o‘zbek tilining amaliy uslubiyati

PPTX 17 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

o‘zbek tili o‘zbek tilining amaliy uslubiyati 3-mavzu talaffuz vositalarining konnotativ ma’noni ifodalanishi 3-dars maqoli uzun tilim — uzgun tilim, qisqa tilim — tizgin tilim. uzgun so`zi turkiycha bo`lib, “xafa, mahzun” deganidir. tizgin “ish hayvonini boshqarish uchun xizmat qiladigan chizimcha, “jilov” deganidir. talaffuz vositalari talaffuz – bu tovush yoki so‘zning aytilishi, aytilish xususiyati. talaffuz vositalari – nutq tovushlari, urg‘u, ohang, ton, tovush tembri. so`zlarning ma’no turlari . so`z denotativ ma’no konnotativ ma’no so`zlarning denotativ ma’nosi so‘zning borliqdagi narsa-predmet, belgi, miqdor, harakat-holat haqida ma'lumot beruvchi komponenti denotativ ma'no bo‘lib, u so‘z semantikasidagi birlamchi va asosiy komponentdir. so`zlarning konnotativ ma’nosi konnotativ ma'no denotativ ma'noning nutqiy imkoniyatlarini, nutq subyektining baho munosabatini yuzaga chiqaruvchi ma'no sifatida ahamiyatlidir. so‘z semantik strukturasida qo‘shimcha ottenka hisoblanuvchi ekspressiv bo‘yoq va stilistik belgilar ifodalagan ma'no tilshunoslikda konnotativ ma'no termini bilan yuritiladi. konnotativ ma’no unsurlari stilistik belgi so‘zning funksional uslublaridan biriga xosligini ko‘rsatadi. ekspressiv bo`yoq (ottenka) – so`zga salbiy yoki ijobiy …

2 / 17

sidagi bola nutqida “dardi”, “bermoq” so‘zlarining talaffuzi va yozilishi yaqqol misol: “xudoyo ayamdi daydiga davo beygin”. bu hodisani ayrim so‘zlarning talaffuzi o‘zgartirilib aytilganda yanada yaqqol ko‘rish mumkin bo‘ladi. unlilar talaffuzidagi konnotativ ma’no unlilarning turlicha talaffuzi so‘zda qator qo‘shimcha ma’nolarni hosil qiladi. jumladan, so‘z semantik strukturasi bilan bog‘liq holda uning ma’nosi kuchaytiriladi: nimaga aldadingiz! nima-ga-a-a?! (o‘.h.). ayrim so‘zlar tarkibidagi unli tovushlarni turli ko‘rinishlarda cho‘ziq aytish orqali (cho‘ziqlik yozuvda grafik jihatdan chiziqcha-chiziqcha orqali ko‘rsatilgan) qattiq baqirish, o‘kirish, ichki hayajonning nihoyatda ortiqligi kabi konnotativ ma’nolar berilgani ochiq ko‘rinadi. pauza pauza yunoncha so`z bo`lib, “to`xtash, tugash” degan ma’noni anglatadi. pauzada tinglovchi diqqatini tortish, araz, kinoya kabi qator qo`shimcha ma‘nolar ifodalanadi. masalan, “o`tkan kunlar” asarida kumushbibi tilidan olingan “siz… o`…shami?” gapida qo`llangan pauza 10 dan ortiq uslubiy ma’nolar – hayrat, ishonsizlik, taajjub, so`roq, suyunish, ichki hayajon, talpinish va dovdirash kabi ma’nolarni ifodalaganligi tahlil qilingan. intonatsiya ma‘lumki, intonatsiya lotincha ”intonare” ”baland tovush bilan talaffuz etaman” degan …

3 / 17

itmini ta’minlovchi muhim vositalar sanaladi. nutq tempi temp — sur’at, daraja, tezlik. bunday tezlik gap tarkibidagi tovushlar talaffuziga sarflangan vaqt bilan belgilanadi. bunday vaqt gap bo‘laklari, ularning o‘rni, gapning turi, situatsiya kabi omillar ta’sirida har xil bo'ladi. masalan: darak gaplarda gap boshida kelgan ega talaffuzida temp sekinroq bo'ladi, bu temp kesim sostavida tezlashadi. agarda ega logik urg'u olsa, uning talaffuzidagi temp kuchayadi. so'roq gapda eganing tezligi darak gapdagi eganikidan biroz ortiq bo'ladi, kesim tezligi esa nisbatan kamayadi. buyruq gaplarda temp gap oxiriga tomon tezlashib boradi, ammo oxirgi so'z tezligi keskin pasayadi. logik urg`u logik urg`u gapdagi biror bo`lakni (ma‘nosini kuchaytirib, ta‘kidlab) ajratuvchi urg`u (ma‘no urg`usi) bo`lib, gapdagi har bir so`zni logik urg`u bilan aytish (ajratish) mumkin. logik urg`u yozma nutqda gapning kesimidan oldingi so`zga tushadi, og`zaki nutqda esa u beqarordir. fraza ur`gusi fraza urg`usi ma‘no jihatdan muhim bo`lgan nutq taktini urg`u yordamida ajratish bo`lib, fraza urg`usi ayni vaqtda fonetik-sintaktik rol …

4 / 17

o‘zbek tilining amaliy uslubiyati - Page 4

5 / 17

o‘zbek tilining amaliy uslubiyati - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbek tilining amaliy uslubiyati"

o‘zbek tili o‘zbek tilining amaliy uslubiyati 3-mavzu talaffuz vositalarining konnotativ ma’noni ifodalanishi 3-dars maqoli uzun tilim — uzgun tilim, qisqa tilim — tizgin tilim. uzgun so`zi turkiycha bo`lib, “xafa, mahzun” deganidir. tizgin “ish hayvonini boshqarish uchun xizmat qiladigan chizimcha, “jilov” deganidir. talaffuz vositalari talaffuz – bu tovush yoki so‘zning aytilishi, aytilish xususiyati. talaffuz vositalari – nutq tovushlari, urg‘u, ohang, ton, tovush tembri. so`zlarning ma’no turlari . so`z denotativ ma’no konnotativ ma’no so`zlarning denotativ ma’nosi so‘zning borliqdagi narsa-predmet, belgi, miqdor, harakat-holat haqida ma'lumot beruvchi komponenti denotativ ma'no bo‘lib, u so‘z semantikasidagi birlamchi va asosiy komponentdir. so`zlarning konnotativ ma’nosi konnotativ ...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (1,3 МБ). Чтобы скачать "o‘zbek tilining amaliy uslubiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbek tilining amaliy uslubiya… PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram