o‘zbekistonda 1950-1980 yillardagi madaniy o‘zgarishlar

PPTX 15 pages 4.2 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.2 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

презентация powerpoint o‘zbekistonda 1950-1980 yillardagi madaniy o‘zgarishlar 1. sovet davridagi madaniy siyosat va uning ta’siri 2. ta’lim, ilm-fan va adabiyotning rivojlanishi 3. san’at va ommaviy madaniyatning o‘zgarishi 4. ijtimoiy hayot va madaniyatning ommaviylashuvi 5. xulosa reja: 1. sovet davridagi madaniy siyosat va uning ta’siri (1950-1980-yillar) sovet hukumati o‘z mafkuraviy siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biri sifatida madaniyat sohasini qat’iy nazorat ostida ushlab, uni kommunistik g‘oyalar asosida shakllantirishga intildi. bu davrda madaniyat davlat tomonidan boshqarilib, san’at, adabiyot va ommaviy madaniyat targ‘ibot vositasiga aylantirildi. sovet hukumati tomonidan madaniyat sohasida olib borilgan siyosat. sovet davlati madaniyatni ideologik nazorat ostiga olib, marksistik-lenincha dunyoqarashni targ‘ib qiluvchi san’at va adabiyotni rivojlantirishga e’tibor qaratdi. barcha ijodiy tashkilotlar davlat tomonidan nazorat qilinib, san’at va adabiyot erkinligi cheklangan. 1920-yillardan boshlab, adabiyot va san’atni yagona mafkuraviy qolipga solish jarayoni boshlangan bo‘lib, 1932-yilda badiiy adabiyot tashkilotlarini qayta tuzish to‘g‘risidagi qaror qabul qilindi. shu tariqa, adabiyot va san’at yagona mafkuraviy uslub – sotsialistik realizm …

2 / 15

ialistik realizm uslubida ijod qilishga yo‘naltirildi. san’atga ta’siri: rassomchilik va haykaltaroshlikda ishchilar va dehqonlar qiyofasi, stalin va lenin portretlari keng targ‘ib qilindi. rassomlar reallikni idealizatsiya qilishga majbur bo‘lishdi. musiqa sohasida esa patriotik qo‘shiqlar, mehnatni madh etuvchi ashulalar yetakchi mavzuga aylandi. ommaviy madaniyatga ta’siri: sovet kinoindustriyasi targ‘ibot vositasiga aylandi. “lenin polshada”, “chapaev” kabi filmlar sotsialistik idealni targ‘ib qilib, sovet kishisining obrazini yaratdi. shuningdek, teatr ham mafkuraviy targ‘ibot quroliga aylandi. milliy qadriyatlar va madaniy merosning cheklanishi. sovet hukumati milliy qadriyatlarni yo‘q qilish va yagona “sovet xalqi”ni shakllantirish siyosatini olib bordi. shu sababli, milliy madaniyat va an’analar cheklanib, ularning o‘rniga sovet qadriyatlari singdirildi. diniy merosga ta’siri: islom dini va unga oid madaniy meros cheklab qo‘yildi. masjidlar yopildi, diniy ta’lim taqiqlangan. madaniyatning dunyoviylashuvi asosiy maqsadlardan biriga aylandi. an’anaviy san’atning cheklanishi: o‘zbek xalq san’ati va hunarmandchiligi, xalq qo‘shiqlari va raqslari “eskilik sarqiti” sifatida baholanib, ularning rivojlanishiga to‘sqinlik qilindi. milliy tillarning siqib chiqarilishi: rus tili davlat …

3 / 15

madaniy siyosati ta’sirida rivojlandi. ta’lim tizimi va universitetlar. 1950-1980 yillarda oʻzbekistonda majburiy ta’lim tizimi joriy etilib, o‘rta va oliy ta’lim muassasalari soni sezilarli darajada oshdi. toshkent davlat universiteti (hozirgi oʻzmu), toshkent politexnika instituti va boshqa ko‘plab oliy o‘quv yurtlari kengaytirildi. sovet hukumati tomonidan ta’lim tizimi ijtimoiy-siyosiy nazorat ostida bo‘lib, dasturlar moskva tomonidan tasdiqlangan ideologik asosga ega edi. o‘zbek maktablarida rus tilining o‘rni kuchaytirildi, ilm-fan va texnika ta’limiga katta e’tibor qaratildi. ilm-fan va texnologik yutuqlar. ilm-fan sohasida toshkent va samarqanddagi akademik markazlar rivojlanib, turli ilmiy tadqiqot institutlari tashkil etildi. sovet ilmiy markazlari orqali oʻzbekistonda geologiya, qishloq xo‘jaligi, tibbiyot va texnika sohalarida muhim yutuqlarga erishildi. fan va texnologiyalar rivojini muvofiqlashtirish maqsadida maxsus ilmiy markazlar faoliyat yuritdi, lekin tadqiqotlar asosan ittifoq markazlari ehtiyojlariga qaratilgan edi. adabiyot va madaniy taraqqiyot. oʻzbek adabiyotida sotsialistik realizm yetakchi yo‘nalishga aylandi. abdulla qahhor, oybek, said ahmad kabi yozuvchilar asarlari orqali jamiyatning turli qirralari yoritildi. shu bilan birga, ijod …

4 / 15

atr va kinoning rivojlanishi: milliy va sovetcha tamoyillar. 1950-1980 yillarda oʻzbekistonda teatr va kino san’ati rivojlanib, milliy va sovet mafkurasi tamoyillari uyg‘unlashgan holda shakllandi. toshkent, samarqand va buxoro shaharlarida teatrlar faoliyati kengaytirildi. oʻzbekiston davlat akademik drama teatri va hamza nomidagi teatr sotsialistik realizm yo‘nalishidagi asarlarni sahnalashtirishda yetakchi o‘rin tutdi. kinoteatrlar va kino ishlab chiqarish markazlari rivojlanib, "o‘zbekfilm" kinostudiyasi tomonidan milliy va sovet mafkuraviy filmlari suratga olindi. masalan, "maftuningman" (1958), "abu rayhon beruniy" (1974) kabi filmlar milliy va ilmiy merosni aks ettirdi. sovet davrida kinolarda asosan qahramonlik, mehnat, qishloq hayoti va sotsialistik mafkura targ‘ib qilindi. estrada san’ati va milliy musiqa yo‘nalishlarining shakllanishi. 1950-1980 yillarda estrada san’ati shakllanib, an’anaviy o‘zbek musiqasi bilan zamonaviy (sovetcha) ohanglar uyg‘unlashdi. o‘zbek estrada san’atining shakllanishida botir zokirov, ortiq otajonov, yulduz usmonova kabi san’atkorlar muhim rol o‘ynadi. an’anaviy maqom va xalq qo‘shiqlari estrada uslubida ijro qilina boshladi. sovet ittifoqi madaniyat siyosati natijasida rus va g‘arb estrada uslublari milliy …

5 / 15

viylashuvi (1950-1980 yillar) 1950-1980 yillar oralig‘ida o‘zbekiston ijtimoiy hayoti keskin o‘zgarib, shahar madaniyati, gender tengligi masalalari va diniy hayotning nazorat ostida qolishi kabi jarayonlar kuzatildi. ushbu o‘zgarishlar sovet ittifoqining modernizatsiya va ateizm siyosati ta’sirida amalga oshdi. urbanizatsiya jarayonlari va shahar madaniyati. sovet davrida urbanizatsiya jadallashib, qishloq aholisining katta qismi sanoat markazlariga ko‘chib o‘tishi kuzatildi. toshkent, samarqand, buxoro, andijon, farg‘ona kabi shaharlarda: zavod va fabrikalar qurilishi natijasida ishchi sinfi shakllandi. ko‘p qavatli uy-joy massivlari barpo etilib, sovetcha arxitektura uslubi rivojlandi. transport tizimi rivojlanib, 1977 yilda toshkent metrosi ishga tushirildi, bu esa poytaxt madaniyati va infratuzilmasining o‘zgarishiga olib keldi. madaniyat uylari, kutubxonalar va kinoteatrlar ko‘payib, aholining bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazishiga sharoit yaratildi. ayollarning jamiyatdagi roli va gender siyosati. sovet davrida gender tengligi targ‘ib qilinib, ayollarni ijtimoiy hayotga faol jalb etish siyosati olib borildi. ayollar majburiy ta’lim va ish bilan ta’minlanib, ularning sanoat, qishloq xo‘jaligi va ilm-fan sohasidagi ishtiroki oshdi. mahalla tizimi saqlangan …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda 1950-1980 yillardagi madaniy o‘zgarishlar"

презентация powerpoint o‘zbekistonda 1950-1980 yillardagi madaniy o‘zgarishlar 1. sovet davridagi madaniy siyosat va uning ta’siri 2. ta’lim, ilm-fan va adabiyotning rivojlanishi 3. san’at va ommaviy madaniyatning o‘zgarishi 4. ijtimoiy hayot va madaniyatning ommaviylashuvi 5. xulosa reja: 1. sovet davridagi madaniy siyosat va uning ta’siri (1950-1980-yillar) sovet hukumati o‘z mafkuraviy siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biri sifatida madaniyat sohasini qat’iy nazorat ostida ushlab, uni kommunistik g‘oyalar asosida shakllantirishga intildi. bu davrda madaniyat davlat tomonidan boshqarilib, san’at, adabiyot va ommaviy madaniyat targ‘ibot vositasiga aylantirildi. sovet hukumati tomonidan madaniyat sohasida olib borilgan siyosat. sovet davlati madaniyatni ideologik nazorat ostiga olib, mar...

This file contains 15 pages in PPTX format (4.2 MB). To download "o‘zbekistonda 1950-1980 yillardagi madaniy o‘zgarishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda 1950-1980 yillard… PPTX 15 pages Free download Telegram