"o‘zbek tilining amaliy uslubiyati"

PPTX 29 pages 1.9 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o‘zbek tili o‘zbek tilining amaliy uslubiyati tuzuvchi: “o‘zbek tili va adabiyoti” kafedrasi o‘qituvchisi o.abdunazarov 27-mavzu tilning vazifaviy uslublari. so`zlashuv, badiiy va publitsistik uslubning o`ziga xos xususiyatlari 27-dars maqoli balaq tirilmay, baliq tutilmas. foydalaniladigan adabiyotlar asosiy adabiyotlar: 1. begmatov e. nutq madaniyati va adabiy norma. toshkent, “o‘zbekiston”, 1973 yil. 2. o‘zbek tili grammatikasi. t. 1. toshkent: fan, 1975 yil. 610 b. 3. sodiqova m. fe'l stilistikasi. toshkent: fan, 1975 yil. 105 b. 4. qo‘ng‘urov r. sub'yektiv baho formalarining semantik va stilistik xususiyatlari. toshkent: fan, 1980 yil. 164 b. 5. shomaqsudov a., rasulov i., qo‘ng‘urov r., rustamov h. o‘zbek tili stilistikasi. toshkent: o‘qituvchi, 1983 yil. 247 b. 6. qo‘ng‘urov r., karimov s. o‘zbek tili stilistikasi va nutq madaniyati. bibliografik ko‘rsatkich. samarqand, 1984 yil foydalaniladigan metodlar: “bbb” texnologiyasi – “20 ta bilim” “zanjir” texnologiyasi –talaffuz vositalariga oid misollar zanjiri. so`zlashuv uslubi so‘zlashuv uslubi kishilarning kundalik norasmiy, erkin muomalalari doirasida til birliklarining o‘ziga xos …

2 / 29

so‘zlashuv uslubida namoyon bo‘ladi. so`zlashuv uslubining xususiyatlari 2. so‘zlashuv uslubining leksik jihatlari: og‘zaki nutqda shevaga xos so‘zlar (namanganda: kelutti, ketutti; xorazmda: gal, nechuksiz?, jonlimi?; buxora, samarqandda: nima bulopti?, kallapush); varvarizmlar (okey, da, neujeli, koroche, uchilka, stepuxa); vulgarizmlar (diydoring o‘chsin, basharang qursin, turshak); ko‘chma ma'noli so‘zlar (tulki, shayton, ilon, zal kulib yubordi, mahalla keldi, tirnoqqa zor); frazeologizmlar (ilonning yog‘ini yalagan, tepa sochi tikka bo‘ldi, burni ko‘tarildi); qisqartmalar (begi, dili, univer, ozosh). so`zlashuv uslubining xususiyatlari 3. so‘zlashuv uslubining morfologik xususiyati: qaratqich qo‘shimchasi (-ning) o‘rnida tushum (-ni) kelishigining ishlatilishi (karimni telefoni, meni kitobim); kelishik qo‘shimchalarining o‘rni almashinishi (uygaman, toshkentga o‘qiydi); ko‘plik qo‘shimchalarining turli ma'nolari (boshlarim og‘rib ketti, do‘konga yog‘lar keldi, dadamlar aytdilar); sub'yektiv baho shakllari (kichraytirish, erkalash, kesatish, ismlarga qo‘shiladigan barcha lug‘aviy shakl yasovchilar kirib ketadi) so`zlashuv uslubining xususiyatlari 4. so‘zlashuv uslubining sintaktik xususiyati: to‘liqsiz gaplar (borasanmi? nega?); so‘z-gaplar (albatta, xop, mayli); gap bo‘laklari tartibining o‘zgarishi (keldim bugun ertalab o‘qishga); elliptik xarakterga ega …

3 / 29

lari orqali dunyo va jamoyat haqidagi ma’lumotlarni taqdim etish mafkuraviy va estetik. yozuvchi asar g`oyasini o`quvchiga yetkazadigan obrazlar tizimiga xizmat qilib, sujet niyatiga javob kutadi. kommunikativ. obyektni ko`rishning hissiy idrok orqali ifodalanishi. badiiy dunyodan olingan ma’lumotlar haqiqat bilan bog`langan. badiiy uslub matnlarining adabiy tur va janrlarda ifodalanishi epik (nasr) tur lirik (nazm) tur dramatik (sahna asarlari) tur badiiy uslub matnlarining adabiy tur va janrlarda ifodalanishi epik tur janrlari lirik tur janrlari dramatik tur janrlari hikoya aruz, barmoq va erkin vazndagi barcha she’r va she’riy janrlar tragediya dramalar qissa she’riy dostonlar komediya va intermediyalar roman va roman epopeyalar ballada, oda va poemalar pyesalar 14 badiiy uslubning til xususiyatlari 1. ko`chma ma’nodagi so`zlardan keng foydalanish; 2. matnda boshqa uslub elementlarining mavjudligi; 3. hissiy-bo`yoqdor so`zlardan unumli foydalanish; 4. yozuvchi uslubi va badiiy uslubning hamohangligi; 5. morfemik jihatdan turli xil so`z yasash modellarining uchrashi; 6. so`zlarning shakl va ma’no munosabatiga ko`ra turlarining keng namoyon …

