o‘zbekistonda 1950-yillarda ziyolilarning qatag’on qilinishi

DOCX 34 pages 58.4 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 58.4 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi kurs ishi mavzu: o‘zbekistonda 1950-yillarda ziyolilarning qatag’on qilinishi toshkent-2025 mundarija kirish 3 i bob. qatag‘onlik siyosatining asosiy omillari va amalga oshirilishi. 6 1.1 qatag‘on siyosatining mazmun mohiyati va omillari 6 1.2. qatag‘on siyosatining boshlanishi. 8 ii bob. o’zbekistonda 1930-1950-yillardagi qatag‘onlar va uning oqibatlari 12 2.1 1930-yillardagi qatag‘onlar va bosqichlari 12 2.2 1947-1952 yillar oralig’ida o’zbekistonda amalga oshirilgan qatag’onlar. ziyolilarning qatag’on qilinishi 18 xulosa 32 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 34 kirish mavzuning dolzarbligi. o‘zbekiston davlat suverenitetiga erishganidan keyin o‘zbek xalqi tarixini, avvalo, mamlakat tarixshunosligida buzib ko‘rsatilgan sovet davri tarixini milliy mustaqillik mafkurasi nuqtai nazaridan tanqidiy mushohada qilish uchun zarur shart-sharoit yuzaga keldi.o‘zbekiston respublikasi birinchi prezidenti i.a. karimov tarixiy xotira to‘g‘risida - «tarixiy xotira tuyg‘usi to‘laqonli ravishda tiklangan, xalq bosib o‘tgan yo‘l o‘zining barcha muvaffaqiyat va zafarlari, yo‘qotish va qurbonlari, quvonch va iztiroblari bilan xolis va haqqoniy o‘rganilgan taqdirdagina chinakam tarix bo‘ladi,»[footnoteref:0] - deya haqli …

2 / 34

on bo‘lmoqda. xususan, o‘zbekiston respublikasi prezidentining «o‘zbekiston respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha harakatlar strategiyasi to‘g‘risida» 2017-yil 7-fevraldagi pf- 4947-sonli farmoni[footnoteref:1] asosida 2017 - 2021-yillarda o‘zbekiston respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasi tasdiqlandi. mamlakatda lenin tomonidan asos solingan totalitar boshqaruv tizimini stalin yanada kuchaytirdi. bu tizimning mohiyati shundaki, unda davlat boshqaruvi markazlashgan va buyruqbozlik harakterida bo‘ladi. ijtimoiy, iqtisodiyot, madaniyat, ma’naviyat sohalhari ustidan qattiq nazorat o‘rnatildi. turli xil tarzda fikr, tafakkur yuritish, muolifatchilik harakatlarida bo‘lish qat’iyan man etildi, siyosiy yorqinliklar taqiqlanadi[footnoteref:2]. o‘zbekistonni o‘z domiga kiritib, uning amaldagi rasmiy mustaqilligini ham yo‘qqa chiqargan edi. uning mahalliy rahbariyati respublikaning iqtisodiy, xo‘jalik, madaniy-ma’naviy hayotiga oid biror bir masala, muammoni mustaqil tarzda hal etishga haqli, huquqli emas edi. [0: karimov i. a. yuksak ma’naviyat - yengilmas kuch. - toshkent: ma’naviyat, 2008. - b. 97.] [1: o'zbekiston respublikasi prezidentining “o'zbekiston respublikasini yanada rivojlantirish bo'yicha harakatlar strategiyasi to'g'risida” 2017 yil 7 fevraldagi pf-4947-sonli farmoni / xalq so'zi. …

3 / 34

irish, surgun” asarlarida qatag‘on qurbonlari haqida ma’lumotlar keltirilgan va yana ko‘plab ilmiy maqolalar va dissertatsiyalardan ham foydalanildi. ushbu mavzu tarixchilar tomonidan turli burchaklardan tadqiq etilgan. xususan, eshov b.j. va odilov a.a.ning “o‘zbekiston tarixi” asarida sovet davridagi siyosiy qatag‘onlar haqida umumiy tahlillar mavjud. r.shamsutdinovning “qishloq fojeasi: jamoalashtirish, quloqlashtirish, surgun” kitobida esa qatag‘on qurbonlari, ayniqsa dehqonlar va ziyolilarga nisbatan qilingan zulm yoritilgan. [3: d. alimova “turkestan v nachale xx veka: k istorii istokov natsionalnoy nezavisimosti”., t.: “sharq”., 2000. b.641.] bevosita ushbu kurs ishining mavzusiga, ya’ni 1950-yillarda o‘zbekistonda ziyolilarning qatag‘on qilinishi masalasiga bag‘ishlangan asarlar orasida n.komilovning “ziyolilar fojiasi”, sultonov a.ning “qatag‘on va ozodlik”, shuningdek, fitrat, cho‘lpon, abdulla qodiriy, munavvar qori kabi ziyolilar hayoti va ijodiga oid monografiyalar va maqolalar alohida o‘rin tutadi. bu asarlarda ushbu davrda ilm, adabiyot va san’at sohasidagi yirik shaxslar qanday nohaqlik va tazyiqlarga uchragani, ularning qatag‘on qilinishi sabablari va oqibatlari chuqur yoritilgan. kurs ishining maqsadi. kurs ishi tadqiqotining asosiy …

