ijtimoiy psixologiyaning rossiyada rivojlanishi

PPTX 41 pages 128.0 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 128.0 KB

File type PPTX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

ijtimoiy psixologiyaning rossiyada rivojlanishi ijtimoiy psixologiyaning rossiyada rivojlanishi renessans ta'lim universiteti sotsial psixologiya fanidan tursunaliyeva durdona mustaqil ish kirish ushbu taqdimotda rossiyada ijtimoiy psixologiyaning tarixiy rivojlanishi, uning ilmiy asoslari va asosiy bosqichlari tahlil qilinadi. ijtimoiy psixologiya fanining sobiq ittifoq davrida, ayniqsa 20-asrning 20-yillaridan boshlab shakllana boshlagani ko‘rib chiqiladi. taqdimotda rossiyada ijtimoiy psixologiyaning rivojlanishida asosiy rol o‘ynagan olimlar va ularning nazariyalari, jumladan v.m. bexterevning refleksologiya nazariyasi va uning ijtimoiy psixologiyaga ta’siri, shuningdek, 20-30-yillardagi biologik va sotsiologik yondashuvlar haqida ma’lumot beriladi.keyinchalik 30-yillardan boshlab ijtimoiy psixologiyaning jamoa va shaxs o‘rtasidagi munosabatlarga qaratilgan nazariyalari, a.s. makarenko, l.s. vigotskiy kabi olimlarning ta’lim-tarbiya sohasidagi ishlari yoritiladi. 40-60-yillardagi fan sohasidagi tinch davr va 70-yillardan boshlab ijtimoiy psixologiyaning keskin rivojlanishi ham batafsil ko‘rib chiqiladi.bundan tashqari, rossiyada ijtimoiy psixologiyaning rivojlanishiga xorijiy, ayniqsa amerika qo‘shma shtatlaridagi eksperimental tadqiqotlarning ta’siri ham alohida ta’kidlanadi. ushbu taqdimot orqali ijtimoiy psixologiyaning rossiyadagi taraqqiyotining asosiy yo‘nalishlari va uning bugungi kundagi ahamiyati haqida to‘liq tasavvur hosil …

2 / 41

xs va uning ijtimoiy guruhdagi o‘rni va faoliyati hisoblanadi. ijtimoiy psixologiya o‘ziga xos yondashuvi bilan boshqa psixologiya tarmoqlaridan ajralib turadi, chunki u individual xulq-atvorni ijtimoiy kontekstda, jamiyat bilan bog‘liq holatda tahlil qiladi. sovet davri konteksti 1920–1930-yillarda sssrda ijtimoiy va siyosiy sharoit keskin o‘zgarishlarga yuz tutdi. inqilobdan keyingi davrda yangi ijtimoiy tartib o‘rnatildi, sanoatlashuv va kollektivlashtirish boshlangan edi. bu davrda siyosiy va ijtimoiy nazorat kuchaytirildi, jamiyatda markazlashgan hokimiyat kuchayib, siyosiy ideologiya barcha sohalarga ta’sir ko‘rsatdi.psixologiya faniga nisbatan ham o‘sha paytda siyosiy nuqtai nazardan keskin munosabat shakllandi. tadqiqotlar ko‘proq marksistik-leninizmdan kelib chiqib, odamlarning xulq-atvorini va ongini jamiyatning yangi ijtimoiy sharoitlariga moslashtirishga qaratildi. shuning uchun psixologiya, ayniqsa ijtimoiy psixologiya, siyosiy vazifalar bilan bog‘liq holda rivojlana boshladi. 1920–1930-yillar: ilk bosqich v.m. bekhterev hayoti va faoliyati. vladimir mixaylovich bekhterev – rus psixologi, nevrolog va fiziolog bo‘lib, 1857-yilda tug‘ilgan va ijtimoiy psixologiyaning rossiyadagi shakllanishida muhim o‘rin tutgan. u inson xulq-atvorini ilmiy asosda o‘rganishga harakat qilgan va …

3 / 41

akatlar orqali ifodalanadi. uning fikricha, insonning ichki holatini bevosita bilib bo‘lmasa-da, tashqi xatti-harakatlar – nutq, mimika, tovush va boshqa reflekslar orqali anglash mumkin. bekhterev tashqi xulq-atvorni o‘rganish orqali shaxs psixologiyasini tahlil qilish mumkin deb hisoblagan. u reflekslarni jamiyat va shaxs o‘rtasidagi bog‘liqlikda ko‘rgan va psixik faoliyatni fiziologik asoslar bilan tushuntirishga harakat qilgan. bu yondashuv ijtimoiy psixologiyaning dastlabki bosqichlarida muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qilgan. bekhterevning salohiyatli yondashuvi. v.m. bekhterev inson psixikasini o‘rganishda tashqi xulq-atvorni asosiy manba sifatida ko‘rgan. uningcha, insonning ongli va ongsiz holatlari, hissiyotlari va ruhiy kechinmalari to‘g‘ridan-to‘g‘ri emas, balki ular tashqi harakatlar orqali ifodalanadi. ayniqsa, nutq, tovush ohanglari, yuz ifodalari, imo-ishoralar, yurish-turish kabi tashqi belgilar shaxsning ichki dunyosiga oid muhim ma’lumotlarni beradi. bekhterev shaxsni tahlil qilishda verbal va neverbal signallarni, ya’ni odamning gapirish uslubi, tovushdagi o‘zgarishlar va tana harakatlarini ilmiy kuzatuv asosida o‘rganishga katta e’tibor bergan. u bu signallar orqali insonning kayfiyati, niyati, ehtiyojlari va hatto ongsiz holatlari …

