эркин воҳидов ижоди

DOC 89,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1662626329.doc ýðêèí âîùèäîâ èæîäè эркин воҳидов ижоди ð å æ à 1. ûçáåê ïîýçèÿñè âà äðàìàòóðãèÿñè ðèâîæèäà ýðêèí âîùèäîâ èæîäèíèíã ûðíè. 2. ý.âîùèäîâíèíã ùà¸òè âà ôàîëèÿòè. 3. ý.âîùèäîâ øåúðèÿòè. 4. ý.âîùèäîâ äîñòîíëàðè. 5. ý.âîùèäîâ äðàìàëàðè. 6. ý.âîùèäîâ èæîäèíèíã òàí=èä âà àäàáè¸òøóíîñëèêäàãè òàë=èíè. ýðêèí âîùèäîâ ùîçèðãè ûçáåê øåúðèÿòèíèíã çàáàðäàñò âàêèëëàðèäàí áèðèäèð. óíèíã øàð= ìóìòîç àäàáè¸òè àíúàíàëàðè èçèäàí áîðèá, çàìîíäîøëàðè ìàúíàâèé äóí¸ñèíè î÷èá áåðóâ÷è \àçàëëàðè, þêñàê èíñîíèéëèê ðóùè áèëàí éû\ðèëãàí øåúðëàðè, óðóø ôîæåàëàðè ùà=èäà áàùñ ýòóâ÷è “íèäî”, ùà¸ò æóìáî=ëàðè, èíñîí =èñìàòè ùà=èäàãè ôàëñàôèé ìóøîùàäàëàðãà áîé “ðóùëàð èñ¸íè”, “èñòàìáóë ôîæåàñè” àñàðëàðè, òîìîøàáèíëàðíè õóøíóä ýòãàí “îëòèí äåâîð” êîìåäèÿñè, øóíèíãäåê, è.ã¸òå, ñ.åñåíèí, à.áëîê, ì.ñâåòëîâ, à.òâàðäîâñêèéäàí =èëãàí òàðæèìàëàðè, àéíè=ñà, “ýðîí òàðîíàëàðè” áèëàí “ôàóñò” òàðæèìàñè àäàáè¸òèìèçäà, ìàúíàâèé ùà¸òèìèçäà óëêàí âî=åà áûëäè. ýðêèí âîùèäîâ ôàð\îíà âèëîÿòèíèíã îëòèàðè= ðàéîíèäà 1936 éèëíèíã 28 äåêàáðèäà û=èòóâ÷è îèëàñèäà äóí¸ãà êåëäè. îòàñè ×ûÿíáîé âîùèäîâ, îíàñè ðîçèÿõîí äàâðíèíã îáðû-ýúòèáîðëè, ìàúðèôàòëè, ôàîë êèøèëàðè ýäèëàð. àôñóñ, óëàð óçî= ÿøàìàäèëàð. óðóøäàí î\èð ÿðàäîð áûëèá =àéòãàí îòà, ñûíã …
2
óëüòåòèãà êèðèá û=èäè. 1960 éèëäà ó û=èøíè òàìîìëàá, òóðëè íàøðè¸òëàðäà ìóùàððèðëèê =èëàäè. àââàë “¨ø ãâàðäèÿ” íàøðè¸òèäà (1960-1963), ñûíã /./óëîì íàøðè¸òèäà (1963-1970) áîø ìóùàððèð, äèðåêòîð áûëèá èøëàéäè. àéíè ÷î\äà “¨øëèê” îéíîìàñèãà áîø÷èëèê ùàì =èëàäè. ùîçèðãè êóíäà ó ðåñïóáëèêà îëèé ìàæëèñ äåïóòàòè ùèñîáëàíàäè. óíèíã áèðèí÷è øåúðèé òûïëàìè 1961 éèëäà “òîíã íàôàñè” íîìè áèëàí áîñèëèá ÷è==àí. øîèðíèíã èæîäè áàùñ-ìóíîçàðàëàð è÷èäà êå÷äè. øîèð ûç =ûëèäàãè =óðîë – øåúð, óíèíã òàáèàòè, ýë-þðò îëäèäàãè áóð÷è – âàçèôàñè õóñóñèäà êûï ûéëàéäè, øåúð âà øîèð ùà=èäàãè =àðàøëàðèíè à¸í ýòàäè. áóëàð õóñóñèäà ñûç î÷ãàíäà, ó ùàð äîèì èæîä ìàøà==àòëàðèíè, øîèð áûëèø îñîí ýìàñëèãèíè ýñëàòàäè. óíèíã÷à, øîèðëèê ûç îíà þðòèãà, õàë=èãà, èíñîí çîòèãà áûëãàí ôèäîéè ìåùðèíèíã ñàìàðàñèäèð. ó “øîèðëèê” øåúðèäà ¸çàäè: øîèðëèê – áó øèðèí æîíäàí êå÷ìàêäèð, ëèììî-ëèì ôèäîëèê ìàéèí è÷ìàêäèð. øîèðëèê – æèãàðíè ìèíã ïîðà ýòìàê, áà\èð =îíè áèëàí ñàòðëàð áèòìàê. 50-йиллар охири ва 60-йилларга келиб вазият ызгара бошлади, инсон шахсига щурмат, =албига эътибор ошди, кишининг хилма-хил кечинмалари, жумладан, …
3
. 70-80-йилларга келиб шоир “щаёт куйчиси”гина эмас, кыпро= турмушнинг, инсон =албининг бадиий тад=и=отчиси сифатида кырина бошлайди. “тирик сайёралар”даги деярли барча шеърларида хусусан “арслон ыргатувчи” билан “биз ишлаяпмиз”да лирик =ащрамоннинг кечинмалари, хатти-щаракатлари, ташвишу дардлари, кузатишлари барча мураккабликлари билан поэтик тащлилдан ытказилади. ты\ри, шоир кейинги пайтларда ёзган баъзи асарларида гощида баёнчиликка йыл =ыяди, щаётий во=еани шунчаки =айд этиш билан шу\улланади, чу=ур поэтик умумлашмалар чи=аришдан =ийналгандай =алам тебратади, аммо бундай вазият унинг ижодида щукмрон мав=ега эга эмас, изланиш-интилишнинг асосини белгиламайди, ыткинчи, тасодифий характер касб этади. “тирик сайёралар”дан ырин олган айрим заиф шеърлар шундай хулоса чи=аришга олиб келади, ундаги етук асарлар эса шоирнинг бундан щам юксак довонларга кытарилишига =одир эканлигини кырсатади. “тирик сайёралар” билан эркин вощидов ыз ижодини юксак чы==ига олиб чи=ди. ыша ва=тдаги эркин вощидов билан бугунги эркин вощидов бир-биридан жиддий фар= =илади. агар у “буюк щаёт тонги” достони билан шеъриятда ызига хос шоир туй\уларини исботлаган былса, “ёшлик девони” билан истеъдоднинг янги =ирраларини …
4
илигининг гызал фазилатларини ызида мужассамлаштирган былиб, у муаллифнинг деярли бутун ижодидан ысиб, етилиб чи==андир. аввало, достондаги щаёт, замон ва инсон мощияти ща=идаги ёни= мисралар шоирнинг щароратига тыли= лирикасини эслатади. асардаги кишини ызига ром этувчи =изи=арли во=еа ва ривоятлар тасвири эса шоирнинг “нидо”, “бахмал” сингари лиро-эпик поэмаларини ёдга солади. “рущлар исёни” достони минг йиллар давомида кишиликни ыйлатиб келган умумбашарий муаммо, яъни инсоннинг замин ва замонда эркин нафас олиши щамда чинакам бахт топиши масаласи тал=инига ба\ишланган. мазкур масалани тал=ин этар экан, шоир щаёт ща=и=атини бутун мураккаблиги, зиддиятлари, шаф=атсизликлари билан бо\ли= щолда гавдалантиришга интилган, жиддий ижтимоий-маънавий муаммоларни дадил ыртага =ыйган, теран фалсафий мушощадаларни, инсон щамда ер куррасининг та=дири ты\рисидаги аламли ыйларини юзага чи=арган. достон кучли =ащрамонлик пафоси билан йы\рилган. у бутунича эпик достон былмаса-да, асарда инсон =ащрамонлигини кырсатувчи во=еаларга маълум даражада ырин берилган щамда бу эпизодлардан шоир \оясини, фалсафий мушощадаларини, =алб ту\ёнини ифодалашда восита сифатида фойдаланилган. бундай во=еа сифатида хх аср бошларида ыз …
5
кинлиги ты\рисидаги жыш=ин ыйларини, она тупро\имизда щамма гапни айтавериш мумкин эмаслигини бевосита, очи=дан-очи= ифодалаш =ийин эди. достон муаллифи жамиятимиздаги иллатларга нисбатан =албида жыш урган исённи воситали тарзда юзага чи=аришни ыз олдига ма=сад =илиб =ыяди. достонда назрул ислом щаёти бошидан охиригача изчил равишда чизиб берилмайди, балки шоир турмушидаги мущим, кескин онлар танлаб олиниб, поэтик тащлил =илинади. назрул ислом бор-йы\и ыттиз беш ёшигача ёниб ижод =илади ва ыз шеърлари билан щиндистон осмонида ча=мо=дек порлаб, кишилар =албига нур сочади. шундан кейин ёвузлар, мустамлакачилар уни эс-щушидан, тафаккуридан, гызал хаёлларидан, сызлаш =обилиятидан, орзу-умидларидан мащрум =иладилар. назрул ислом =олган =ир= йиллик умрини мана шундай мажрущликда, азоб-у=убатда кечиради. шоир бу фожиани кырсатар экан, уни вужудга келтирган тарихий шароитни, ижтимоий илдизларини оригинал ва новаторона шаклда тащлилдан ытказади. мана шу тащлил жараёнида у инсон ва жамият, шоир ва замон, истеъдод эрки ты\рисидаги фалсафий мушощадаларини, теран \ояларини муфассал тарзда рыёбга чи=ара боради: шоир юрак – пок тилаги, имонидир башарнинг, армон …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "эркин воҳидов ижоди"

1662626329.doc ýðêèí âîùèäîâ èæîäè эркин воҳидов ижоди ð å æ à 1. ûçáåê ïîýçèÿñè âà äðàìàòóðãèÿñè ðèâîæèäà ýðêèí âîùèäîâ èæîäèíèíã ûðíè. 2. ý.âîùèäîâíèíã ùà¸òè âà ôàîëèÿòè. 3. ý.âîùèäîâ øåúðèÿòè. 4. ý.âîùèäîâ äîñòîíëàðè. 5. ý.âîùèäîâ äðàìàëàðè. 6. ý.âîùèäîâ èæîäèíèíã òàí=èä âà àäàáè¸òøóíîñëèêäàãè òàë=èíè. ýðêèí âîùèäîâ ùîçèðãè ûçáåê øåúðèÿòèíèíã çàáàðäàñò âàêèëëàðèäàí áèðèäèð. óíèíã øàð= ìóìòîç àäàáè¸òè àíúàíàëàðè èçèäàí áîðèá, çàìîíäîøëàðè ìàúíàâèé äóí¸ñèíè î÷èá áåðóâ÷è \àçàëëàðè, þêñàê èíñîíèéëèê ðóùè áèëàí éû\ðèëãàí øåúðëàðè, óðóø ôîæåàëàðè ùà=èäà áàùñ ýòóâ÷è “íèäî”, ùà¸ò æóìáî=ëàðè, èíñîí =èñìàòè ùà=èäàãè ôàëñàôèé ìóøîùàäàëàðãà áîé “ðóùëàð èñ¸íè”, “èñòàìáóë ôîæåàñè” àñàðëàðè, òîìîøàáèíëàðíè õóøíóä ýòãàí “îëòèí äåâîð” êîìåäèÿñè, øóíèíãäåê, è.ã¸òå, ñ.åñåíèí, à.áëîê, ì.ñâåòëîâ, à.òâàðäîâñ...

Формат DOC, 89,5 КБ. Чтобы скачать "эркин воҳидов ижоди", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: эркин воҳидов ижоди DOC Бесплатная загрузка Telegram