o‘zbekistonda arxiv ishining tashkil qilinishi (1925-1940 yillar)

DOCX 7 sahifa 35,1 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 35,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

www.arxiv.uz o‘zbekistonda arxiv ishining tashkil qilinishi (1925-1940 yillar) reja: 1. 1925-1930 yillarda o‘zbekistonda arxiv ishi. 2. 1930-1940 yillarda o‘zbekistonda arxiv ishi. ma’lumki, 1924 yili o‘rta osiyo respublikalari (turkiston, buxoro, xorazm respublikalari)da milliy-hududiy chegaralanishi o‘tkazildi. natijada sssr tarkibida o‘zbekiston ssr va turkmaniston ssr, tojikiston assr (o‘zssr tarkibida) hamda rsfsr tarkibida qozog‘iston assr va qirg‘iziston avtonom viloyati tashkil qilindi. buning natijasida o‘zbekiston ssrning o‘z arxiv tashkilotlari vujudga keldi. arxiv hujjatlari yangi tuzilgan respublikalar o‘rtasida quyidagi tartibda bo‘lindi. o‘rta osiyo va ittifok, ahamiyatiga ega bo‘lgan arxiv fondlari o‘rta osiyo markaziy davlat arxivida - toshkentda saqlanadigan bo‘ldi. har bir respublikaga oid arxiv fondlari shu respublikaga beriladigan bo‘ldi. turkiston respublikasining yagona davlat arxivi fondi shu tarzda bo‘linib ketdi. 1924 yil 28 dekabrda maxsus qaror bilan o‘zssr mik huzurida o‘zssr arxiv nshi markaziy boshqarmasi tashkil qilindi. o‘zbekiston hududida tashkil bo‘lgan barcha arxivlar, masalan, farg‘ona, toshkent, samarqand, buxoro, xorazm va boshqa viloyatlarda vujudga kelgan arxiv fondlari o‘zssr …

2 / 7

kiritiladi, deb ko‘rsatildi. viloyatlarda viloyat arxiv byurolari tashkil etildi. 1925 yilda farg‘ona, samarqand, toshkent, zarafshon viloyatlari arxiv byurolari, 1926 yilda esa, xorazm, qashqadaryo, surxondaryo viloyatlari arxiv byurolari ochildi. 1925-1930 yillarda arxivlarda ishlaydigan xodimlar soni qisqartirildi. chunki bu yillarda sssrda, shuningdek o‘zssrda ham industrlashtirish siyosati o‘tkazilib, butun mablag‘ qatiy tejalgan holda industrlashtirishga sarflangan edi. shu sababli arxiv boshqarmasida 1924 yildagi 46 xodim o‘rniga 1925-1930 yillari bor-yo‘g‘i 17 kishi ishladi. bu hol arxiv tashkilotlari faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatdi. arxiv hujjatlarining tartibga solish ishlari, ulardan foydalanishni tashkil etish sur’ati ancha pasaydi. qiyinchiliklarga qaramay, arxiv tashkilotlari xodimlari hujjatlarning saqlab qolishni o‘zlarining muhim vazifalari deb bildilar. arxivlar o‘rta osiyoda milliy hududiy chegaralanishning o‘tkazilishi, turkiston, buxoro, xorazm respublikalarining tugatilishi munosabati bilan bu respublikalar davlat idoralari arxiv materiallarini qabul qilish, ularni respublika poytaxti samarqandga tashib borish ishlarini amalga oshirdilar. faqat 1925 yil yanvar oyining o‘zida arxiv ishi markaziy boshqarmasiga 50 mingga yaqin saqlov birligidagi arxiv materiallari topshirildi. …

3 / 7

vlat arxivlariga) topshirish talabi qo‘yildi. 1923 yil dekabrida turkiston hukumati barcha idora va tashkilotlarga o‘z hujjatli materiallarini tartibga solib, ro‘yxat tuzib davlat arxiviga topshirishni yuklagan edi. 1929 yil may oyida o‘zssr mik prezidiumi o‘zssr arxiv ishi markaziy boshqarmasi ma’ruzasini eshitdi. qabul qilingan qarorda shu uqtirildiki, markaziy boshqarma tomonidan amalga oshirilayotgan ishlar uning oldiga ilmiy tashkilot sifatida qo‘yilgan talablarga javob bermaydi. qarorda markaziy boshqarma o‘z faoliyatida ilmiy-tadqiqot ishlariga, hujjatlarni e’lon qilishga, hujjatlar to‘plamlari tayyorlashga alohida e’tibor berishi kerakligi ko‘rsatib o‘tildi. 1930 yil 9 aprelda o‘zssr mik prezidiumi qarori bilan o‘zssr arxiv ishi markaziy boshqarmasi o‘zssr markazyy arxiv boshqarmasi deb o‘zgartirildi. sovet davri arxivlarining ko‘payib borishi bilan sssr mik va xks qarori asosida 1929 yil aprelda davlat arxiv fondi kelib chiqishi bo‘yicha inqilobgacha va sovet davri arxiv fondlariga hamda ahamiyati bo‘yicha markaziy va mahalliy arxiv fondlariga bo‘lindi. 1931 yil 20 mayda o‘zssr mik o‘zssr markaziy arxiv boshqarmasi va uning mahalliy idoralari to‘g‘risidagi …