4 / 41

untirishga olib kelgan. bekhterev insonning ijtimoiy hayotdagi xulq-atvorini biologik asoslar bilan bog‘lab, jamiyat va shaxs rivojida umumiy, universal qonunlarni topishga harakat qilgan. biroq bu yondashuv ijtimoiy omillar, madaniy ta’sirlar va psixologik individual farqlarning ahamiyatini yetarli darajada inobatga olmagan. uning nazariyasi jamiyatdagi turli ijtimoiy guruhlar, tarixiy sharoitlar va shaxslararo munosabatlarning murakkabligini to‘liq aks ettira olmagan. shu bois, bekhterevning yondashuvi bir yoqlama va deterministik deb baholangan, ya’ni inson xulqini faqat biologik asos bilan cheklab qo‘ygan. yu. vasilev – “biologik sotsiologiya”. yu. vasilev tomonidan ilgari surilgan “biologik sotsiologiya” nazariyasi, inson va jamiyat hayotidagi ijtimoiy hodisalarni biologik omillar asosida tushuntirishga intilgan konsepsiyadir. ushbu yondashuvga ko‘ra, insonning ijtimoiy xulqi, jamoa ichidagi harakatlari va shaxslararo munosabatlar uning irsiy-biologik xususiyatlari bilan chambarchas bog‘liq. vasilevning fikricha, ijtimoiy jarayonlarning ildizi insonning biologik tabiatida yotadi. u reflekslar va instinktlar orqali inson xulqini tushuntirishga harakat qilgan hamda bu xulq-atvorlarning jamiyatda qanday ko‘rinish olishini ilmiy izohlashga uringan. masalan, odamlarning o‘zaro raqobati, hamkorlikka …

5 / 41

biridir. u jamoaviy ong, ijtimoiy hissiyotlar va insonlarning guruh holatidagi ruhiy reaksiyalarini o‘rganishga harakat qilgan. uning fikricha, odamlar ommaviy muhitda individual fikrlashdan ko‘ra emotsional ta’sirlarga beriladi va jamoaviy ruhiy holat bilan harakat qiladi. 🔹 reflekslarni mexanik tarzda qo‘llash: reistnert o‘z nazariyasida bekhterev asos solgan refleksologiya tamoyillarini davom ettirdi. u ommaviy psixologik holatlarni ham reflekslar asosida tushuntirishga intildi. ya’ni, guruhdagi insonlar harakatini ongli qaror emas, balki tashqi ta’sirlarga nisbatan refleksiv, avtomatik javob deb izohladi. bu yondashuv biologik asoslangan bo‘lib, inson xulqini soddalashtirilgan refleks mexanizmlari orqali talqin etadi. natijada, insonning ijtimoiy ong, madaniyat va tarbiya bilan bog‘liq jihatlari etarli darajada aks ettirilmagan. l.n. voytolovskiy – “jamoa psixologiyasi” 🔹 jamoa xatti-harakatlarini o‘rganish: l.n. voytolovskiy ijtimoiy psixologiyada “jamoa psixologiyasi” tushunchasini ilgari surdi. u insonlarning jamoadagi xatti-harakatlari, guruh ichidagi ruhiy aloqalar va jamoaviy fikrlash jarayonlarini o‘rganishga alohida e’tibor qaratdi. voytolovskiyning asosiy maqsadi – jamoa ichidagi o‘zaro ta’sirlarni psixologik jihatdan tahlil qilish va shaxsga jamoadan keladigan …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy psixologiyaning rossiyada rivojlanishi"

ijtimoiy psixologiyaning rossiyada rivojlanishi ijtimoiy psixologiyaning rossiyada rivojlanishi renessans ta'lim universiteti sotsial psixologiya fanidan tursunaliyeva durdona mustaqil ish kirish ushbu taqdimotda rossiyada ijtimoiy psixologiyaning tarixiy rivojlanishi, uning ilmiy asoslari va asosiy bosqichlari tahlil qilinadi. ijtimoiy psixologiya fanining sobiq ittifoq davrida, ayniqsa 20-asrning 20-yillaridan boshlab shakllana boshlagani ko‘rib chiqiladi. taqdimotda rossiyada ijtimoiy psixologiyaning rivojlanishida asosiy rol o‘ynagan olimlar va ularning nazariyalari, jumladan v.m. bexterevning refleksologiya nazariyasi va uning ijtimoiy psixologiyaga ta’siri, shuningdek, 20-30-yillardagi biologik va sotsiologik yondashuvlar haqida ma’lumot beriladi.keyinchalik 30-yillardan boshlab ijti...

This file contains 41 pages in PPTX format (128.0 KB). To download "ijtimoiy psixologiyaning rossiyada rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy psixologiyaning rossiy… PPTX 41 pages Free download Telegram