4 / 34

g hayoti va ijodiy faoliyatini ilmiy asosda o‘rganish; · mustaqillik yillarida qatag‘on qurbonlari xotirasini abadiylashtirish borasidagi ishlarga baho berish; · qatag‘on siyosatining jamiyatga, ayniqsa intellektual qatlamga ko‘rsatgan salbiy ta’sirini yoritish. kurs ishining ob’yektini o‘zbekistonda 1950-yillarda ziyolilarning qatag’on qilinishi tashkil etadi. kurs ishining predmetini qatag‘onlik siyosatining asosiy omillari va amalga oshirilishi, 1950-yillarda o‘zbekistonda amalga oshirilgan qatag‘onlik siyosati va uning ziyolilar hayotiga ta’sirini o‘rganish. kurs ishining tuzilishi. kirish, ikki bob, 4 ta paragraph, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. i bob. qatag‘onlik siyosatining asosiy omillari va amalga oshirilishi. 1.1 qatag‘on siyosatining mazmun mohiyati va omillari o‘zbekistondagi vatanparvar, millatparvar kayfiyatida bo‘lgan rahbar xodimlarni birlashtirgan “o‘n sakkizlar guruhi”, “inog‘omovchilik”, «qosimovchilik», «badriddinovchilik», «ko‘r kalamush» kabi o‘nlab guruhlarga qarshi qatag‘on qo‘llandi. sovetlar davrida yozilgan adabiyotlarda «18lar guruhi» o‘zbekiston kompartiyasi saflarida aksilfirqaviy guruh sifatida baholanadi. go‘yoki bu guruhga a’zo bo‘lgan fayzulla xo‘jaev, inomjon xidiraliev, u.ashurov, r.rahimboboev, u.eshonov, rahmat rafiqov va boshqalar kompartiyaning yer-suv islohotiga qarshi chiqqan, boy-quloq manfaatlarini …

5 / 34

yuborishingizni so‘raymiz. agar kerak bo‘lsa, ancha keng vaj-sabablarini bayon etishimiz mumkin”[footnoteref:4] o‘zbekiston davlat milliy xavfsizlik xizmati arxivida saqlanayotgan hujjatlar orqali aniqlangan. unga ko‘ra, bu shaxslar mahalliy millat vakillariga nisbatan mustamlakachilik siyosatini, milliy kadrlarga bosim o‘tkazishni, ularni lavozimlardan siqib chiqarishni qattiq tanqid qilganlar. shuningdek, ular markazda ishlab chiqilgan siyosatni ko‘r-ko‘rona o‘zbekiston sharoitiga tadbiq etishga qarshi chiqqanlar. stalin davrida kompartiya markazlashgan tuzumni mustahkamlash jarayonida mahalliy mustaqillikni tan olmagan, siyosiy hayotda “sinfiy dushmanlar nazariyasi”ni asosiy tamoyil sifatida ilgari surgan. natijada har qanday mustaqil fikr yoki tanqid “aksilinqilobiy faoliyat”, “millatchilik” deb talqin qilinar edi. shu yo‘l bilan milliy kadrlar, ziyolilar, rahbar xodimlar ham “xalq dushmani” sifatida ta’qib ostiga olinib, qatag‘on siyosati boshlangan. [4: o‘zbekiston respublikasi milliy xavfsizlik xizmati arxivi, 1925-yil noyabr arizasi.] o‘zbekiston ssrda amalga oshirilgan barcha bedodliklar va ommaviy qatag‘onliklarga “sanoatlashtirish va jamoalash siyosatiga qarshi chiqish”, “millatchilik”, “panturkizm”, “panislomizm” kabi soxta ayblar asos qilib olindi. aynan shu siyosat tufayli 1930–1933-yillarda kamida 10 mingdan …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda 1950-yillarda ziyolilarning qatag’on qilinishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi kurs ishi mavzu: o‘zbekistonda 1950-yillarda ziyolilarning qatag’on qilinishi toshkent-2025 mundarija kirish 3 i bob. qatag‘onlik siyosatining asosiy omillari va amalga oshirilishi. 6 1.1 qatag‘on siyosatining mazmun mohiyati va omillari 6 1.2. qatag‘on siyosatining boshlanishi. 8 ii bob. o’zbekistonda 1930-1950-yillardagi qatag‘onlar va uning oqibatlari 12 2.1 1930-yillardagi qatag‘onlar va bosqichlari 12 2.2 1947-1952 yillar oralig’ida o’zbekistonda amalga oshirilgan qatag’onlar. ziyolilarning qatag’on qilinishi 18 xulosa 32 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 34 kirish mavzuning dolzarbligi. o‘zbekiston davlat suverenitetiga erishganidan keyin o‘zbek xalqi tarixini, avvalo, mamlakat tarixshunosligida buzib ko‘rsatilgan...

This file contains 34 pages in DOCX format (58.4 KB). To download "o‘zbekistonda 1950-yillarda ziyolilarning qatag’on qilinishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda 1950-yillarda ziy… DOCX 34 pages Free download Telegram