4 / 29

ining qolgan misralarda aynan takrorlanib kelishi. olamni tebratgan beshiksan, ayol, har ezgu ko`ngilga eshiksan, ayol. badiiy uslubning leksik xususiyatlari badiiy matnning ta’sirchanligini ta’minlashda ijodkor quyidagi leksik vositalardan foydalanadi: 1. polisemantik so`zlar, sinonim, antonim, omonimlar; 2. tarixiy va arxaik so`zlar; 3. yangi yasalmalar va shevaga oid so`zlar; 4. ijtimoiy chegaralangan so`zlar. badiiy uslubning grammatik xususiyatlari badiiy matnlarda quyidagi morfologik vositalar qo`llaniladi: 1. konnotativ ma’noni hosil qiluvchi maxsus so`z shakllari; 2. takroriy gaplar; 3. inversiya –gap bo`laklari o`rnining almashishi. qaylarga urayin boshimni? (qaylarga boshimni urayin? – to`g`ri tartib) 4. ritorik so`roq gaplar – so`zlovchining javob talab qilinmaydigan, savolning javobi o`zi bilan bo`lgan so`roq gaplar. onamasmi butun dunyoni senga qilgan kaftida tortiq? 5. ellipsis – nutq yoki matndagi sintaktik qurilma tarkibidan biror unsurning tushirib qoldirilishi. bir kishining kasofati yuzga tegar, yuz kishining kasofati mingga ______. 6. oksyumoron – bir-biriga zid tushunchalarning ko`chma ma’noda o`zaro birikishi: shirin azob, tovushsiz faryod. publitsistik uslub publitsistika aslida …

5 / 29

ublitsistik uslubning yozma shaklidir. publitsistik uslubning bu ko‘rinishlari nisbatan o‘zaro farqlansa-da, ushbu uslubga xos bo‘lgan umumiylik - dolzarblik, hozirjavoblik va tashviqot-targ‘ibot kabilar ham mavjud. publitsistik uslubning leksik xususiyatlari publitsistik uslub lug‘aviy jihatdan o‘ziga xos. bu uslubning gazeta publitsistikasi, ijtimoiy-siyosiy publitsistika va badiiy publitsistika tarmoqlari mavjud bo‘lib: xabar, dolzarb maqola, bosh maqola, rubrika, felyeton, muxbir, fotomuxbir, paxtakor, sholikor, mirishkor, zarshunos, dala malikasi, zangori kema, po‘lat ot suvoriylari, buyurtmachi kabi ko‘plab so‘z va so‘z birikmalari publitsistik uslubning o‘ziga xos so‘zlari bo‘lib, publitsistik uslubga badiiy-publitsistik ruh beradi. bunday lug‘aviy vositalarning ko‘pincha ko‘chma ma'noda ishlatilishi bu uslubning obrazli vositalarga: metafora, sifatlash, o‘xshatishga ega ekanligini ko‘rsatadi. publitsistik uslubning grammatik xususiyatlari publitsistik uslubning o‘ziga xos belgilaridan yana biri shundaki, unda ba'zi grammatik vositalar, ravishdosh, sifatdosh oborotlar fe'lning shart mayli shakllarining almashib ishlatilishi, ritorik, murojaat, undov, bir tarkibli gaplarning qo‘llanilish darajasi boshqa vazifaviy uslublarga nisbatan ustunroq. publitsistik uslubning xarakterli belgilaridan biri nutqning ko‘pincha i shaxs nomidan ifodalanishidir …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""o‘zbek tilining amaliy uslubiyati""

o‘zbek tili o‘zbek tilining amaliy uslubiyati tuzuvchi: “o‘zbek tili va adabiyoti” kafedrasi o‘qituvchisi o.abdunazarov 27-mavzu tilning vazifaviy uslublari. so`zlashuv, badiiy va publitsistik uslubning o`ziga xos xususiyatlari 27-dars maqoli balaq tirilmay, baliq tutilmas. foydalaniladigan adabiyotlar asosiy adabiyotlar: 1. begmatov e. nutq madaniyati va adabiy norma. toshkent, “o‘zbekiston”, 1973 yil. 2. o‘zbek tili grammatikasi. t. 1. toshkent: fan, 1975 yil. 610 b. 3. sodiqova m. fe'l stilistikasi. toshkent: fan, 1975 yil. 105 b. 4. qo‘ng‘urov r. sub'yektiv baho formalarining semantik va stilistik xususiyatlari. toshkent: fan, 1980 yil. 164 b. 5. shomaqsudov a., rasulov i., qo‘ng‘urov r., rustamov h. o‘zbek tili stilistikasi. toshkent: o‘qituvchi, 1983 yil. 247 b. 6. qo‘ng‘urov r., kar...

This file contains 29 pages in PPTX format (1.9 MB). To download ""o‘zbek tilining amaliy uslubiyati"", click the Telegram button on the left.

Tags: "o‘zbek tilining amaliy uslubiy… PPTX 29 pages Free download Telegram