4 / 7

saqlanadigan hujjatlarnigina topshirishlari uqtirildi. vaqtincha saqlanadigan (masalan, 3-10 yil) hujjatlarni idoralarning o‘zlari maxsus komissiya tuzib yo‘q qilishi ta’kidlandi. bu qoida davlat arxivlari ishini ancha engillashtirdi. shuningdek, qarorda buxoro, xorazm xonliklari va respublikalari hujjatlaridan vaqtincha saqlanadigan hujjatlarni yo‘q qilish man etildi. 1931 yil 20 maydagi hukumat qaroriga asosan kasaba uyushma arxivlari oktyabr inqilobi markaziy davlat arxivi tarkibiga kiritilgan edi. 1933 yili o‘zssr kasaba uyushmasi harakati markaziy arxivi tashkil qilindi. shu munosabat bilan turkiston va o‘zbekiston respublikalari kasaba uyushmalari tashkilotlari arxiv fondlari oktyabr inqilobi markaziy davlat arxividan ajratilib yangi markaziy arxivga berildi. bu arxiv 1942 yilgacha faoliyat ko‘rsatdi va yana mda ga qo‘shib yuborildi. 1934 yil iyulida sssr mik qarori bilan o‘zbekiston markaziy arxiv boshqarmasi tarkibida o‘zbekiston harbiy arxivi tashkil qilindi. 1945 yil oxirida bu arxiv tugatildi va barcha arxiv fondlari moskvadagi sssr qizil armiya markaziy davlat arxivigatopshirildi. o‘zssr tarkibida qoraqalpog‘iston assrning tashkil bo‘lishi munosabati bilan 1934 yil 11 martda qqassr markaziy …

5 / 7

ardagi qatag‘onlarni o‘tkazgan. uning roli, ahamiyati ortib ketishi va arxiv hujjatlari bu tashkilotga ko‘proq kerak bo‘lishi sababli sssr va o‘zssr da arxivlar iixkga o‘tkazildi. iiiu munosabat bilan o‘zssr markaziy arxiv boshqdrmasi o‘rniga o‘zssr ichki ishlar halq komissiariati arxiv bo‘limi tashkil qilindi. joylarda esa, viloyat iixk boshqarmalarining viloyat arxiv bo‘linmalari va viloyat davlat arxivlari tuzildi. 30-yillarda respublika arxiv tashkilotlari kadrlar bilan ham ancha mustahkamlandi. 1929 yili arxiv tashkilotlarida hammasi bo‘lib 34 ta xodim ishlagan bo‘lsa, 1941 yilga kelib ularning soni 111 taga etdi. shuningdek, arxiv xodimlarining malakasini oshirishga ham e’tibor berildi. 1932-1941 yillarda moskva davlat tarix-arxiv instituti qoshidagi malaka oshirish kursiga 18 kishi yuborildi. toshkentda markaziy arxiv boshqarmasi qoshidagi malaka oshirish kursida shahar, tuman, viloyat arxivlari xodimlari muttasil malakasini oshirib bordilar. arxiv xodimlarining asosiy vazifalaridan biri tashkilotlarda hujjatlarni davlat arxivlariga qabul qilish, ularni tartibga solish va ilm-fan uchun ulardan foydalanishni tashkil qilish edi. bu sohada ancha ishlar qilindi. 1936 yili respublika …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbekistonda arxiv ishining tashkil qilinishi (1925-1940 yillar)" haqida

www.arxiv.uz o‘zbekistonda arxiv ishining tashkil qilinishi (1925-1940 yillar) reja: 1. 1925-1930 yillarda o‘zbekistonda arxiv ishi. 2. 1930-1940 yillarda o‘zbekistonda arxiv ishi. ma’lumki, 1924 yili o‘rta osiyo respublikalari (turkiston, buxoro, xorazm respublikalari)da milliy-hududiy chegaralanishi o‘tkazildi. natijada sssr tarkibida o‘zbekiston ssr va turkmaniston ssr, tojikiston assr (o‘zssr tarkibida) hamda rsfsr tarkibida qozog‘iston assr va qirg‘iziston avtonom viloyati tashkil qilindi. buning natijasida o‘zbekiston ssrning o‘z arxiv tashkilotlari vujudga keldi. arxiv hujjatlari yangi tuzilgan respublikalar o‘rtasida quyidagi tartibda bo‘lindi. o‘rta osiyo va ittifok, ahamiyatiga ega bo‘lgan arxiv fondlari o‘rta osiyo markaziy davlat arxivida - toshkentda saqlanadigan bo‘ldi. har b...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (35,1 KB). "o‘zbekistonda arxiv ishining tashkil qilinishi (1925-1940 yillar)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbekistonda arxiv ishining ta… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram