ekologik omillar haqida ma'lumotlar

PPTX 13 pages 1.3 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

powerpoint 演示文稿 mavzu:asosiy ekologik omillar reja: ekologik omillar tushunchasi asosiy ekologik omillar turlari ekologik omillarning ahamiyati 1 2 3 ekologik omillar — bu tirik organizmlar va ularning yashash muhiti o‘rtasida yuz beradigan ta’sirlar majmuasidir. bu omillar o‘simliklar, hayvonlar va mikroorganizmlarning yashash joyini, rivojlanish sur’ati va yashash shakllarini belgilab beradi. har bir organizm atrof-muhit bilan muayyan aloqada bo‘ladi va bu aloqalar uning hayot kechirishi uchun muhimdir. ekologik omillar ikki asosiy turga — abiotik va biotik omillarga bo‘linadi. abiotik omillar nometall, ya’ni tirik bo‘lmagan omillar bo‘lsa, biotik omillar tirik organizmlar bilan bog‘liq bo‘ladi. abiotik omillar tirik organizmlarga bevosita ta’sir qiluvchi, ammo o‘zlari tirik bo‘lmagan omillar hisoblanadi. bular orasida quyosh nuri, harorat, suv, namlik, shamol, havo bosimi va tuproq muhim o‘rin tutadi. har bir omilning organizmlar uchun alohida ahamiyati bor. masalan, harorat darajasi hayvonlarning faoliyatiga, suv esa o‘simliklarning o‘sishiga ta’sir qiladi. abiotik omillar geografik zonalar va iqlim sharoitlariga qarab farqlanadi. ularning kuchi va …

2 / 13

li yorug‘lik ekologik omillarning asosiylaridan biri sifatida o‘rganiladi. yorug‘likning ekologik ahamiyati harorat barcha tirik mavjudotlar uchun muhim ekologik omillardandir. harorat darajasi organizmlarning modda almashinuvi, harakatlanishi, nafas olishi va ko‘payish jarayonlariga ta’sir ko‘rsatadi. o‘simliklar va hayvonlar ma’lum harorat oralig‘ida yashashga moslashgan bo‘ladi. juda past yoki yuqori harorat ularning yashashiga salbiy ta’sir etadi yoki nobud bo‘lishiga olib keladi. harorat geografik zonalarning shakllanishida ham ishtirok etadi: tropik, mo‘tadil va qutb zonalari — barchasi haroratga bog‘liq. issiqxona effekti, iqlim isishi kabi global o‘zgarishlar aynan harorat bilan chambarchas bog‘liq. haroratdagi o‘zgarishlar butun ekotizimning muvozanatini buzishi mumkin harorat omilining roli suv va namlik tirik organizmlar hayotida o‘ta muhim rol o‘ynaydi. suv o‘simliklarning oziqlanishi, modda almashinuvi va hayvonlarning ichki organlari faoliyati uchun zarurdir. namlik darajasi hududdagi iqlim turini belgilaydi: cho‘l, dasht, o‘rmon va botqoqliklar bir-biridan farqli namlik sharoitlariga ega. suv manbalarining mavjudligi yoki yo‘qligi ko‘plab turlar tarqalishiga ta’sir qiladi. suv etishmasligi qurg‘oqchilik, o‘simliklarning qurib qolishi va hayvonlarning …

3 / 13

mdir. sanoat chiqindilari, noto‘g‘ri dehqonchilik va ifloslanish tuproq sifatini pasaytiradi. shu sababli tuproq ekologik omillar ichida alohida o‘rin tutadi. tuproq va uning ekologik funksiyasi biotik omillar tirik organizmlar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirlarni bildiradi. bu omillar ekotizim ichidagi oziqlanish zanjirlari, raqobat, yirtqichlik, parazitizm, simbioz kabi munosabatlarda namoyon bo‘ladi. masalan, hayvonlar o‘simliklar bilan oziqlansa, o‘simliklar esa hasharotlar yordamida changlanadi. bu turdagi o‘zaro bog‘liqliklar tabiatda muvozanatni ta’minlaydi. agar bir turning soni keskin kamayib ketsa, boshqalarga ham ta’sir qiladi. biotik omillar o‘zgaruvchan bo‘lib, turli sharoitlarda turli yo‘nalishda rivojlanadi. ular organizmlarning moslashuvchanligi va yashash usullarini shakllantiradi. shuning uchun biotik omillar ekologik barqarorlikning muhim qismini tashkil qiladi biotik omillar haqida umumiy ma’lumot o‘simliklar fotosintez orqali quyosh nurini organik moddalarga aylantiradi va oziq-ovqat zanjirining birinchi bo‘g‘inini tashkil qiladi. ular kislorod ishlab chiqarib, atmosferaning gaz tarkibini muvozanatlashda ishtirok etadi. o‘simliklar tuproq eroziyasining oldini oladi va namlikni saqlab qoladi. ular ko‘plab hayvonlar uchun yashash joyi va oziq manbai bo‘lib xizmat …

4 / 13

sonining keskin o‘zgarishi butun ekotizimga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. shu sababli ularning roli ekologik omillar ichida juda muhim hisoblanadi. hayvonlarning ekologik vazifasi mikroorganizmlar ko‘zga ko‘rinmas bo‘lsa-da, ekologik tizimlarda ulkan ahamiyatga ega. ular organik moddalarning parchalanishiga sabab bo‘lib, tuproqni unumdor qiladi. azot aylanishi, karbonat aylanishi kabi jarayonlarda mikroorganizmlar faol qatnashadi. ba’zi bakteriyalar o‘simlik ildizlari bilan hamkorlikda yashaydi va ularni oziqlantiradi. mikroorganizmlar ifloslanishni kamaytirishda, chiqindilarni parchalashda ham xizmat qiladi. shu bilan birga, ayrim mikroorganizmlar kasallik keltirib chiqaruvchi omillar ham bo‘lishi mumkin. ularning ijobiy va salbiy roli ekologik tizim muvozanatini belgilaydi. mikroorganizmlarning o‘rni thank you image1.png image2.png

5 / 13

ekologik omillar haqida ma'lumotlar - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologik omillar haqida ma'lumotlar"

powerpoint 演示文稿 mavzu:asosiy ekologik omillar reja: ekologik omillar tushunchasi asosiy ekologik omillar turlari ekologik omillarning ahamiyati 1 2 3 ekologik omillar — bu tirik organizmlar va ularning yashash muhiti o‘rtasida yuz beradigan ta’sirlar majmuasidir. bu omillar o‘simliklar, hayvonlar va mikroorganizmlarning yashash joyini, rivojlanish sur’ati va yashash shakllarini belgilab beradi. har bir organizm atrof-muhit bilan muayyan aloqada bo‘ladi va bu aloqalar uning hayot kechirishi uchun muhimdir. ekologik omillar ikki asosiy turga — abiotik va biotik omillarga bo‘linadi. abiotik omillar nometall, ya’ni tirik bo‘lmagan omillar bo‘lsa, biotik omillar tirik organizmlar bilan bog‘liq bo‘ladi. abiotik omillar tirik organizmlarga bevosita ta’sir qiluvchi, ammo o‘zlari tirik bo‘lmagan om...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "ekologik omillar haqida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologik omillar haqida ma'lumo… PPTX 13 pages Free download Telegram