`aloq mo`lda xalq oqinlaridan biri bo`lib, u xix asr qirg`iz adabiyotida katta mavqega ega edi. oqinlikni o`z bobosidan meros qilib olgan to`galoq mo`ldaning (asli nomi bayimbet andirahmonov) yoshligi azob-uqubat bilan o`tdi. u avval qirg`iz manapi …

`ri tasvirlaydi, biroq ularni bartaraf etishning to`g`ri yo`lini ko`rsata olmaydi. to`xtag`ul sotilg`anovning “besh qobon” va “eshon xalfa”asarlarida amaldorlarni kirdikorlarini fosh etilishi. mashhur qirg`iz xalq oqini to`xtag`ul sotilg`anov yoshlik yillaridayoq darbador yurib qo`shiq aytib, hayotni yaxshi o`rgandi. u yashashning ma`nosini o`zicha talqin qiladi. chunonchi, shoirning fikricha, mehnat insonga quvonch bag`ishlaydi; do`stlik kishiga ob-havoday zarur narsa; sevishda oshiq va ma`shuqaning sadoqati va ishonchi katta rol o`ynaydi; sevgi hayot bulog`i demakdir. to`xtag`ul ijodidagi insonparvarlik ayrim oqinlar asarlaridagi umidsizlik kayfiyatiga tamoman zid edi. to`xtag`ul o`z ijodini mehnatkash xalq bilan mahkam bog`lagan xalqparvar oqin edi. u o`zining ayrim she`rlarida («eshon xalfa») eshon-mullalar ustidan zaharxanda bilan kulsa, boshqalarida («besh qobon») feodallarni yovvoyi to`ng`izga o`xshatib, ularni sharmanda-yu sharmisor qildi, haqiqat uchun astoydil kurash olib bordi. xalq oqinining bunday otashin chiqishlaridan amaldorlar tashvishga tushib, undan o`ch olishga urinadilar. nihoyat, 1898 yilda to`xtag`ul andijon qo`zg`olonida qatnashgan degan tuhmat bilan sibirga surgun qilindi. yetti yillik surgun azobi xalq shoirining irodasini …

ading, besh to`ng`iz. savalading, besh to`ng`iz. yeb-ichishdan boshqani odam o`rnida yo`qsulni tan olmading, besh to`ng`iz. ...jahlingiz chiqsa quturib tirnog`i zahar besh qobon, uy-joyimni talarsiz. yalinmayman hech qachon. qonxo`rliging avj olsa, mayli, o`ldir, dunyoga o`ldirib, qonim yalarsiz. qaytib kelmas chiqsa jon. to`xtag`ulnin sibir surgun dahshatlari to`g`risidagi qo`shiqlari ezilgan, mehnatkash xalq ko`zini ochar, ularni g`aflat uyqusidan uyg`otar edi. shoirning surgunda yurgan davrida va surgundan qaytgach yaratgan eng yaxshi qo`shiqlari («alvido, xalqim», «xayr, ona», «surgunda», «tog` burguti», «salom, mehribon xalqim», «sog`inish», «uch xo`ja», «mungli qushcha» va boshqalar) o`zining siyosiy o`tkir g`oyaviyligi va fosh qiluvchanligi bilan ajralib turadi. xx asr qirg`iz adabiyoti. qirg`iz yozuvchilarining she`riy asarlarida bo`lgani kabi, dastlabki nasriy va dramatik asarlarida o`tmishdagi ayanchli hayotga qarama-qarshi qo`yib tasvirlash «hojar» povestida, shuningdek, m. tokobayevning «kakey», k. jontoshevning «qora soch», «olim va mariya» pyesalarida ham yaqqol ko`rish mumkin. ko`p qirg`iz yozuvchilari singari to`guldoy sidiqbekov ham o`z ijodini she`r aytish bilan boshladi. zamonaviy masalalardan bahs etuvchi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qirg`iz adabiyoti 2"

1662626480.doc αζαρ qirg`iz adabiyoti reja 1. qirg`iz xalqi tarixi va xalq og`zaki ijodi. 2. to`g`aloq mo`lda - xalq qo`shiqlari ijrochisi. 3. to`xtag`ul sotilg`anovning “besh qobon” va “eshon xalfa”asarlarida amaldorlarni kirdikorlarini fosh etilishi. 4. xx asr qirg`iz adabiyoti. . qirg`iz xalqi tarixi va xalq og`zaki ijodi. tyanshan vodiysida va tog`larda joylashgan qirg`iz o`lkasi-qirg`iziston, bir tomondan, qozog`iston, o`zbekiston va tojikiston respublikalari bilan, ikkinchi tomondan, xitoy xalq respublikasi bilan chegaradosh. qirg`izlar to`g`risidagi eng qadimgi yozma ma`lumotlarni miloddan ilgarigi ii asrga oid manbalardan topamiz. o`tmishda, asosan, chorvachilik bilan shug`ullangan bu ko`chmanchi xalq uzoq asrlar davomida chet el bosqinchilari zulmi ostida ezilib keldi. qirg`izisto...

Формат DOC, 59,5 КБ. Чтобы скачать "qirg`iz adabiyoti 2", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qirg`iz adabiyoti 2 DOC Бесплатная загрузка Telegram